Archeologia biblijna
Odkrycia archeologiczne
Stele, ostraka, tabliczki i zwoje zestawione z tekstem Pisma. 879 opracowań z datą odkrycia, miejscem przechowywania i uczciwym „co pewne, a co dyskutowane”.
879 opracowańaktualizowane co tydzień
★ Polecane
Odkrycia archeologiczne
Zwój Wojny (1QM) — plan bitwy synów światłości z synami ciemności
Zwój Wojny z Groty 1 rozpisuje czterdziestoletnią bitwę synów światłości: szyki, sztandary, trąby. Język znany z listów apostolskich, ale inny przeciwnik.
1 sierpnia 2026
Czytaj artykuł →Wszystkie opracowania
879 wyników
Odkrycia archeologiczne’Dekret Nazaretański’ — inskrypcja o naruszaniu grobów
Marmurowa tablica z Paryża grozi śmiercią za naruszanie grobów. Czy to rzymska reakcja na pusty grób Jezusa, czy ślad sporu o grób…
11 lipca 2026Czytaj →
Odkrycia archeologiczne’Dom Omriego’ w źródłach Asyrii
Asyryjczycy przez ponad wiek nazywali Izrael „Bit-Humri — domem Omriego. Czarny Obelisk z Nimrud i inskrypcje królów Asyrii a rela…
7 lipca 2026Czytaj →
Odkrycia archeologiczne„Chaldejczycy” u Daniela — lud czy klasa wróżbitów?
Daniel używa słowa kaśdim raz etnicznie, raz na oznaczenie zawodowych mędrców dworu. Krytycy widzą w tym anachronizm; sprawa nie j…
1 sierpnia 2026Czytaj →
Odkrycia archeologiczne„Czterdzieści sześć lat budowano tę świątynię” — chronologia przebudowy Heroda
Czterdzieści sześć lat budowy świątyni z J 2,20: dwie daty początku u Flawiusza, dwa odczyty zdania i to, co o budowie mówią warst…
1 sierpnia 2026Czytaj →
Odkrycia archeologiczne„Dom bulli” w Mieście Dawida — archiwum spalone w 586 roku
W spalonym budynku w Mieście Dawida znaleziono około pięćdziesięciu bulli, w tym pieczęć Gemariasza syna Szafana. Ogień zniszczył…
1 sierpnia 2026Czytaj →
Odkrycia archeologiczne„Krzyż” z Herkulanum – pierwsi chrześcijanie przed 79 r.?
Czy w Herkulanum odkryto najstarszy chrześcijański krzyż? Poznaj historię Casa del Bicentenario i krytyczną weryfikację hipotezy M…
12 lipca 2026Czytaj →
Odkrycia archeologiczne„Mur Nehemiasza” w Mieście Dawida — sporna atrybucja
Eilat Mazar odkryła w 2007 r. wieżę i mur z ceramiką z okresu perskiego. Czy to naprawdę mur Nehemiasza? Spór Finkelsteina, Sterna…
11 lipca 2026Czytaj →
Odkrycia archeologiczne„Nowa chronologia” Rohla i Velikovsky’ego — dlaczego egiptolodzy jej nie przyjmu…
Skrócenie chronologii Egiptu o kilkaset lat miało uzgodnić go z Biblią. Co blokuje tę propozycję: synchronizmy asyryjskie, zaćmien…
1 sierpnia 2026Czytaj →
Odkrycia archeologiczne„Papirus żony Jezusa” — anatomia współczesnego fałszerstwa
Koptyjski skrawek ze słowami o żonie Jeszui obiegł media, a śledztwo doprowadziło do współczesnego wytwórcy. Jak wyglądała ta wery…
1 sierpnia 2026Czytaj →
- „Pierwszowieczny Marek” — jak upadła najgłośniejsza sensacja papirologii
- „Szew” we wschodnim murze — gdzie kończy się mur przedherodiański
- 11QMelchizedek — Melchizedek jako niebiański wybawca
- 11QPsa — wielki zwój Psalmów z Qumran
- 4Q246 — aramejski tekst z Qumran, w którym ktoś jest nazwany „Synem Bożym”
- 4Q521 — qumrańska „Apokalipsa mesjańska” a odpowiedź Jezusa dla Jana
- 4QDeut(q) — Pieśń Mojżesza (Pwt 32)
- 4QMMT — qumrański list o „uczynkach Prawa”
- 4QSam(a) — zwój Samuela z Qumran
- 7Q5 — rzekomy fragment Ewangelii Marka (sporne)
- Abecedariusz z Tel Zajit — alfabet z epoki Salomona
- Abecedariusz z Ugarit — najstarszy znany porządek alfabetu
- Achaz w zapisach Tiglat-Pilesera
- Achetaton — miasto Echnatona i kości jego robotników
- Adramelek i śmierć Sennacheryba w liście asyryjskim
- Afek-Antipatris i Eben-Ezer — utrata Arki
- Agora ateńska — rynek, na którym Paweł codziennie rozprawiał
- Ain Karem a narodziny Jana Chrzciciela
- Aj — et-Tell kontra Chirbet el-Makatir
- Akra — seleucka twierdza odnaleziona pod parkingiem Givati?
- Akwedukt w Jerwan — jak nawodniono Niniwę
- Akwedukty i Sadzawki Salomona — jak doprowadzano wodę do Świątyni
- Akwila, Symmach i Teodocjon — greckie rewizje i spór o „pannę”
- Alabastron — flakon drogiej wonności
- Aleksander Wielki jako kozioł z Księgi Daniela
- Aleksandryjskie statki zbożowe — jednostka klasy statku Pawła
- Amalekici — lud, po którym nie została ani jedna inskrypcja
- Amel-Marduk i uwolnienie Jojakina. Dowody z Babilonu
- Amfipolis — Lew nad Via Egnatia, którą szedł Paweł
- Amulet z Frankfurtu: Najstarszy ślad chrześcijaństwa
- Anatot — gdzie naprawdę leżała wieś Jeremiasza
- Annały Tiglat-Pilesera III — deportacja Galilei i Neftalego
- Antioch IV Epifanes a ohyda spustoszenia z Daniela
- Antiochia Pizydyjska i ród Sergiusza Pawła
- Antiochia Syryjska — miasto, gdzie po raz pierwszy nazwano ich „chrześcijanami”
- Antipatris (Tel Afek) — nocny przystanek w drodze Pawła
- Apokryf Księgi Rodzaju — aramejskie opowieści o patriarchach
- Aramejska kopia inskrypcji z Behistun znaleziona w Elefantynie
- Aramejski Księgi Daniela — czy język zdradza datę powstania
- Aramejskie fragmenty Księgi Henocha z Qumran — źródło cytatu z Listu Judy
- Aramejskie ostraka z Idumei — dwa tysiące rachunków z IV wieku p.n.e.
- Archiwum Babaty z Jaskini Listów
- Archiwum Mibtachii z Elefantyny — małżeństwa mieszane i prawa kobiet
- Archiwum Murashu z Nippur — żydowskie imiona na wygnaniu
- Archiwum rodziny Egibi — bankierzy z czasów wygnania
- Archiwum rodziny Muraszu z Nippur — Żydzi w gospodarce perskiej Babilonii
- Archiwum z Ebli
- Archiwum z Mari
- Areopag i ołtarz 'nieznanemu bogu’
- Aretas IV — król Nabatejczyków i ucieczka Pawła z Damaszku
- Arka Przymierza a egipskie skrzynie i barki procesyjne
- Artakserkses I — perski król Ezdrasza i Nehemiasza
- Assos — archaiczna świątynia Ateny i port, dokąd Paweł szedł pieszo
- Asyryjska lista eponimów i zaćmienie z 763 p.n.e.
- Asyryjska lista królów — szkielet chronologii Bliskiego Wschodu
- Aszkelon — cmentarzysko filistyńskie i badanie DNA
- Aszur (Kalat Szerkat) — miasto, bóg i imperium o jednej nazwie
- Atirat/Aszera z Ugarit — małżonka Ela
- Attalia — brama Hadriana i port, z którego Paweł odpłynął do Syrii
- Baal-Sefon i semiccy bogowie w Egipcie
- Baalis – król Ammonitów i zabójstwo Godoliasza
- Babilońska mapa świata (Imago Mundi)
- Babilońska tabliczka o wyprawie Nabuchodonozora na Egipt
- Bazylika Eleona i grota Pater Noster na Górze Oliwnej
- Bazylika Narodzenia w Betlejem a Ewangelia Łukasza
- Belszassar, Nabonid i upadek Babilonu
- Bema w Koryncie — trybuna Gallio
- Berea (Weria) — szlachetni Berejczycy i żydowskie tło miasta
- Berliński postument — sporne najstarsze 'Izrael’?
- Bet Szearim — katakumby i setki żydowskich inskrypcji nagrobnych
- Bet-Szean — miasto śmierci Saula
- Bet-Szemesz — powrót Arki od Filistynów
- Betania za Jordanem – Gdzie chrzcił Jan? Al-Maghtas
- Betel (Beitin) — Jakub i cielec Jeroboama
- Betfage – stela krzyżowców i wjazd Jeszui do Jerozolimy
- Betsaida: el-Aradż czy et-Tell? (spór o lokalizację)
- Biblijne zwoje z Masady
- Biblioteka Aszurbanipala w Niniwie
- Biblioteka z Nag Hammadi — koptyjskie apokryfy
- Bilingwa z Karatepe: fenicko-luwijski napis Azatiwady
- Brama Isztar i Babilon Nabuchodonozora
- Brama Ramzesa II w Jafie — egipska twierdza w porcie
- Bramy Huldy i południowe schody — wejście pielgrzymów na wzgórze świątynne
- Bramy Salomona w Hazor, Megiddo i Gezer
- Brązowe zwierciadła i słoiczki kohlu — kosmetyka epoki żelaza
- Brązowy byczek ze wzgórz Samarii — figurka z Bull Site
- Bubastis (Tell Basta) — biblijne Pi-Beset i kot bogini Bastet
- Bulla 'zarządcy miasta’ z Jerozolimy
- Bulla „Betlejem” i twierdza Herodion
- Bulla Azariasza, syna Chilkiasza – arcykapłani z czasów Jozjasza
- Bulla Barucha, syna Neriasza
- Bulla Ezechiasza, króla Judy
- Bulla Gedaliasza
- Bulla Izajasza z Ofel – czy odnaleziono pieczęć proroka?
- Bulla Natan-Meleka, sługi króla — pieczęć urzędnika Jozjasza
- Bulle „z czasów Jeremiasza” a problem falsyfikatów
- Bulle urzędników z Księgi Jeremiasza
- Bulle z Chirbet Summeily — spór o wczesną państwowość
- Buseira i Umm el-Biyara — twierdze Edomu
- Całun Turyński – datowanie radiowęglowe i spory
- Cegły porodowe — na czym rodziły hebrajskie kobiety
- Cegły ze słomą i bez — normy, kontyngenty i egipska buchalteria
- Celsus i Prawdziwe słowo – najstarsza pogańska polemika
- Ceramika jako zegar — jak skorupa datuje warstwę
- Ceramika madianicka z Qurajji — ślad ludu teścia Mojżesza
- Cezarea Filipowa (Panias / Banias)
- Cezarea Nadmorska: port Sebastos, akwedukt, teatr
- Chacor — warstwy zniszczeń
- Chala, Chabor i miasta Medów — gdzie faktycznie osadzono Izraelitów
- Charan i kult boga księżyca Sina
- Cheszbon (Tell Hesban) — stolica Sichona?
- Chirbet a-Rai — biblijne Siklag Dawida?
- Chirbet ed-Dawwara — forteca z czasów Saula?
- Chleb jęczmienny — pokarm biednych w danych archeobotanicznych
- Chorazin: synagoga i „krzesło Mojżesza”
- Chorsabad — pałac Sargona II
- Chrystus-Helios. Niezwykła mozaika w Mauzoleum Juliuszów
- Ciężarki tkackie — najliczniejsze znalezisko, o którym się nie mówi
- Cippi z Malty — bilingwa, która otworzyła język fenicki
- Co naprawdę palono na ołtarzykach kadzielnych — analizy chemiczne
- Codex Sassoon – starszy niż kodeks leningradzki
- Comma Johanneum — wers o Trójcy, którego nie ma w greckich rękopisach
- Cykl Baala z Ugarit a Eliasz i Psalmy
- Cylinder Cyrusa i powrót z wygnania
- Cylindry Gudei — budowa świątyni
- Cysterny wykute w skale — dlaczego popękana cysterna to obraz katastrofy
- Czarny Obelisk — asyryjska galeria władców
- Czarny Obelisk i hołd Jehu
- Czterdzieści dni balsamowania i siedemdziesiąt dni żałoby
- Czterdzieści dwa postoje z Księgi Liczb — ile z nich udało się zlokalizować
- Czterdzieści sześć warownych miast — archeologiczny bilans roku 701
- Czterysta trzydzieści lat — trzy różne wersje tego samego wersetu
- Czy istniało imperium medyjskie? Archeologia kontra schemat czterech królestw
- Czy każda plaga uderzała w innego boga Egiptu?
- Dach z belek i gliny — jak można było go rozebrać w kilka minut
- Damaszek — dom Ananiasza i Brama Kisan (ucieczka Pawła)
- Damaszek — świątynia Hadad-Rimmona i Naaman
- Damaszek i ulica Prosta – rzymski ślad nawrócenia Pawła
- Darejk — perska złota moneta, która trafiła do Ezdrasza i Kronik
- Dariusz Med — postać, której nie znaleziono
- Daryk — pierwsza moneta, którą Biblia nazywa po imieniu
- Dedan (Al-Ula) i królestwo Lihyan
- Deir el-Balah — egipskie trumny antropoidalne w Strefie Gazy
- Deir el-Medina — wioska robotników i pierwszy udokumentowany strajk
- Dekapol (Dziesięciogród) – rzymskie miasta a Ewangelia
- Denar Tyberiusza — „czyj to wizerunek?”
- Derbe — inskrypcja z 157 r. ustalająca lokalizację
- Dhiban (Dibon) — miasto, w którym znaleziono Stelę Meszy
- Dialog pesymizmu a Kohelet
- Diatessaron i fragment z Dura-Europos
- Didache — najstarszy podręcznik Kościoła odnaleziony w Konstantynopolu
- Dlaczego chrześcijanie porzucili zwój na rzecz kodeksu
- Dlaczego Jerozolima urosła czterokrotnie po 722 roku
- Dlaczego na Synaju nic nie znaleziono — siła i słabość argumentu z milczenia
- Dokument Damasceński — tekst odnaleziony dwa razy, w Kairze i w Qumran
- Dom czteroizbowy — najczęstszy budynek epoki żelaza w Izraelu
- Dom Marii w Efezie (Meryem Ana) – czy to tam mieszkała matka Jeszuy?
- Dom Piotra w Kafarnaum
- Dom Spalony i ród kapłański Katros: ślad zburzenia Jerozolimy w 70 r.
- Dom z I w. w Nazarecie (pod klasztorem Sióstr Nazaretu)
- Drewno akacjowe i „skóry borsucze” — z czego zbudowano Przybytek
- Droga Pielgrzymów w Mieście Dawida — ulica schodkowa do świątyni
- Druzylla i Berenike — inskrypcje
- Duma (Adummatu) i arabskie królowe
- Dura-Europos — najstarszy kościół domowy
- Dwie Księgi Jeremiasza — rękopisy z Qumran i krótszy tekst grecki
- Dwujęzyczna inskrypcja z Tell Fekherye — „obraz i podobieństwo”
- Dzban Eszbaala, syna Bedy, z Chirbet Qeiyafa
- Dzban z Lakisz a kult bogini Elat. Odkrycie archeologiczne
- Dzbany z napisem „bat” i archeologia fałszywej wagi
- Echnaton i monoteizm — czy Mojżesz był Egipcjaninem?
- Edom i kopalnie w Chirbet en-Nahas
- Edykt Klaudiusza o wypędzeniu Żydów z Rzymu
- Efez i świątynia Wielkiej Artemidy
- Efez: agora handlowa, domy tarasowe i „szkoła Tyrannosa”
- Egeria na Synaju — najstarszy opis pielgrzymki śladami Wyjścia
- Egipska Księga Snów (Papirus Chester Beatty III) a sny faraona
- Egipskie rezydencje w Kanaanie — Tel Afek, Tel Mor, Aszdod
- Egipskie słowa w Torze — ye’or, teba, szesz, chartummim
- Egipskie teksty przekleństw — najstarsza wzmianka o Jerozolimie
- Ekbatana (Achmeta) — zwój dekretu Cyrusa
- Ekron — największy starożytny kompleks produkcji oliwy
- Ekwipunek rzymskiego legionisty a „zbroja Boża” z Listu do Efezjan
- El z Ugarit a imiona Boże (El Eljon, El Szaddaj)
- Emaus — spór o trzech kandydatów: Nikopolis, Abu Ghosh, el-Kubeibeh
- En-Gedi – klątwa wpisana w podłogę synagogi
- Enki i Ninhursag — Dilmun i „pani żebra”
- Enkomi/Alaszija a biblijna Elisza
- Enmerkar i władca Aratty — sumeryjskie „pomieszanie języków”
- Enuma Elisz — babiloński epos stworzenia a Księga Rodzaju
- Epos o Aqhacie i sprawiedliwy Danel
- Epos o Atrahasisie — stworzenie człowieka i potop
- Epos o Gilgameszu a biblijny potop
- Epos o Kircie (Keret) z Ugarit
- Erazm z Rotterdamu i Textus Receptus — jak powstał drukowany tekst Nowego Testamentu
- Eridu Genesis — sumeryjski potop i Ziusudra
- Erupcja Thery a plagi egipskie — co naprawdę pokazują dane
- Ewangelia Judasza — kodeks, który omal nie rozpadł się w sejfie
- Ewangelia Marii — koptyjski kodeks berliński
- Ewangelia Piotra — fragment z grobu mnicha w Achmim
- Fałszywe fragmenty zwojów w Museum of the Bible
- Faraon Chofra (Apries) i proroctwo Jeremiasza
- Fenicki handel i cedry Libanu
- Fenickie wraki Tanit i Elissa
- Feniks (Phoinix / Loutro) — port zimowy na Krecie
- Filadelfia: filary i trzęsienia ziemi
- Filippi: Lidia, rzeka i Via Egnatia
- Filistyni jako 'Ludy Morza’
- Filistyńskie świątynie i śmierć Samsona
- Flawiusz Klemens i Flawia Domitylla: prześladowania Domicjana
- Fortyfikacje źródła Gichon i „szyb Warrena” w Jerozolimie
- Fragmenty z Jaskini Grozy (2021) — pierwsze zwoje znad Morza Martwego od 60 lat
- Gadara (Umm Qais) — archeologia i kraj Gadareńczyków
- Gat (Tell es-Safi) i ostrakon 'Goliata’
- Gdzie leży góra Synaj? Przegląd kandydatów
- Gdzie leży grób Machabeuszy? Spór o Hurbat ha-Gardi w Modiin
- Geniza Kairska — skarbnica rękopisów
- Genom Kananejczyków — „twój ojciec był Amorytą, a matka Chetytką”
- Gerasa (Jerash) – starożytne miasto Dekapolu i Ewangelie
- Gibea Saula (Tell el-Ful)
- Gibeon — wielka sadzawka i stemple „Gibeon”
- Gimnazjon w Jerozolimie — czego archeologia nie potwierdza
- Gliniane modele świątynek — miniatury sanktuariów z Kanaanu i Judy
- Gliniane plany miast a cegła z Ezechiela 4
- Gortyna na Krecie: Rzymska stolica i Kodeks Praw
- Góra Błogosławieństw – tradycja Kazania na Górze
- Góra Garizim — świątynia Samarytan
- Góra Nebo (Siyagha) — bazylika na szczycie, z którego Mojżesz oglądał ziemię
- Góra Przemienienia: Tabor czy Hermon?
- Graffiti ze Smyrny: Chrześcijański szyfr z agory?
- Graffito Alexamenosa: Osioł na krzyżu i rzymskie szyderstwo
- Graffito Chaire Maria z Nazaretu – najstarsza modlitwa?
- Graffito Domine ivimus pod Bazyliką Grobu Świętego
- Granat z kości słoniowej „dla Domu JHWH” — spór o autentyczność
- Grecki zwój Proroków Mniejszych z Nachal Chewer
- Grecki zwój Proroków Mniejszych z Nachal Chewer (8HevXIIgr)
- Grobowce doliny Cedronu — Absaloma, Zachariasza i kapłańskiego rodu Chezira
- Grobowce ławowe i repozytorium kości — co znaczy przyłączony do swego ludu
- Grobowce z Silwan i 'zarządca domu’
- Grobowiec Cyrusa w Pasargadach — grób króla z dekretu Ezdrasza
- Grobowiec Jazona — hasmonejski grób z rysunkami okrętów
- Grobowiec Królów i królowa Helena z Adiabene
- Grobowiec Piotra pod Watykanem? Odkrycie i kontrowersje wokół Scavi
- Grobowiec Rechmire (TT100) — najsłynniejsza scena wyrobu cegieł
- Grobowiec rodu Chezira w Dolinie Cedronu a 1 Kronik
- Grobowiec w Akeldamie – czy to grób Annasza
- Grobowiec z Talpiot („rodzinny grób Jezusa”, sporne)
- Groby pobielane — po co wapnowano grobowce przed Paschą
- Grota 12 w Qumran (2017) — jaskinia po zwojach, bez zwojów
- Groty strzał z el-Khadr — inskrypcje z czasów Sędziów
- Grób i relikwie św. Andrzeja w Patras a historia
- Grób Jana Apostoła w Efezie – prawda czy legenda?
- Grób Łazarza w Betanii – co mówi archeologia?
- Grób Pański — badania Edykuły (2016)
- Grób św. Tomasza w Mylapore – tradycja i fakty
- Grzebień z Lakisz — najstarsze pełne zdanie po kananejsku
- Hamat — aramejskie królestwo i król Toi
- Hammat Gader – rzymskie uzdrowisko u stóp Gadary
- Har Karkom — góra Emmanuela Anatiego
- Hasmonejskie pałace w Jerychu — basen, ogrody i dwór przed Herodem
- Hebrajski Syrach z Masady i z genizy kairskiej — rekonstrukcja zaginionej księgi
- Hebrajskie pieczęcie kobiet. Status kobiet w dawnym Izraelu
- Heksapla Orygenesa — sześć kolumn, które miały uporządkować tekst
- Herod Agryppa I — monety i śmierć w Cezarei
- Herod Agryppa II — inskrypcje i monety
- Herod Antypas – Kim był tetrarcha Galilei z Ewangelii?
- Herodiańskie kamieniołomy Jerozolimy — skąd brano bloki na Świątynię
- Herodium i grobowiec Heroda Wielkiego: odkrycie, które wciąż budzi spór
- Herodot, myszy i klęska Sennacheryba
- Hetycki rytuał kozła ofiarnego a Azazel
- Hierapolis: gorące źródła i grób Filipa
- Hieronim i Wulgata — powrót do „prawdy hebrajskiej”
- Hippos-Sussita — starożytne miasto Dekapolu nad Genezaret
- Horvat Uza i Qitmit — edomicka religia i bóg Kos w Negebie
- Ikonium (Konya) a dokładność Łukasza
- Ile naprawdę mają lat zwoje z Qumran? Radiowęgiel kontra paleografia
- Imię Jahwe w listach z Lakisz
- Inskrypcja „bogobojnych” w teatrze Miletu
- Inskrypcja „Jerubbaal” z Chirbet al-Rai — imię z czasów Sędziów
- Inskrypcja „synagogi Hebrajczyków” w Koryncie
- Inskrypcja Abercjusza: najstarsze chrześcijańskie epitafium
- Inskrypcja daiva Kserksesa — Achaszwerosz z Księgi Estery
- Inskrypcja Erastusa w Koryncie
- Inskrypcja Gallio z Delf — zegar Nowego Testamentu
- Inskrypcja Joasza — domniemany falsyfikat o naprawie Świątyni
- Inskrypcja o Azece — asyryjskie oblężenie miasta Judy
- Inskrypcja Pektoriusza z Autun — starożytny akrostych ICHTHYS
- Inskrypcja Teodotosa — synagoga w Jerozolimie przed 70 r.
- Inskrypcja z Behistun i Dariusz
- Inskrypcja z Cezarei: Nazaret poza Nowym Testamentem
- Inskrypcja z Chirbet el-Kom
- Inskrypcja z Cytadeli Ammonu a Biblia
- Inskrypcja z Deir Alla — Bileam poza Biblią
- Inskrypcja z Delf — datowanie Pawła
- Inskrypcja z Ekronu
- Inskrypcja z el-Kerak — ojciec króla Meszy w kamieniu
- Inskrypcja z et-Taiyiba: Chrystus zrodzony z Marii
- Inskrypcja z Hefzibah — jak Judea przechodziła z rąk Ptolemeuszy do Seleucydów
- Inskrypcja z Ofelu — najstarszy napis alfabetyczny z Jerozolimy
- Inskrypcja z pełną nazwą „Jerozolima” (okres Drugiej Świątyni)
- Inskrypcja z Silwan. Czy odnaleziono grobowiec Szebny?
- Inskrypcje ammonickie — Cytadela Ammanu i butelka z Tell Siran
- Inskrypcje budowlane Nabuchodonozora (’Wielki Babilon’)
- Inskrypcje graniczne z Gezer — hebrajsko-greckie kamienie „granica Gezer”
- Inskrypcje jaskiniowe z Chirbet Beit Lei — JHWH i Jerozolima
- Inskrypcje protosynajskie z Serabit el-Chadim — narodziny alfabetu
- Inskrypcje sabejskie
- Inskrypcje Sergiusza Pawła a wiarygodność Dziejów Apostolskich
- Inskrypcje z Kuntillet Ajrud
- Inskrypcje z Wadi el-Hol — najstarszy alfabet
- Irak al-Amir i pałac Tobiadów — ślad rodu Tobiasza Ammonity
- Jaffa (Joppa) – port i dom Szymona Garbarza
- Jak duża była Jerozolima Nehemiasza? Spór o demografię perskiej Judy
- Jak wyglądała deportacja — asyryjskie reliefy przesiedleń
- Jak zapisywano imię Boże — tetragram od ostraków po zwoje greckie
- Jam suf — Morze Czerwone czy Morze Sitowia?
- Jedna czy dwie kampanie Sennacheryba? Spór, który trwa
- Jehohanan — kość piętowa ukrzyżowanego
- Jehu na Czarnym Obelisku — szczegóły hołdu
- Jerozolima w listach z Amarny
- Jerycho — mury i spór Garstang kontra Kenyon
- Jotapata (Jodfat) — twierdza Józefa Flawiusza a Ewangelia
- Józef Flawiusz — Testimonium Flavianum o Jezusie (Dawne dzieje 18,3,3)
- Józef Flawiusz o Jakubie, bracie Jezusa zwanego Chrystusem
- Judzka administracja w Lakisz
- Judzkie figurki filarowe — tysiące glinianych kobiet z domów Judy
- Judzkie figurki kolumnowe a „królowa niebios” Jeremiasza
- Kadesz-Barnea (Tell el-Qudeirat) — problem okresu wędrówki
- Kahun (Lahun) — semiccy mieszkańcy egipskiego miasteczka robotniczego
- Kalach (Nimrud) — miasto Nimroda
- Kalendarz z Gezer
- Kalendarze i zmiany kapłańskie z Qumran (miszmarot)
- Kałamarz u boku — przybory pisarza z Ez 9 w rękach archeologów
- Kamienie do procy — amunicja masowa, nie pasterska zabawka
- Kamienie fundamentowe platformy świątynnej Heroda
- Kamienne latryny Jerozolimy i pasożyty w ich osadzie
- Kamienne naczynia i cud w Kanie
- Kamienne stągwie z czasów Jezusa — warsztaty kredowe i prawo czystości
- Kamienny żłób — mebel z izby domowej, nie z obory
- Kamień Moabski — Moab i Izrael
- Kamień Piłata z Cezarei
- Kamień z inskrypcją „do miejsca trąbienia”
- Kamień z Magdali — Świątynia w miniaturze
- Kamień z Nory a Tarszisz
- Kamień z Taymy (aramejska stela)
- Kana Galilejska — Chirbet Kana
- Kananejska brama łukowa w Tel Dan
- Kanon Muratoriego — najstarsza znana lista ksiąg Nowego Testamentu
- Kanon Turyński — popękana lista królów, na której wisi chronologia Egiptu
- Kantir — stajnie dla setek koni i odlewnie brązu w stolicy Ramzesa
- Karkemisz — wykopaliska i bitwa 605 p.n.e.
- Katakumby Domitylli w Rzymie — najstarszy Dobry Pasterz
- Katakumby Pryscylli – Fractio Panis i najstarsza Maria
- Katakumby św. Kaliksta: Krypta Papieży i archeologia
- Kauda (Gavdos) — wysepka pod osłoną w sztormie
- Kenchry — zatopiony port Feby i podwodne sanktuarium Izydy
- Ketiw i kere — co skrybowie zapisali, a co kazali czytać
- Khirbet Qeiyafa — twierdza z czasów Dawida
- Kiedy było Wyjście? Spór o XV i XIII wiek p.n.e.
- Kim byli Hyksosi? Izotopy strontu z Awaris zmieniają obraz
- Kition — fenicka świątynia Astarte (Cypr)
- Klasztor św. Katarzyny — biblioteka pod krzewem gorejącym
- Klepisko — miejsce pracy, sądu i ołtarza
- Klucz na ramieniu — jak wyglądał starożytny zamek
- Kodeks Aleksandryjski (Codex Alexandrinus)
- Kodeks Amiatinus – cała Wulgata w jednym tomie
- Kodeks Argenteus — gocka Biblia Wulfili
- Kodeks Bezy: dwujęzyczny rękopis Dziejów Apostolskich
- Kodeks Efraema — palimpsest odczytany przez Tischendorfa
- Kodeks Gigas — największy średniowieczny rękopis i jego diabeł
- Kodeks Hammurabiego a Prawo Mojżeszowe
- Kodeks Klaromontański — grecko-łacińskie listy Pawła z listą kanonu
- Kodeks Koridethi — ewangeliarz z gruzińskiego klasztoru
- Kodeks Leningradzki (B19A)
- Kodeks Synajski i odkrycie Tischendorfa
- Kodeks Ur-Nammu: najstarszy zachowany zbiór praw
- Kodeks Waszyngtoński (Freera) i „Logion Freera”
- Kodeks Watykański (Codex Vaticanus)
- Kodeks z Aleppo (Keter Aram Cowa)
- Kolosalny posąg Azjaty z Awaris — czy to grób Józefa?
- Kolosy — wciąż nieodkopane tell
- Kolumbaria z Maresz — podziemne gołębniki i para synogarlic
- Koła rydwanów na dnie Morza Czerwonego — anatomia legendy
- Koło garncarskie i dom garncarza — do czego zszedł Jeremiasz
- Komentarz do Habakuka (1QpHab) — Nauczyciel Sprawiedliwości i Niegodziwy Kapłan
- Kopalnie miedzi w Timna
- Koptyjskie przekłady Nowego Testamentu — sahidycki i bohairski
- Korona cierniowa z Notre-Dame – czy jest autentyczna?
- Kości słoniowe z Nimrud — lewantyński łup w asyryjskim magazynie
- Kości słoniowe z Samarii
- Kości świń jako granica — co mówi zooarcheologia o tabu wieprzowiny
- Kościół Chwalebnego Męczennika w Bet Szemesz
- Kościół Prymatu Piotra w Tabdze i Mensa Christi
- Kościół Rozmnożenia w Tabdze. Odkrycie archeologiczne
- Kościół św. Jerzego w Rihab – najstarsza świątynia?
- Kronika babilońska o zdobyciu Jerozolimy
- Kronika Nabonida o zdobyciu Babilonu
- Kronika upadku Niniwy — babiloński zapis roku 612 p.n.e.
- Król Aradu, który nie miał miasta — problem Lb 21,1
- Król Hazael w źródłach asyryjskich i archeologii
- Królewski ogród w Pasargadach — skąd w Biblii wzięło się słowo pardes
- Królewskie inskrypcje z Byblos (X w. p.n.e.)
- Krzemienne noże do obrzezania i najstarsza scena zabiegu
- Kto zbudował piramidy? Osiedle robotników w Gizie
- Który faraon utonął? Mumie kandydatów mówią same za siebie
- Kursi i „kraj Gerazeńczyków” (cud ze świniami)
- Kwadrat SATOR z Pompejów: ukryty Paternoster czy zagadka?
- Lakisz: poziom III czy II? Spór, który przestawił chronologię Judy
- Lakisz: sanktuarium bramne z latryną a reforma Ezechiasza
- Lamassu z Mosulu i pałac Esarhaddona
- Lament nad zagładą Ur a biblijna Księga Lamentacji
- Lampka oliwna — najzwyklejszy przedmiot i najlepszy datownik
- Laodycea i „letnia woda” — akwedukt
- Laski zamienione w węże — egipskie przybory magiczne z „grobu maga”
- Layard, Botta i George Smith — jak Asyria wróciła z niebytu
- Legenda o narodzinach Sargona a Mojżesz: dziecko w koszyku
- Libellusy z 250 r. Świadectwo prześladowań chrześcijan
- Lidda (Lod) – Mozaika z rzymskiego Diospolis i Dzieje Apostolskie
- List Arysteasza — legenda o siedemdziesięciu dwóch tłumaczach
- List do Bagoasa — jak Żydzi z Elefantyny prosili Jerozolimę o odbudowę świątyni
- List Mary bar Serapiona: Kim był „mądry król” Żydów?
- Listra — inskrypcja lokalizująca miasto
- Listy Bar Kochby — rozkazy przywódcy powstania w trzech językach
- Listy z Amarny i zagadka Habiru
- Listy z Lakisz — ostatnie dni Judy
- Litery fenickie — jak Kanaan dał pismo Grecji i Rzymowi
- Lithostrotos / Gabbata i twierdza Antonia
- Lizaniasz i historyczna dokładność Łukasza
- Lotan a biblijny Lewiatan: siedmiogłowy wąż z Ugarit
- Ludlul bēl nēmeqi — „babiloński Hiob”
- Lukian z Samosat o chrześcijanach i ukrzyżowanym sofiście
- Łódź z Jeziora Galilejskiego (I w.)
- Łuk Robinsona – kikut wejścia do świątyni
- Łuk Tytusa i menora Świątyni — kamienny ślad zburzenia Jerozolimy
- Łuk Wilsona — kiedy naprawdę powstał? Datowanie radiowęglowe z 2020
- Łuk Wilsona nad Ścianą Zachodnią
- Macheront (Machaerus) — ścięcie Jana Chrzciciela
- Magdala jako Tarichea — port i solenie ryb nad Genezaret
- Makellon (rynek mięsny) w Koryncie
- Makpela w Hebronie — budowla Heroda nad grobem patriarchów
- Malowane grobowce z Mareszy — hellenizacja widziana od strony cmentarza
- Malowidło z Beni Hasan — Azjaci w Egipcie
- Malta: Zatoka św. Pawła i rzymskie kotwice
- Manasses jako wasal Asyrii
- Maneton – Hyksosi, Ozarsef i egipskie Wyjście
- Manna — tamaryszek, czerwce i granice wyjaśnienia
- Marzeach — ugarycka uczta a Amos
- Masada — twierdza i pałace Heroda
- Masoreci z Tyberiady — jak zamrożono tekst hebrajski
- Masowy grób z Lakisz
- Massewy — stojące kamienie, które Biblia każe rozbić
- Medinet Habu — reliefy z Ludami Morza i pierwszy wizerunek Peleset
- Megiddo — warownie i 'stajnie’
- Megiddo warstwa III — asyryjska stolica prowincji Magiddu
- Memfis (Nof) i Sakkara — stolica, którą prorocy zapowiadali w ruinę
- Merodak-Baladan: król Babilonu z kart 2 Księgi Królewskiej
- Miasta na składy — egipskie spichlerze i magazyny królewskie
- Miedziany wąż z Timny i biblijny Nechusztan
- Miedziany zwój z Qumran — inwentarz ukrytych skarbów
- Migdol — którą twierdzę mieli na myśli autorzy biblijni?
- Mispa (Tell en-Nasbeh) — miasto Samuela i Gedaliasza
- Mit o Adapie — utracona nieśmiertelność
- Modele wątroby i hepatoskopia a Ezechiel
- Modlitwa Nabonida z Qumran
- Modlitwy Mursiliego o zarazę a kara Boża
- Mojżesz, Pinchas, Chofni — egipskie imiona w rodzie Lewiego
- Monety „Judaea Capta”
- Monety Bar-Kochby (II powstanie, 132-135)
- Monety Hasmoneuszy — pierwsze żydowskie pieniądze od czasów niewoli
- Monety I powstania żydowskiego (66-70)
- Monety i stemple „Jehud” — perska prowincja Judea
- Monety Poncjusza Piłata
- Monety prokuratorów Judei: Feliks i Festus
- Monolit z Kurkh i Achab pod Karkar
- Mozaika z Hinton St Mary: Najstarszy portret Chrystusa?
- Mozaika z Megiddo — najwcześniejszy napis „Bogu Jezusowi Chrystusowi”
- Mozaika z Rechow — najdłuższa starożytna inskrypcja hebrajska
- Mozaiki z Huqoq: Debora, Jael i Samson w galilejskiej synagodze
- Mozaikowa Mapa z Madaby
- Mury kazamatowe — czym był „dom przylegający do muru”
- Mykwa w Getsemani (odkrycie 2020)
- Mykwy okresu drugiej świątyni — kilkaset basenów rytualnych w terenie
- Myra i Andriake — spichlerz Hadriana i aleksandryjski statek zbożowy Pawła
- Nabatejskie inskrypcje z Hegry — datowane groby z czasów Aretasa IV
- Nabonid — król, który prowadził wykopaliska
- Nain i wskrzeszenie syna wdowy
- Najazd Sziszaka na reliefie z Karnaku
- Najstarsze rękopisy Septuaginty (Rylands 458, Fouad 266)
- Najstarszy kościół w Akabie (Aila): Przełomowe odkrycie
- Namiot wojenny Ramzesa II a plan Przybytku
- Naos z el-Arisz — jak z mitu o Szu i Gebie zrobiono relację z Wyjścia
- Napis ostrzegawczy ze Świątyni
- Narzędzia cieśli — co robił tekton w galilejskiej wiosce
- Nasiona daktylowca z Masady, które wykiełkowały po dwóch tysiącach lat
- Nauka Amenemope a Księga Przysłów
- Nauki Ptahhotepa a mądrość Przysłów
- Nauki Szuruppaka — najstarsza mądrość a Księga Przysłów
- Nea Pafos – rzymska stolica Cypru i namiestnik Sergiusz Paweł
- Neapolis (Kawala) — pierwsze lądowanie Pawła w Europie
- Necho II i śmierć króla Jozjasza pod Megiddo
- Nelson Glueck w Transjordanii — badania, które najpierw potwierdziły Biblię, a potem ją skomplikowały
- Nergal-Sar-Eser i Nebuzaradan na pryzmie Nabuchodonozora
- Nikopolis — miasto zwycięstwa spod Akcjum, gdzie zimował Paweł
- Niniwa — miasto Jonasza
- No-Amon (Teby) — upadek miasta, którym Nahum straszył Niniwę
- Nomina sacra — jak kopiści skracali święte imiona
- Obrzezanie w Egipcie — relief z grobowca Anchmahora w Sakkarze
- Od pisma paleohebrajskiego do kwadratowego — jak Żydzi zmienili alfabet
- Odciski rozetowe — administracja Judy tuż przed końcem
- Odkrycie Hattusy i archiwum z Boğazköy — Hetyci wychodzą z cienia
- Odkrycie Ugarit (Ras Szamra)
- Odkrycie w Betlejem: Ukryta chrzcielnica i mozaika anioła
- Odważnik beka — „pół sykla od głowy” w ręku
- Odważnik pim. Jak mały kamień wyjaśnił tekst 1 Samuela
- Ofiary fundacyjne i pochówki pod progiem — czy Chiel naprawdę stracił synów?
- Ogród Grobu w Jerozolimie – co o nim mówi archeologia?
- Oksyrynchos i Ewangelia Tomasza (greckie logia)
- Ołowiane kodeksy jordańskie — mistyfikacja sprzed dekady
- Omeny astronomiczne i wróżbiarstwo a Daniel
- On (Heliopolis) — miasto teścia Józefa
- Onomastikon Amenope a Filistyni
- Opowieść o dwóch braciach a żona Potifara
- Opowieść o Sinuhe — życie w Kanaanie epoki patriarchów
- Osada w Qumran
- Osiem rękopisów Daniela z Qumran
- Osorkon IV — czy to biblijny So, król Egiptu?
- Ossuaria z imionami z Nowego Testamentu
- Ossuarium „Aleksandra, syna Szymona” Cyrenejczyka
- Ossuarium „Jakuba, brata Jezusa” (sporne)
- Ossuarium Kajfasza i ślad ukrzyżowania
- Ossuarium Miriam a rodowód arcykapłana Kajfasza
- Ossuarium Nikanora i Brama Nikanora w Świątyni
- Ostatnie dwanaście wersetów Marka — czego nie ma w najstarszych kodeksach
- Ostraka idumejskie z IV w. p.n.e. — archiwum bez wykopalisk
- Ostraka z Aradu – ilu ludzi w Judzie pisało?
- Ostraka z Aradu — archiwum Eljasziba i „Dom JHWH”
- Ostraka z Cheszbonu — ammonicki język zza Jordanu
- Ostraka z Samarii
- Ostrakon nr 4 z Lakisz — sygnały ogniowe
- Ostrakon z Izbet Sartah — najstarszy abecedariusz
- Ostrakon z Khirbet Qeiyafa
- Ostrakon z Meṣad Haszawjahu — skarga żniwiarza a prawo Tory
- Ostrakon ze złotem z Ofiru z Tell Kasile
- Palimpsesty — jak odczytuje się tekst zmyty tysiąc lat temu
- Pałac Heroda jako pretorium Piłata
- Pałac w Suzie (Szuszan) — sceneria Księgi Estery
- Pancerz łuskowy z brązu — z czego składał się „pancerz łuskowy” Goliata
- Panel 'Izrael’ na reliefach Merenptaha
- Panteon z Ugarit: El, Baal, Jam, Mot
- Papirus „do Jerozolimy” z VII wieku p.n.e.
- Papirus Adona — filistyński król błaga faraona o pomoc
- Papirus Brooklyn 35.1446 — semiccy słudzy w Egipcie
- Papirus Egerton 2 — nieznana ewangelia z II wieku
- Papirus Fouad 266 — hebrajski Tetragram w greckim tekście
- Papirus Ipuwer a plagi egipskie
- Papirus Leiden — 'Apiru’ ciągnący kamienie w Egipcie
- Papirus Nash
- Papirus P115 i liczba bestii 616
- Papirus P45 (Chester Beatty I) — Ewangelie i Dzieje
- Papirus P46 (Chester Beatty II) — najstarszy zbiór listów Pawła
- Papirus P47 (Chester Beatty III) — Apokalipsa
- Papirus P52 (Rylandsa) — najstarszy fragment Nowego Testamentu
- Papirus P66 (Bodmer II) — Ewangelia Jana
- Papirus P72 (Bodmer VII-VIII) — Listy Piotra i Judy
- Papirus P75 (Bodmer XIV-XV) — Łukasz i Jan
- Papirus P90 (P.Oxy. 3523) — Ewangelia Jana
- Papirus paschalny z Elefantyny — instrukcja obchodzenia Paschy z 419 r. p.n.e.
- Papirus Rylands 458 — najstarszy fragment Septuaginty
- Papirusy Anastasi — egipska granica, Szasu i „droga Horusa”
- Papirusy Bodmera — skarb z Dishny i jego niewygodna droga na rynek
- Papirusy P64/P67 („Magdalen”, Mateusz) — spór o datowanie
- Papirusy z Elefantyny
- Papirusy z Oksyrynchos — Nowy Testament
- Papirusy z Wadi Daliyeh i ród Sanballata z Samarii
- Papirusy z Wadi Murabba’at — najstarszy papirus hebrajski
- Papirusy Zenona — Judea pod rządami Ptolemeuszy widziana oczami urzędnika
- Pasieka z Tel Rechow — „kraina mlekiem i miodem płynąca”
- Pasterz Hermasa i List Barnaby w Kodeksie Synajskim
- Patara — latarnia Nerona i parlament Ligi Licyjskiej
- Patmos — wygnanie Jana, Grota Apokalipsy i archeologia
- Pella (Tabaqat Fahl) – ucieczka chrześcijan w góry
- Perfumeria z En-Gedi — warsztat balsamu w oazie nad Morzem Martwym
- Perge — hellenistyczna brama i kolumnadowa ulica pierwszej podróży Pawła
- Perska droga królewska i poczta konna — logistyka listów Nehemiasza
- Perykopa o cudzołożnicy – brak jej w P66 i P75
- Peszitta i staro-syryjskie Ewangelie
- Pi-Ramzes i Semici w Egipcie
- Piec tabun, Wieża Pieców i ulica Piekarzy
- Pieczęcie „Eliakima, sługi Jokana” — pomyłka, którą naprawiono
- Pieczęcie LMLK — przygotowania na oblężenie
- Pieczęć 'Szemy, sługi Jeroboama’
- Pieczęć Achaza, syna Jotama – bulla króla Judy
- Pieczęć Jaazaniasza z Mispa a upadek Judy
- Pieczęć Szelomit i bulle Elnatana namiestnika — administracja Jehud
- Pierścień Piłata z Herodionu
- Pierścień, złoty łańcuch i drugi rydwan — egipska ceremonia awansu Józefa
- Pieśni harfiarza a Księga Kaznodziei
- Pieśni ofiary szabatowej — liturgia niebiańskiej świątyni z Qumran
- Pięcioksiąg samarytański — inna Tora z góry Garizim
- Pięcioksiąg samarytański i zwój Abiszy — najstarsza rywalizująca Tora
- Piękne Porty (Kaloi Limenes) i Lasaia na Krecie
- Pismo pseudohieroglificzne z Byblos — system, którego nikt nie odczytał
- Plagi egipskie a przyroda Nilu — przegląd wyjaśnień naturalistycznych
- Pliniusz Młodszy i Trajan o chrześcijanach w Bitynii (Listy 10,96–97)
- Płaskorzeźby Apadany — dwadzieścia trzy ludy imperium na schodach Persepolis
- Początki żelaza w Kanaanie a „żelazne rydwany”
- Podziemne systemy wodne Megiddo i Chasoru — szyb, schody i tunel do źródła
- Pole Krwi (Akeldama) w Dolinie Hinnom
- Politarchowie z Tesaloniki
- Południowe schody i mykwy przy Bramach Huldy
- Portus — port zbożowy Rzymu i latarnia Klaudiusza
- Posąg Dariusza i brama królewska w Suzie
- Posąg Idrimiego z Alalach – najstarsze wzmianki o Kanaanie
- Prawa hetyckie (kodeks)
- Prawa Lipit-Isztara a Kodeks Przymierza
- Prawa średnioasyryjskie
- Prawa z Esznunny — bodący wół i taryfy obrażeń
- Projekt przesiewania Wzgórza Świątynnego — archeologia z gruzu
- Proto-eolskie kapitele
- Pryzma Sennacheryba
- Przekleństwo Agade — sąd nad miastem
- Przepiórki nad Synajem — ornitologia jednego wersetu
- Psalm 29 a ugaryckie hymny do Baala
- Punicka taryfa ofiarna z Marsylii a Księga Kapłańska
- Punon (Feinan) — postój wędrówki w największym zagłębiu miedziowym Lewantu
- Purpura tyryjska — produkcja barwnika
- Purpurowe kodeksy — Ewangelie pisane srebrem na barwionym pergaminie
- Pustynne twierdze Hasmoneuszy — Aleksandrion, Hyrkania, Dok
- Puteoli (Pozzuoli) — port przybycia Pawła
- Ramat Rachel — judzki pałac i królewski ogród
- Ramat Rachel w okresie perskim — administracyjne centrum prowincji Jehud
- Rampa oblężnicza z Lakisz — jedyna zachowana rampa asyryjska
- Ramzes II i bitwa pod Kadesz — tło faraona Wyjścia
- Regium (Reggio Calabria) — postój przed Cieśniną Mesyńską
- Reguła Zrzeszenia (1QS) — statut wspólnoty znad Morza Martwego
- Relacja wierszem o Nabonidzie — perska propaganda przeciw królowi
- Relief Setiego I z Karnaku — mapa fortów i studni na drodze do Kanaanu
- Reliefy z Lakisz w pałacu Niniwy
- Relikwie Krzyża i Gwoździe: Czy odnaleziono krzyż Jeszuy?
- Relikwie św. Marka: Z Aleksandrii do Wenecji (San Marco)
- Resin z Aramu w inskrypcjach Tiglat-Pilesera III
- Reskrypt Trajana do Pliniusza a przesladowania chrzescijan
- Rezydencja Herodiańska (Palatial Mansion, Muzeum Wohla)
- Robert Koldewey i osiemnaście lat kopania Babilonu
- Rodziny tekstowe Nowego Testamentu — aleksandryjska, zachodnia, bizantyjska
- Rogaty ołtarz z Beer-Szeby a reforma Ezechiasza
- Ryby bez łusek na judzkich stołach — kości, które psują prostą narrację
- Rzeka Kebar i Tel-Abib — gdzie mieszkał Ezechiel
- Rzymskie kamienie milowe — co znaczy przymus jednej mili
- Rzymskie kotwice — cztery kotwice z rufy
- Rzymskie narzędzia chirurgiczne — czym leczyli lekarze z Ewangelii
- Sadzawka Betesda — „pięć ganków” odnalezione pod kościołem św. Anny
- Sadzawka Betesda o pięciu krużgankach
- Sadzawka Siloe z czasów drugiej świątyni — odkrycie z 2004 roku
- Sadzawka Syloe odkryta w 2004 roku
- Salamina na Cyprze — miasto Barnaby i misja Pawła
- Samaria-Sebaste — herodowa świątynia Augusta
- Samarytanie z Delos — najstarszy ślad samarytańskiej diaspory
- Samerina — co Asyria zrobiła z Samarią po 722 roku
- Samotraka — Sanktuarium Wielkich Bogów, nocny postój statku Pawła
- Sanballat Choronita – czy przeciwnik Nehemiasza istniał?
- Sandały z jaskiń Judei i obrzęd zdjęcia buta
- Sanktuarium i ołtarz w Tel Dan
- Sarepta — jedyne przebadane miasto fenickie
- Sargon II i upadek Samarii (722 p.n.e.)
- Sarkofag Ahirama z Byblos
- Sarkofag Eszmunazara II z Sydonu
- Sarkofag św. Pawła pod bazyliką San Paolo fuori le Mura
- Sarkofag Tabnita, króla Sydonu
- Schody i plac przy Sadzawce Syloe
- Sebasteion w Afrodyzji a kult cesarski w Apokalipsie
- Seforis (Cippori) — „ozdoba Galilei”
- Seleucja Pieria — port, z którego Paweł wypłynął, i tunel Wespazjana
- Sennacheryb i oblężenie Lakisz
- Sennacheryb równa Babilon z ziemią (689 p.n.e.)
- Serabit el-Chadim — kopalnie turkusu, świątynia Hathor i sezonowe ekspedycje
- Setki tysięcy różnic? Co naprawdę dzieli rękopisy Nowego Testamentu
- Siedem czasów Nabuchodonozora — czego nie mówią babilońskie źródła
- Siedem zborów Apokalipsy – co kryją ruiny w Turcji?
- Skalne grobowce w Naksz-e Rostam — lista ludów Dariusza nad jego grobem
- Skarabeusze Hyksosów i władca o imieniu Jakub-Har
- Skarb Oksusu — złoto perskiego dworu i uczta z Księgi Estery
- Skarb z Water Newton. Najstarsze srebra liturgiczne
- Skryptorium czy jadalnia? Spór o to, czym naprawdę było Qumran
- Skrzydlate kolosy Mezopotamii a cztery twarze z wizji Ezechiela
- Słowa Achikara z Elefantyny — mądrość i Księga Tobiasza
- Słup św. Pawła i bazylika Chrysopolitissa w Pafos
- Smyrna: agora i „korona” miasta
- Sodoma i Gomora w świetle archeologii
- Spalony Kościół w Hippos: Mozaika z cudem rozmnożenia chleba
- Spichlerze i silosy — od okrągłych jam po wielki spichlerz z Megiddo
- Spis Kwiryniusza i egipskie papirusy cenzusowe
- Spowiedź negatywna z Księgi Umarłych a Dekalog
- Srebrna czasza Kajnu, syna Geszema — przeciwnik Nehemiasza w źródle pozabiblijnym
- Srebrne czasze z Tell el-Maskhuta a Geszem Arab
- Srebrne zwoje z Ketef Hinnom
- Srebrny cielec z Aszkelonu — jak wyglądał „złoty cielec”
- Starosyryjski Mateusz – ukryty tekst z palimpsestu
- Staurogram: Najstarszy chrześcijański monogram krzyża
- Stela Asarhaddona z Zincirli — faraon na smyczy
- Stela boga Hadada (Panammu I) z Zincirli
- Stela Burzy Ahmose — kataklizm na początku Nowego Państwa
- Stela głodu z wyspy Sehel — siedem lat głodu
- Stela Heliodora a 2 Księga Machabejska
- Stela Jechawmilka z Byblos
- Stela Katumuwy — dusza w kamieniu
- Stela Kilamuwy z Sam’al — fenicki pomnik aramejskiego króla
- Stela Melkarta (Bar-Hadada) — Ben-Hadad z Aramu?
- Stela Merenptaha — najstarsza wzmianka o Izraelu
- Stela Meszy (Kamień Moabski)
- Stela Meszy a 'dom Dawida’
- Stela Roku 400 — Ramzes II liczy lata od kultu Seta w Awaris
- Stela Sebek-chu: Najstarszy egipski zapis o Sychem
- Stela snu Totmesa IV a sny objawiające
- Stela Wieży Babel Nabuchodonozora i tabliczka Esagila
- Stela z Balua — moabicki relief z napisem, którego nie da się odczytać
- Stela z Tel Dan — 'Dom Dawida’
- Stela z Tell al-Rimah — trybut Joasza z Samarii
- Stela Zakkura, króla Hamatu — Ben-Hadad i Hazael
- Stela zwycięstwa Sargona II z Aszdodu
- Stele Bar-Rakiba z Sam’al
- Stele przy Nahr el-Kalb — galeria zdobywców na jednej skale
- Stele Setiego I i Ramzesa II z Bet-Szean — Egipt rządzi w dolinie Jezreel
- Stele z Sefire — aramejskie klątwy traktatowe a Powtórzonego Prawa
- Stojak kultowy z Taanak — cztery piętra teologii w glinie
- Stopnie Achaza — czy „zegar słoneczny” z 2 Krl 20 to schody
- Studnia Jakuba w Sychar. Gdzie Jeszua rozmawiał z Samarytanką
- Sudarium z Oviedo – chusta z J 20,7 i datowanie
- Sumeryjska lista królów a długowieczność patriarchów
- Sumeryjski 'Hiob’ (Człowiek i jego bóg)
- Swetoniusz o Chrestusie i dekrecie Klaudiusza (Dz 18,2)
- Sychar i Tell Balata – biblijne Sychem i pole Jakuba
- Synagoga w Gamli — jedna z najstarszych
- Synagoga w Kafarnaum
- Synagoga w Magdali — dom modlitwy z czasów Jezusa
- Synagoga w Ostii — porcie Rzymu
- Synagoga w Sardes – wieki po liście do zboru
- Syrakuzy na Sycylii — trzy dni postoju
- Szasu z krainy Jhw — Soleb i Amara-West: najstarszy ślad imienia Boga
- Szechem — świątynia-forteca Baal-Berit
- Szekel tyryjski — moneta podatku świątynnego i trzydzieści srebrników
- Szeroki Mur z Jerozolimy — kamienny ślad z Księgi Izajasza
- Sześćset tysięcy mężczyzn — co znaczy hebrajskie „elef”
- Szilo — poszukiwanie Przybytku
- Szlak kadzidlany
- Sznurek, glina i pieczęć — jak fizycznie zamykano akt kupna
- Ściana Zachodnia i „Wielki Kamień” — jak Herod budował mur świątynny
- Świątynia Almaqaha (Mahram Bilkis) w Marib
- Świątynia Domicjana w Efezie a kult bestii z Apokalipsy
- Świątynia Eszmuna w Sydonie
- Świątynia Hathor w Timnie — namiotowe sanktuarium a Przybytek
- Świątynia i ołtarz w Arad
- Świątynia Melkarta w Tyrze
- Świątynia Oniasza w Leontopolis — drugi żydowski przybytek w Egipcie
- Świątynia Salomona a świątynia w Ain Dara
- Świątynia w Ain Dara — bliźniaczy plan
- Świątynia w Tel Moca pod Jerozolimą
- Świątynia Zorobabela — czego archeologia o niej NIE wie
- Tablica nagrobna Ozjasza, króla Judy
- Tabliczka Nabu-szarrussu-ukina (Nebo-Sarsekim) a Księga Jeremiasza
- Tabliczka z góry Ebal
- Tabliczka z imieniem Marduka — czy to Mardocheusz z Księgi Estery?
- Tabliczki fortyfikacyjne z Persepolis — jak działała perska administracja z ksiąg Estery i Ezdrasza
- Tabliczki racji dla króla Jojakina
- Tabliczki skarbca z Persepolis — jak perski król płacił swoim ludziom
- Tabliczki woskowe z Nimrud — starożytny notatnik wielokrotnego użytku
- Tabliczki z Al-Jahudu — miasteczko Judy w Babilonii
- Tabliczki z Al-Jahudu — Judejczycy w Babilonii
- Tabliczki z Nuzi a zwyczaje patriarchów
- Tacyt o Chrystusie i prześladowaniu chrześcijan za Nerona (Roczniki 15,44)
- Taharka (Tirhaka) — kuszycki faraon z Księgi Królewskiej
- Tajemna Ewangelia Marka — list z Mar Saba i podejrzenie o fałszerstwo
- Talmud o 'Jeszu’. Czy Sanhedryn 43a wspomina Jezusa?
- Tama w Marib i królestwo Saby
- Tanis (Soan) — miasto zbudowane z cudzych kamieni
- Targum Neofiti — aramejska Tora odnaleziona na półce w Watykanie
- Tars — miasto Pawła: kopiec Gözlükule, Brama Kleopatry i rzymska ulica
- Tartan, Rabsaris i Rabszak — trzy tytuły, nie trzy imiona
- Tattenaj z Księgi Ezdrasza. Historyczny namiestnik Zaeufratu
- Tayma — pobyt Nabonida i stela
- Teatr w Efezie i kult Artemidy
- Tefilin i mezuzy z Qumran
- Tekhelet — błękitna nić z frędzli odnaleziona w tkaninach
- Teksty o Rapiuma/Refaim z Ugarit
- Tel Abel Bet-Maaka — „miasto-matka w Izraelu”
- Tel Eton — judzka rezydencja a spór o zjednoczoną monarchię
- Tel Jezreel — warowna rezydencja Omrydów
- Tell Defenneh — Tachpanches, gdzie Jeremiasz ukrył kamienie
- Tell el-Borg — dwie egipskie twierdze na Synaju Północnym
- Tell el-Dab’a (Awaris) — azjatyckie miasto we wschodniej Delcie
- Tell el-Kheleifeh — Esjon-Geber, port Salomona?
- Tell el-Maskhuta — Pitom i Sukkot w Wadi Tumilat?
- Tell el-Retaba — polsko-słowackie wykopaliska i drugi kandydat na Pitom
- Tell Hebua (Tjaru) — wschodnia brama Egiptu
- Tell Jemmeh — asyryjski budynek przy drodze do Egiptu
- Teodycea babilońska
- Terafim — domowe bożki, których archeologia nie potrafi wskazać
- Terasy rolnicze — jak kamienistą wyżynę zamieniono w pole
- Thallus a ciemność przy ukrzyżowaniu. Co wiemy naprawdę?
- Tiatyra: cechy rzemieślnicze i purpura Lidii
- Tikune soferim — osiemnaście poprawek skrybów
- Titulus Crucis z Santa Croce – autentyk czy średniowieczna kopia?
- Tłocznie wina wykute w skale — dlaczego Gedeon młócił zboże w tłoczni
- Tobiasz Ammonita i Irak al-Amir
- Tofet w Kartaginie a biblijny „molk”
- Traktat pokojowy z Kadesz
- Traktat sukcesyjny Asarhaddona (Tell Tajinat) a Księga Powtórzonego Prawa
- Traktaty hetyckie a przymierze synajskie
- Trasa Wyjścia — trzy konkurencyjne rekonstrukcje
- Trąd i gruźlica w grobowcu z Doliny Hinnom — DNA z I wieku
- Triklinium — dlaczego uczestnicy Ostatniej Wieczerzy leżeli, a nie siedzieli
- Troas — gdzie Paweł wskrzesił Eutycha i ujrzał Macedończyka
- Trybut Menachema w rocznikach Asyrii
- Trzeci Mur i ślady rzymskiego oblężenia 70 r.
- Trzęsienie ziemi z czasów Amosa
- Trzy Gospody i Forum Appiusza przy Via Appia
- Trzynaście lat pod Tyrem — proroctwo, które Ezechiel sam skorygował
- Trzysta czy osiemset talentów? Rozbieżność Biblii i pryzmatu
- Tunel Ezechiasza i inskrypcja z Siloam
- Twarz Chrystusa z Sziwty – odkrycie na pustyni Negew
- Tyberiada — miasto Heroda Antypasa nad Jeziorem Galilejskim
- Tyr i grobla Aleksandra Wielkiego
- Ugaryckie teksty ofiarne a Księga Kapłańska
- Ukrzyżowany z Fenstanton — drugi na świecie szkielet z gwoździem w pięcie
- Ulica Pielgrzymów — schodkowa droga z sadzawki Siloe na wzgórze świątynne
- Ur i królewski cmentarz Woolleya
- Uruk (Erek) — najstarsze miasto Nimroda
- VAT 4956 — tabliczka astronomiczna a rok zburzenia świątyni
- Vetus Latina — łacińskie Biblie sprzed Hieronima
- Wadi Brisa — Nabuchodonozor wśród cedrów Libanu
- Wadi Tumilat i ziemia Goszen — gdzie mieszkali potomkowie Jakuba
- Warstwa 586 roku — spalone domy i groty strzał w Jerozolimie
- Warstwa Robinsona – nie most, lecz schody
- Warsztat skryby — atrament, nóż pisarski i zwój z Księgi Jeremiasza
- Wdowi grosz (lepton/pruta) — najdrobniejsza moneta Judei a Ewangelia
- Wieczernik na Syjonie — między tradycją a archeologią
- Wielbłądy u patriarchów — spór o anachronizm
- Wielki głód za Klaudiusza
- Wielki Hymn do Atona a Psalm 104
- Wielki Kamienny Budynek — 'pałac Dawida’ w Mieście Dawida
- Wielki Ołtarz Zeusa w Pergamonie („tron szatana”)
- Wielki Zwój Izajasza z Qumran
- Wieże Heroda i „Wieża Dawida”
- Wieże polne wokół Jerozolimy — po co w winnicy stała wieża
- Więzienie Mamertyńskie (Tullianum) w Rzymie
- Willa Lullingstone: Najstarszy domowy kościół w Brytanii
- Wiszące ogrody Babilonu — cud, którego może nie było
- Wrak z Cape Gelidonya
- Wrak z Uluburun — handel późnego brązu
- Wrota z Balawat
- Wygnanie Hyksosów – stele Kamosego i Ahmose
- Wynalazek dmuchanego szkła i odpady warsztatu z Jerozolimy
- Wyżyny (bamot) — czego naprawdę szukają archeolodzy
- Wzrost, wiek i ślady pracy — co kości mówią o zwykłym mieszkańcu Judei
- Yazılıkaya — skalny panteon hetycki
- Zburzenie Jerozolimy w 586 p.n.e. w archeologii
- Zejście Isztar do świata podziemnego a Tammuz
- Zigguraty Mezopotamii a wieża Babel
- Zimowe pałace Heroda w Jerychu
- Złote i srebrne tabliczki Dariusza spod Apadany — od Indii aż do Etiopii
- Złote tablice z Pyrgi — fenicka Asztarte w Italii
- Złoty dzwoneczek z kanału ściekowego Jerozolimy
- Zniszczenie Chacoru
- Zwęglony zwój z En-Gedi — najstarsza Księga Kapłańska z synagogi
- Zwoje znad Morza Martwego
- Zwój Szapiry — od fałszerstwa do debaty o Deuteronomium
- Zwój Świątynny z Qumran (11QT)
- Zwój Wojny (1QM) — plan bitwy synów światłości z synami ciemności
- Żarna i kamień młyński osła — od zastawu po egzekucję
- Żydowskie katakumby Rzymu