Po śmierci człowiek śpi — aż do zmartwychwstania

Czym jest człowiek: żywą duszą, nie duszą w ciele

Biblia nie mówi, że człowiek MA duszę, którą można wyjąć z ciała. Mówi, że człowiek STAŁ SIĘ duszą, gdy Jahwe tchnął w proch tchnienie życia. Hebrajskie nefesz to żywa istota — ten sam zwrot Księga Rodzaju stosuje do ryb i zwierząt. Proch plus tchnienie równa się dusza; zabierz tchnienie, a zostaje proch. Dlatego Ezechiel może napisać zdanie niemożliwe w filozofii greckiej: „dusza, która grzeszy, umrze", a Jeszua ostrzega przed Tym, który może „i duszę, i ciało zatracić".

Nieśmiertelny jest w Piśmie tylko jeden: Jahwe. Ludzie nieśmiertelności szukają, dostają ją jako dar w Chrystusie i przyobleką się w nią dopiero na końcu. Gdyby dusza była nieśmiertelna z natury, te zdania nie miałyby sensu.

„Wtedy Pan Bóg ukształtował człowieka z prochu ziemi i tchnął w jego nozdrza tchnienie życia. I człowiek stał się żywą duszą."

„Oto wszystkie dusze są moje, tak dusza ojca, jak i dusza syna jest moja. Dusza, która grzeszy, ona umrze."

„Nie bójcie się tych, którzy zabijają ciało, lecz nie mogą zabić duszy. Bójcie się raczej tego, który może i duszę, i ciało zatracić w piekielnym ogniu."

„Jedyny mający nieśmiertelność i mieszkający w światłości niedostępnej, którego żaden z ludzi nie widział ani widzieć nie może; jemu niech będzie cześć i moc wieczna. Amen."

„Tym, którzy przez wytrwanie w dobrym uczynku szukają chwały, czci i nieśmiertelności, odda życie wieczne;"

„A obecnie została objawiona przez pojawienie się naszego Zbawiciela, Jezusa Chrystusa, który zniszczył śmierć, a życie i nieśmiertelność wydobył na jaw przez ewangelię;"

Umarli o niczym nie wiedzą — Pismo nazywa śmierć snem

Stary Testament mówi o stanie umarłych bez niedomówień: nie wiedzą niczego, nie mają myśli, nie chwalą Boga, nie pamiętają. W dniu śmierci „zginą wszystkie jego myśli". Hiob czeka w grobie, „aż nadejdzie zmiana", i nie obudzi się, „dopóki niebiosa będą trwać". Daniel widzi śpiących w prochu, którzy się obudzą. To nie jest język kogoś, kto wierzy, że zmarli patrzą z nieba.

Nowy Testament używa tego samego słowa: zasnąć. Tak mówi Jeszua o Łazarzu i o córce Jaira, tak Łukasz o Szczepanie, tak Paweł o Dawidzie i o wierzących w Tesalonice. Nie jest to eufemizm dla wtajemniczonych — uczniowie zrozumieli Jeszuę dosłownie i musiał im wyjaśnić: „Łazarz umarł". Sen jest obrazem dokładnym: człowiek śpiący nie wie, ile czasu minęło, i budzi się na wezwanie.

„Opuszcza go duch i wraca do swojej ziemi; w tymże dniu zginą wszystkie jego myśli."

„Umarli nie będą chwalili Pana ani nikt z tych, którzy zstępują do miejsca milczenia."

„Wszystko, cokolwiek twoja ręka postanowi czynić, czyń z całej swojej siły; nie ma bowiem żadnej pracy ani zamysłu, ani wiedzy, ani mądrości w grobie, do którego zmierzasz."

„Tak jest z człowiekiem, gdy się położy i już nie wstanie; dopóki niebiosa będą trwać, nie ocknie się ani nie będzie obudzony ze swego snu."

„A wielu z tych, którzy śpią w prochu ziemi, obudzi się, jedni do życia wiecznego, a drudzy ku hańbie i wiecznej pogardzie."

„To powiedział, a potem dodał: Łazarz, nasz przyjaciel, śpi, ale idę, aby obudzić go ze snu. Wtedy jego uczniowie powiedzieli: Panie, jeśli śpi, będzie zdrowy. Ale Jezus mówił o jego śmierci, lecz oni myśleli, że mówił o zaśnięciu zwykłym snem. Wówczas Jezus powiedział im otwarcie: Łazarz umarł."

„A upadłszy na kolana, zawołał donośnym głosem: Panie, nie poczytaj im tego za grzech. A gdy to powiedział, zasnął."

Nadzieją jest zmartwychwstanie, nie nieśmiertelna dusza

Jeśli zmarli już są w niebie, po co zmartwychwstanie? Po co „dzień ostateczny", trąba, obłoki i głos archanioła? Cała nadzieja Nowego Testamentu stoi na jednym wydarzeniu: Jeszua wraca i budzi swoich. Marta wie, że brat „zmartwychwstanie w dniu ostatecznym" — nie że jest w niebie. Paweł pisze, że gdyby nie było zmartwychwstania, ci, którzy zasnęli w Chrystusie, „poginęli" — nie „są już u Pana". Koronę sprawiedliwości dostanie „w owym dniu", nie w chwili śmierci.

Piotr w dniu Pięćdziesiątnicy mówi o Dawidzie, że „nie wstąpił do nieba", a jego grób jest w mieście; Hebrajczyków dodaje, że bohaterowie wiary umarli „nie otrzymawszy spełnienia obietnic", bo Bóg chce, „aby oni nie stali się doskonali bez nas". Wszyscy razem, jednego dnia — tak wygląda biblijna nadzieja.

„Nie dziwcie się temu, bo nadchodzi godzina, w której wszyscy, którzy są w grobach, usłyszą jego głos; I ci, którzy dobrze czynili, wyjdą na zmartwychwstanie do życia, ale ci, którzy źle czynili, na zmartwychwstanie na potępienie."

„Marta mu powiedziała: Wiem, że zmartwychwstanie przy zmartwychwstaniu w dniu ostatecznym."

„A jeśli Chrystus nie został wskrzeszony, daremna jest wasza wiara i nadal jesteście w swoich grzechach. Tak więc i ci, którzy zasnęli w Chrystusie, poginęli."

„Gdyż sam Pan z okrzykiem, z głosem archanioła i dźwiękiem trąby Bożej zstąpi z nieba, a zmarli w Chrystusie powstaną pierwsi. Potem my, którzy pozostaniemy żywi, razem z nimi będziemy porwani w obłoki, w powietrze, na spotkanie Pana, i tak zawsze będziemy z Panem."

„W jednej chwili, w mgnieniu oka, na ostatnią trąbę. Zabrzmi bowiem trąba, a umarli zostaną wskrzeszeni niezniszczalni, a my zostaniemy przemienieni. To bowiem, co zniszczalne, musi przyodziać się w to, co niezniszczalne, a to, co śmiertelne, przyoblec się w nieśmiertelność."

„Mężowie bracia, mogę swobodnie mówić do was o patriarsze Dawidzie, że umarł i został pogrzebany, a jego grobowiec znajduje się u nas aż do dziś."

„Dawid bowiem nie wstąpił do nieba, a jednak sam mówi: Powiedział Pan memu Panu: Siądź po mojej prawicy;"

„A ci wszyscy, choć zyskali chlubne świadectwo dzięki wierze, nie dostąpili spełnienia obietnicy; Ponieważ Bóg przewidział dla nas coś lepszego, aby oni nie stali się doskonali bez nas."

„Odtąd odłożona jest dla mnie korona sprawiedliwości, którą mi w owym dniu da Pan, sędzia sprawiedliwy, a nie tylko mnie, ale i wszystkim, którzy umiłowali jego przyjście."

Zapłatą za grzech jest śmierć — druga śmierć, nie wieczne życie w mękach

Skoro dusza nie jest nieśmiertelna, znika też fundament „wiecznych mąk" jako nieśmiertelnego życia w cierpieniu. Pismo stawia sprawę prosto: zapłatą za grzech jest śmierć, a alternatywą dla wierzącego nie jest „lepsze miejsce", tylko to, żeby „nie zginął". Los niegodziwych opisują słowa zniszczenia: zginą, zostaną spaleni jak ściernisko, staną się prochem, „już go nie będzie". Objawienie nazywa to drugą śmiercią — po niej „śmierci już nie będzie".

Nie ma też etapu pośredniego: „postanowione ludziom raz umrzeć, a potem sąd". Czyściec nie ma ani jednego wersetu — ma za to historię, o której niżej. Trudne teksty o „wiecznym ogniu" i „na wieki wieków" omawiamy osobno, bez omijania; tu przyjmujemy to, co wynika z całości Pisma: kara jest ostateczna i wieczna w skutkach.

„Zapłatą bowiem za grzech jest śmierć, ale darem łaski Boga jest życie wieczne w Jezusie Chrystusie, naszym Panu."

„Tak bowiem Bóg umiłował świat, że dał swego jednorodzonego Syna, aby każdy, kto w niego wierzy, nie zginął, ale miał życie wieczne."

„Oto bowiem nadchodzi dzień palący jak piec, a wszyscy pyszni i wszyscy czyniący niegodziwie będą jak ściernisko. I spali ich ten nadchodzący dzień, mówi Pan zastępów, tak że nie pozostawi im ani korzenia, ani gałązki."

„Niegodziwi zaś wyginą, a wrogowie Pana znikną jak tłuszcz barani, jak dym się rozwieją."

„A śmierć i piekło zostały wrzucone do jeziora ognia. To jest druga śmierć. I jeśli się ktoś nie znalazł zapisany w księdze życia, został wrzucony do jeziora ognia."

„A jak jest postanowione ludziom raz umrzeć, a potem sąd;"

Skąd wzięło się zwiedzenie — daty, ludzie, dekrety

Nauka o nieśmiertelnej duszy ma rodowód, który da się prześledzić rok po roku. Nie zaczyna się w Jerozolimie, tylko w Atenach — i przez pierwsze pokolenia chrześcijanie ją odrzucali. Każdy punkt poniżej jest udokumentowany źródłowo.

1. 1Platon, Fedon: dusza jest nieśmiertelna, uwięziona w ciele i uwalniana przez śmierć. To ten obraz — nie Pismo — przejmie później kościół.ok. 380 p.n.e.
2. 2Justyn Męczennik jeszcze prostuje: o tych, którzy mówią, że nie ma zmartwychwstania, a dusze po śmierci idą do nieba, pisze, by nie uważać ich za chrześcijan (Dialog z Tryfonem 80).ok. 160
3. 3Tertulian (O duszy) jako pierwszy z ojców łacińskich nazywa duszę nieśmiertelną — powołując się wprost na Platona. Orygenes idzie dalej: dusze istnieją, zanim otrzymają ciała.ok. 210–230
4. 4Augustyn czyni nieśmiertelność duszy fundamentem teologii Zachodu, modli się za zmarłą matkę Monikę i pisze o „ogniu oczyszczającym" — zalążku czyśćca.ok. 400
5. 5Grzegorz Wielki w Dialogach opowiada o duszach cierpiących po śmierci i o mszach, które je uwalniają — jak trzydzieści mszy za mnicha Justusa. Czyściec zyskuje „dowody".ok. 593
6. 6Sobory w Lyonie i we Florencji ogłaszają czyściec nauką kościoła; Trydent (1563) potwierdza ją z anatemą.1274 i 1439
7. 7Sobór Laterański V (Apostolici regiminis) ogłasza nieśmiertelność duszy dogmatem i potępia tych, którzy twierdzą, że dusza jest śmiertelna.1513
8. 8Tetzel sprzedaje odpusty „za dusze w czyśćcu"; Luter protestuje — i sam wielokrotnie pisze, że umarli śpią do dnia sądu; Tyndale broni tego przeciw Tomaszowi More'owi. Kalwin (Psychopannychia, 1534) atakuje „sen duszy" i reformacja zostaje przy Platonie.1517–1534
9. 9Westminsterskie Wyznanie Wiary: dusze sprawiedliwych „natychmiast" po śmierci idą do nieba. Nieśmiertelna dusza staje się standardem także protestantyzmu.1646

„I wąż powiedział do kobiety: Na pewno nie umrzecie;"

„Niech nie znajdzie się pośród was nikt, kto by przeprowadzał swego syna lub córkę przez ogień, ani wróżbita, ani wróżbiarz, ani jasnowidz, ani czarownik; Ani zaklinacz, ani nikt, kto by wywoływał duchy, ani czarnoksiężnik, ani nekromanta."

Co z tego wynika — czyściec, modlitwy do zmarłych, duchy

Na nieświadomych umarłych nie da się zbudować niczego z tej listy: czyśćca (kto by w nim cierpiał?), odpustów, mszy za zmarłych, wstawiennictwa świętych i Marii (kto by słuchał modlitw?), seansów i „objawień" zmarłych. Wszystkie te praktyki zakładają, że umarli żyją, słyszą i działają. Pismo mówi, że umarli o niczym nie wiedzą — i zakazuje wywoływania ich pod karą śmierci. Kto więc odpowiada, gdy ktoś „rozmawia ze zmarłymi"? Na pewno nie zmarli.

Dlatego nauka o śnie śmierci to nie szczegół. To zapora przed całym pakietem zwiedzenia — od czyśćca po spirytyzm — i jednocześnie pocieszenie: nasi bliscy nie cierpią, nie błąkają się i nie patrzą bezradnie z góry. Śpią. A ten, który obudził Łazarza jednym słowem, obiecał, że przyjdzie i zabierze swoich do siebie.

„A nie chcę, bracia, abyście byli w niewiedzy co do tych, którzy zasnęli, abyście się nie smucili jak inni, którzy nie mają nadziei. Jeśli bowiem wierzymy, że Jezus umarł i zmartwychwstał, to też tych, którzy zasnęli w Jezusie, Bóg przyprowadzi wraz z nim."

„A gdy odejdę i przygotuję wam miejsce, przyjdę znowu i wezmę was do siebie, żebyście, gdzie ja jestem, i wy byli."

„I otrze Bóg wszelką łzę z ich oczu, i śmierci już nie będzie ani smutku, ani krzyku, ani bólu nie będzie, bo pierwsze rzeczy przeminęły."