Księga Przysłów 23

Gdy usiądziesz do posiłku z władcą, zważaj pilnie, co jest przed tobą;

Gdy siądziesz, abyś jadł z panem, uważaj pilnie, kto jest przed tobą;

I przyłóż nóż do gardła, jeśli jesteś łakomy.

Inaczej wraziłbyś nóż w gardło swoje, jeźlibyś był chciwy pokarmu.

Nie pragnij jego przysmaków, bo to pokarm zwodniczy.

Nie pragnij łakoci jego; bo są pokarmem obłudnym.

Nie zabiegaj o bogactwo, porzuć swoją mądrość.

Nie staraj się, abyś się zbogacił; owszem, zaniechaj opatrzności twojej.

Czy obrócisz swoje oczy na to, co jest niczym? Bo bogactwa robią sobie skrzydła i ulatują do nieba jak orzeł.

I miałżebyś obrócić oczy twoje na bogactwo, które prędko niszczeje? bo sobie uczyni skrzydła podobne orlim, i uleci do nieba.

Nie jedz chleba człowieka, który ma złe oko, ani nie pożądaj jego przysmaków.

Nie jedz chleba człowieka zazdrosnego, a nie żądaj łakoci jego.

Bo jak myśli w swym sercu, taki on jest. Jedz i pij – mówi do ciebie, ale jego serce nie jest z tobą.

Albowiem jako on ciebie waży w myśli swej, tak ty waż pokarm jego. Mówić: Jedz i pij, ale serce jego nie jest z tobą.

Kęs, który zjadłeś, zwrócisz i utracisz swoje wdzięczne słowa.

Sztuczkę twoję, którąś zjadł, zwrócisz, a utracisz wdzięczne słowa twoje.

Nie mów do uszu głupca, bo wzgardzi mądrością twoich słów.

Przed głupim nie mów; albowiem wzgardzi roztropnością powieści twoich.

Nie przesuwaj dawnej granicy i nie wchodź na pole sierot.

Nie przenoś granicy starej, a na rolę sierotek nie wchodź.

Bo ich obrońca jest mocny, przeprowadzi ich sprawę przeciwko tobie.

Bo obrońca ich możny; onci się podejmuje sprawy ich przeciwko tobie.

Nakłoń swoje serce na pouczenie, a swe uszy na słowa rozumne.

Obróć do nauki serce twoje, a uszy twoje do powieści umiejętności.

Nie szczędź dziecku karcenia, bo jeśli je bijesz rózgą, nie umrze.

Nie odejmuj od młodego karności; bo jeźli go ubijesz rózgą, nie umrze.

Będziesz je bił rózgą, a jego duszę ocalisz od piekła.

Ty go bij rózgą, a duszę jego z piekła wyrwiesz.

Synu mój, jeśli twoje serce będzie mądre, moje serce będzie się radowało, właśnie moje;

Synu mój! będzieli mądre serce twoje, będzie się weseliło serce moje, serce moje we mnie;

I moje nerki będą się weselić, gdy twoje usta będą mówiły to, co jest prawe.

I rozweselą się nerki moje, gdy będą mówiły wargi twoje, co jest prawego.

Niech twoje serce nie zazdrości grzesznikom, lecz każdego dnia postępuj w bojaźni Pana;

Niech nie zajrzy serce twoje grzesznikom; ale raczej chodż w bojańni Pańskiej na każdy dzień;

Bo koniec jest pewny i twoja nadzieja nie będzie zawiedziona.

Bo iż jest zapłata, przeto nadzieja twoja nie będzie wykorzeniona.

Słuchaj, synu mój, i bądź mądry, i skieruj swoje serce na drogę.

Słuchaj, synu mój! a bądź mądry, i nawiedź na drogę serce twoje.

Nie bywaj wśród pijaków ani wśród obżerających się mięsem;

Nie bywaj między pijanicami wina, ani między żarłokami mięsa;

Bo pijak i żarłok zubożeją, a ospały będzie chodził w łachmanach.

Boć pijanica i żarłok zubożeje, a ospały w łatach chodzić będzie.

Słuchaj ojca, który cię spłodził, a nie gardź matką, gdy się zestarzeje.

Słuchaj ojca twego, który cię spłodził, a nie pogardzaj matką twoją, gdy się zstarzeje.

Kupuj prawdę i nie sprzedawaj jej; kupuj mądrość, karność i rozum.

Kupuj prawdę, a nie sprzedawaj jej; kupuj mądrość, umiejętność i rozum.

Ojciec sprawiedliwego będzie się wielce radował, a kto spłodzi mądrego, będzie się z niego cieszył.

Bardzo się raduje ojciec sprawiedliwego, a kto spłodził mądrego, weseli się z niego.

Niech się weseli twój ojciec i matka i niech się raduje ta, która cię rodziła.

Niech się tedy weseli ojciec twój, i matka twoja; i niech się rozraduje rodzicielka twoja.

Synu mój, daj mi swoje serce, a niech twoje oczy strzegą moich dróg.

Synu mój! daj mi serce twoje, a oczy twoje niechaj strzegą dróg moich.

Bo nierządnica jest głębokim dołem, a cudza kobieta jest ciasną studnią.

Bo nierządnica jest dół głęboki, a cudza żona jest studnia ciasna.

Ona też czyha jak zbój i pomnaża przewrotnych wśród ludzi.

Ona też jako zbojca zasadzki czyni, a zuchwalców między ludźmi rozmnaża.

U kogo biada? U kogo żal? U kogo kłótnie? U kogo szemranie? Kto ma rany bez powodu? Kto ma zaczerwienione oczy?

Komu biada? Komu niestety? Komu zwady? Komu krzyk? Komu rany daremne? Komu zapalenie oczów?

Ci, którzy przesiadują przy winie; ci, którzy idą szukać zmieszanego wina.

Tym, którzy siadają na winie; tym, którzy chodzą, szukając przyprawnego wina.

Nie patrz na wino, gdy się czerwieni; gdy wydaje łunę swą w kielichu, a samo się przesuwa.

Nie zapatruj się na wino, gdy się rumieni, i gdy wydaje w kubku łunę swoję, a prosto wyskakuje.

Na koniec ugryzie jak wąż i ukąsi jak żmija;

Bo na koniec jako wąż ukąsi, a jako żmija uszczknie;

Twoje oczy będą patrzeć na cudze kobiety, a twoje serce będzie mówiło rzeczy przewrotne;

Oczy twoje patrzyć będą na cudze żony, a serce twe będzie mówiło przewrotności;

I będziesz jak ten, który leży na środku morza, i jak ten, który śpi na szczycie masztu;

I będziesz jako ten, który leży w pośród morza, a jako ten, który śpi na wierzchu masztu;

Powiesz: Bili mnie, a nie bolało, uderzyli mnie, a nic nie czułem. Gdy się obudzę, znów go poszukam.

Rzeczesz:Ubito mię, a nie stękałem, potłuczono mię, a nie czułem. Gdy się ocucę, udam się zaś do tego.