Księga Przysłów 22

Cenniejsze jest dobre imię niż wielkie bogactwa, a przychylność lepsza niż srebro i złoto.

Lepsze jest dobre imię, niż bogactwa wielkie; a przyjaźń lepsza, niż srebro i złoto.

Bogaty i ubogi spotykają się, Pan jest stwórcą obydwu.

Bogaty i ubogi spotkali się z sobą; ale Pan jest obydwóch stworzycielem.

Roztropny dostrzega zło i ukrywa się, ale prości idą dalej i ponoszą karę.

Ostrożny widząc złe ukrywa się; ale prostacy wprost idąc wpadają w szkodę.

Owocem pokory i bojaźni Pana jest bogactwo, chwała i życie.

Pokory i bojaźni Pańskiej nagrodą jest bogactwo, i sława i żywot.

Ciernie i sidła są na drodze przewrotnego; kto strzeże swej duszy, trzyma się z dala od nich.

Ciernie i sidła są na drodze przewrotnego; kto strzeże duszy swej, oddala się od nich.

Pouczaj dziecko w drodze, którą ma iść, a gdy się zestarzeje, nie odstąpi od niej.

Ćwicz młodego według potrzeby drogi jego; bo gdy się zstarzeje, nie odstąpi od niej.

Bogaty panuje nad ubogimi, a ten, co pożycza, jest sługą tego, który mu pożycza.

Bogaty nad ubogimi panuje; ale ten, co pożycza, sługą bywa tego, który mu pożycza.

Kto sieje nieprawość, będzie żąć cierpienie, a rózga jego gniewu przepadnie.

Kto sieje nieprawość, żąć będzie utrapienie, a rózga gniewu jego ustanie.

Kto ma dobrotliwe oko, będzie błogosławiony, bo dzieli się swym chlebem z ubogim.

Oko dobrotliwe, toć będzie ubłogosławione; bo udziela chleba swego ubogiemu.

Wyrzuć szydercę, a ustanie spór, owszem, zakończy się kłótnia i zniewaga.

Wyrzuć naśmiewcę, a ustanie zwada; owszem uspokoi się swar i pohańbienie.

Kto kocha czystość serca, tego wdzięk warg sprawi, że król będzie jego przyjacielem.

Kto miłuje czystość serca, a jest wdzięczność w wargach jego, temu król przyjacielem będzie.

Oczy Pana strzegą wiedzy, a on obala słowa przewrotnego.

Oczy Pańskie strzegą umiejętności; ale przedsięwzięcia przewrotnego podwraca.

Leniwy mówi: Lew jest na dworze, będę zabity na środku ulicy.

Leniwiec mówi: Lew na dworzu, w pośród ulicy bym był zabity.

Usta obcych kobiet są głębokim dołem; wpadnie tam ten, na kogo Pan się gniewa.

Usta obcych niewiast są dół głęboki; na kogo się Pan gniewa, wpadnie tam.

Głupota jest przywiązana do serca dziecka, ale rózga karności wypędzi ją z niego.

Głupstwo przywiązane jest do serca młodego; ale rózga karności oddali je od niego.

Kto ciemięży ubogiego, aby przysporzyć sobie bogactwa, i kto daje bogatemu, pewnie zubożeje.

Kto ciemięży ubogiego, aby sobie przysporzył, także kto daje bogatemu: pewnie zubożeje.

Nadstaw ucha i słuchaj słów mędrców, i skłoń swe serce do mojej wiedzy;

Nakłoń ucha twego, a słuchaj słów mądrych, a serce twoje przyłóż ku nauce mojej;

Bo to miło, jeśli zachowasz je w swoim sercu, będą razem ułożone na wargach.

Boć to będzie uciechą, gdy je zachowasz w sercu twojem, gdy będą społem sporządzone w wargach twoich;

Oznajmiłem to dzisiaj właśnie tobie, abyś pokładał ufność w Panu.

Aby było w Panu ufanie twoje; oznajmujęć to dziś, a ty tak czyń.

Czy nie napisałem ci znamienitych rzeczy zawierających rady i wiedzę;

Izalim ci nie napisał znamienitych rzeczy z strony rad i umiejętności,

Aby dać ci poznać pewność słów prawdy; abyś umiał odpowiedzieć słowami prawdy tym, którzy do ciebie posyłają?

Abym ci do wiadomości podał pewność powieści prawdziwych, abyś umiał odnosić słowa prawdy tym, którzy cię posłali.

Nie okradaj nędzarza, ponieważ jest ubogi, ani nie uciskaj w bramie biednego.

Nie odzieraj nędznego, przeto że nędzny jest; ani ubogiego w bramie uciskaj.

Pan bowiem będzie bronił ich sprawy i wydrze duszę tym, którzy im wydzierają.

Albowiem Pan się podejmie sprawy ich, i wydrze duszę tym, którzy im wydzierają.

Nie przyjaźnij się z człowiekiem gniewliwym i nie obcuj z człowiekiem porywczym.

Nie bądź przyjacielem gniewliwemu, a z mężem popędliwym nie obcuj,

Byś nie przywykł do jego dróg i nie zastawił sideł na swą duszę.

Byś snać nie przywykł ścieszkom jego, a nie włożył sidła na duszę swoję.

Nie bądź z tych, którzy dają porękę, ani z tych, którzy ręczą za długi;

Nie bywaj między tymi, którzy ręczą; ani między rękojmiami za długi;

Jeśli nie masz czym zapłacić, dlaczego miałby ktoś zabrać spod ciebie posłanie?

Bo jeźlibyś nie miał czem zapłacić, przeczżeby kto miał brać pościel twoją pod tobą?

Nie przesuwaj dawnej granicy, którą ustalili twoi ojcowie.

Nie przenoś starej granicy, którą uczynili ojcowie twoi.

Widzisz człowieka pilnego w swoich sprawach? On będzie stał przed królami, nie będzie stał przed podłymi.

Widziałżeś męża rątszego w sprawach swoich? Takowyć przed królami staje, a nie staje przed podłymi.