Księga Przysłów 14

Mądra kobieta buduje swój dom, a głupia burzy go własnymi rękami.

Mądra niewiasta buduje dom swój; ale go głupia rękami swemi rozwala.

Kto postępuje w sposób prawy, boi się Pana, a przewrotny na swoich drogach gardzi nim.

Kto chodzi w szczerości swojej, boi się Pana; ale przewrotny w drogach swoich gardzi nim.

W ustach głupiego jest rózga pychy, a mądrych strzegą ich wargi.

W ustach głupiego jest rózga hardości; ale wargi mądrych strzegą ich.

Gdzie nie ma wołów, żłób jest pusty, lecz dzięki sile wołów mnoży się obfitość zboża.

Gdzie niemasz wołów, żłób jest próżny; ale siłą wołów mnoży się obfitość zboża.

Wierny świadek nie kłamie, a fałszywy świadek mówi kłamstwa.

Świadek prawdziwy nie kłamie; ale świadek fałszywy mówi kłamstwo.

Szyderca szuka mądrości, a nie znajduje, lecz rozumnemu wiedza przychodzi łatwo.

Naśmiewca szuka mądrości, a nie znajduje; ale umiejętność roztropnemu jest snadna.

Odsuń się od głupiego, gdyż nie znajdziesz u niego warg rozumnych.

Idź precz od oblicza męża głupiego, gdyż nie znajdziesz przy nim warg umiejętności.

Mądrość roztropnego to poznanie swojej drogi, a głupotą głupich jest oszustwo.

Mądrość ostrożnego jest rozumieć drogę swoję, ale głupstwo głupich jest zdrada.

Głupcy szydzą z grzechu, a u prawych jest przychylność.

Każdy głupi nakrywa grzech, a między uprzejmymi mieszka przyjaźń.

Serce zna własną gorycz, a obcy nie wtrąca się w jego radość.

Serce każdego uznaje gorzkość duszy swojej, a do wesela jego nie przymięsza się obcy.

Dom niegodziwych będzie zgładzony, a mieszkanie prawych zakwitnie.

Dom niezbożnych zgładzony będzie; ale przybytek cnotliwych zakwitnie.

Jest droga, która człowiekowi wydaje się słuszna, lecz końcem jej jest droga do śmierci.

Zda się pod czas droga być prosta człowiekowi; wszakże dokończenie jej jest drogą na śmierć.

Nawet w śmiechu serce boleje, a końcem takiej wesołości jest smutek.

Także i w śmiechu boleje serce, a koniec wesela bywa smutek.

Serce odstępcy nasyci się jego drogami, a dobry człowiek – swoimi.

Drogami swemi nasyci się człowiek przewrotnego serca; ale się go chroni mąż dobry.

Prosty wierzy każdemu słowu, a roztropny zważa na swoje kroki.

Prostak wierzy każdemu słowu; ale ostrożny zrozumiewa postępki swoje.

Mądry boi się i odwraca się od zła, ale głupi w swym szaleństwie jest pewny siebie.

Mądry się boi, i odstępuje od złego; ale głupi dociera, i śmiałym jest.

Człowiek porywczy popełnia głupstwa, a podstępny jest znienawidzony.

Porywczy człowiek dopuszcza się głupstwa, a mąż złych myśli w nienawiści bywa.

Prości ludzie dziedziczą głupotę, a roztropni są koronowani wiedzą.

Głupstwo prostacy dziedzicznie trzymają; ale ostrożni bywają koronowani umiejętnością.

Źli kłaniają się przed dobrymi, a niegodziwi u bram sprawiedliwego.

źli się kłaniają przed dobrymi, a niepobożni stoją u drzwi sprawiedliwego.

Ubogi jest znienawidzony nawet przez swego bliźniego, a bogaty ma wielu przyjaciół.

Ubogi bywa i u przyjaciela swego w nienawiści; ale wiele jest tych, którzy bogatego miłują.

Kto gardzi swym bliźnim, ten grzeszy, a kto lituje się nad ubogimi, jest błogosławiony.

Bliźnim swym grzesznik pogardza; ale kto ma litość nad ubogimi, błogosławionym jest.

Czyż nie błądzą ci, którzy obmyślają zło? Ale miłosierdzie i prawda są z tymi, którzy obmyślają dobro.

Izali nie błądzą, którzy wymyślają złe? a miłosierdzie i prawda należy tym, którzy wymyślają dobre.

Każda praca przynosi pożytek, a puste słowa prowadzą do nędzy.

W każdej pracy bywa pożytek; ale gołe słowo warg tylko do nędzy służy.

Koroną mądrych jest ich bogactwo, ale głupota głupich pozostaje głupotą.

Bogactwo mądrych jest koroną ich; ale głupstwo głupich zostaje głupstwem.

Prawdomówny świadek ocala dusze, a fałszywy mówi kłamstwa.

Świadek prawdziwy wyzwala duszę; ale fałszywy kłamstwo mówi.

W bojaźni Pana jest mocne zaufanie, a jego synowie będą mieć ucieczkę.

Kto się boi Pana, ma ufanie mocne; a synowie jego ucieczkę mieć będą.

Bojaźń Pana jest źródłem życia, by uniknąć sideł śmierci.

Bojaźń Pańska jest źródło żywota ku uchronieniu się sideł śmierci.

Liczny lud to chwała króla, a brak ludu to zguba władcy.

W mnóstwie ludu jest zacność królewska; ale w trosze ludu zniszczenie hetmana.

Nieskory do gniewu jest bardzo roztropny, lecz porywczy wywyższa głupotę.

Nierychły do gniewu jest bogaty w rozum; ale porywczy pokazuje głupstwo.

Zdrowe serce jest życiem ciała, a zazdrość jest zgnilizną kości.

Serce zdrowe jest żywotem ciała; ale zazdrość jest zgniłością w kościach.

Kto gnębi ubogiego, uwłacza jego Stwórcy, a czci go ten, kto lituje się nad ubogim.

Kto ciemięży ubogiego, uwłacza stworzycielowi jego; ale go czci, kto ma litość nad ubogim.

Niegodziwy zostaje wygnany z powodu swojego zła, a sprawiedliwy ma nadzieję nawet w czasie swojej śmierci.

Dla złości swojej wygnany bywa niepobożny; ale sprawiedliwy nadzieję ma i przy śmierci swojej.

Mądrość spoczywa w sercu rozumnego, a co jest w sercu głupich, wychodzi na jaw.

W sercu mądrego odpoczywa mądrość, ale wnet poznać, co jest w sercu głupich.

Sprawiedliwość wywyższa naród, a grzech jest hańbą narodów.

Sprawiedliwość wywyższa naród; ale grzech jest ku pohańbieniu narodów.

Król jest przychylny dla roztropnego sługi, lecz gniewa się na tego, który przynosi hańbę.

Król łaskaw bywa na sługę roztropnego; ale się gniewa na tego, który mu hańbę czyni.