Księga Przysłów 20

Wino jest szydercą, mocny trunek – wrzaskliwy, a każdy, kto zostaje zwiedziony przez nie, jest niemądry.

Wino czyni pośmiewcę, a napój mocny zwajcę; przetoż każdy, co się w nim kocha, nie bywa mądrym.

Strach, który budzi król, jest jak ryk lwa; kto go rozgniewa, grzeszy przeciwko swojej duszy.

Strach królewski jest jako, ryk lwięcia; kto go rozgniewa, grzeszy przeciwko duszy swojej.

Zaprzestać sporu jest zaszczytem dla człowieka, ale każdy głupiec się w niego wdaje.

Uczciwa rzecz każdemu, poprzestać zwady; ale głupim jest, co się w nią wdaje.

Leniwy nie orze z powodu zimna; dlatego będzie żebrać we żniwa, ale nic nie otrzyma.

Dla zimna leniwy nie orze; przetoż żebrać będzie we żniwa, ale nic nie otrzyma.

Rada w sercu człowieka jest jak głęboka woda, lecz człowiek roztropny zaczerpnie jej.

Rada w sercu męża jest jako woda głęboka: jednak mąż rozumny naczerpnie jej.

Większość ludzi przechwala się swoją dobrocią, ale wiernego człowieka któż znajdzie?

Większa część ludzi przechwala się uczynnością swoją; ale w samej rzeczy, któż takiego znajdzie?

Sprawiedliwy postępuje uczciwie, błogosławione są po nim jego dzieci.

Sprawiedliwy chodzi w uprzejmości swojej; błogosławieni synowie jego po nim.

Król siedzący na swoim sędziowskim tronie rozprasza swoimi oczami wszelkie zło.

Król siedząc na stolicy sądowej rozgania oczyma swemi wszystko złe.

Któż może powiedzieć: Oczyściłem swoje serce, jestem czysty od swego grzechu?

Któż rzecze: Oczyściłem serce moje? czystym jest od grzechu mego?

Dwojakie odważniki i dwojaka miara – obydwa budzą odrazę w Panu.

Dwojaki gwicht i dwojaka miara, to oboje obrzydliwością jest Panu.

Nawet dziecko poznaje się po uczynkach, czy jego czyn jest czysty i prawy.

Po zabawach swych poznane bywa i dziecię, jeźli czysty i prawy uczynek jego.

Ucho, które słyszy, i oko, które widzi, oba uczynił Pan.

Ucho, które słyszy, i oko, które widzi, Pan to oboje uczynił.

Nie kochaj spania, byś nie zubożał; otwórz oczy, a nasycisz się chlebem.

Nie kochaj się w spaniu, byś snać nie zubożał, otwórz oczy swoje, a nasycisz się chlebem.

To liche, to liche, mówi kupujący, ale chwali się, gdy odchodzi.

Złe to, złe to, mówi ten, co kupuje, a odszedłszy, ali się chlubi.

Istnieje złoto i obfitość pereł, ale wargi rozumne są kosztownym klejnotem.

Wargi umiejętne są jako złoto i obfitość pereł, i kosztowne klejnoty.

Zabierz szatę tego, który ręczył za obcego, a od tego, który ręczył za cudzą kobietę, zabierz zastaw.

Weźmij szatę tego, któryć ręczył za obcego; a od tego, który ręczył za cudzoziemkę, weźmij zastaw jego.

Chleb oszustwa smakuje człowiekowi, ale potem jego usta będą napełnione piaskiem.

Smaczny jest drugiemu chleb kłamstwa; ale potem piaskiem napełnione będą usta jego.

Zamysły są utwierdzone dzięki radzie, a wojnę prowadź z rozwagą.

Myśli radami utwierdzaj, a wojnę prowadź opatrznie.

Plotkarz zdradza tajemnice; dlatego nie zadawaj się z tym, który pochlebia wargami.

Kto objawia tajemnicę, zdradliwie się obchodzi; przetoż z tymy, którzy pochlebiają wargami swemi, nie miej towarzystwa.

Kto złorzeczy swemu ojcu albo matce, tego pochodnia zgaśnie w gęstych ciemnościach.

Kto złorzeczy ojcu swemu albo matce swojej, zgaśnie pochodnia jego w gęstych ciemnościach.

Dziedzictwo prędko nabyte na początku nie będzie błogosławione na końcu.

Dziedzictwu prędko z początku nabytemu naostatek błogosławić nie będą.

Nie mów: Odpłacę złem. Czekaj na Pana, a wybawi cię.

Nie mów: Oddam złem. Oczekuj na Pana, a wybawi cię.

Dwojakie odważniki budzą odrazę w Panu, a fałszywa waga nie jest dobra.

Obrzydliwością Panu dwojaki gwicht, a szale fałszywe nie podobają mu się.

Od Pana pochodzą drogi człowieka; jakże może człowiek zrozumieć własną drogę?

Od Pana bywają sprawowane drogi męża; ale człowiek jakoż zrozumie drogę jego?

Sidłem dla człowieka jest pożreć to, co święte, i zastanowić się dopiero po złożeniu ślubów.

Pożreć rzecz poświęconą, jest człowiekowi sidłem; a poślubiwszy co, tego zaś szukać, jakoby tego ujść.

Mądry król rozprasza niegodziwych i wywiera na nich zemstę.

Król mądry rozprasza niezbożnych, i przywodzi na nich pomstę.

Duch człowieka jest pochodnią Pana, która bada wszystkie skrytości wnętrza.

Dusza ludzka jest pochodnią Pańską, która doświadcza wszystkich skrytości wnętrznych.

Miłosierdzie i prawda strzegą króla, a jego tron oparty jest na miłosierdziu.

Miłosierdzie i prawda króla strzegą, a stolica jego miłosierdziem wsparta bywa.

Chlubą młodzieńców jest ich siła, a ozdobą starców – sędziwość.

Ozdoba młodzieńców jest siła ich, a sędziwość poczciwością starców.

Siność ran oczyszcza zło, a razy – głębię wnętrza.

Złemu są lekarstwem siności ran, i razy przenikające do wnętrzności żywota jego.