Księga Przysłów 27

Nie chlub się dniem jutrzejszym, bo nie wiesz, co dzień przyniesie.

Nie chlub się ze dnia jutrzejszego; bo nie wiesz, coć przyniesie dzień dzisiejszy.

Niech inny cię chwali, a nie twoje usta; ktoś obcy, a nie twoje wargi.

Niechaj cię kto inny chwali, a nie usta twoje; obcy, a nie wargi twoje.

Ciężki jest kamień i piasek waży, ale gniew głupca cięższy od obu.

Ciężkić jest kamień, i piasek ważny; ale gniew głupiego cięższy, niż to oboje.

Okrutny jest gniew i straszliwa zapalczywość, lecz któż się ostoi przed zazdrością?

Okrutnyć jest gniew, i nagła popędliwość; ale przed zazdrością któż się ostoi?

Lepsza jest jawna nagana niż skryta miłość.

Lepsza jest przymówka jawna, niżeli miłość skryta.

Rany przyjaciela są wierne, ale pocałunki wroga są zwodnicze.

Lepsze są rany od przyjaciela, niż łagodne całowanie człowieka nienawidzącego.

Dusza nasycona podepcze plaster miodu, a dla głodnej duszy wszystko, co gorzkie, jest słodkie.

Dusza nasycona i plastr miodu podepcze; ale głodnej duszy i gorzkość wszelaka słodka.

Jak ptak odlatuje od swego gniazda, tak człowiek odchodzi od swego miejsca.

Jako ptak odlatuje od gniazda swojego: tak człowiek odchodzi od miejsca swego.

Maść i kadzidło radują serce, tak słodycz przyjaciela dzięki radzie od serca.

Jako maść i kadzenie uwesela serce: tak słodkość przyjaciela uwesela więcej, niż własna rada.

Nie opuszczaj swego przyjaciela ani przyjaciela twego ojca, a w dniu twego nieszczęścia nie wchodź do domu twego brata, bo lepszy jest sąsiad bliski niż brat daleki.

Przyjaciela twego, i przyjaciela ojca twego nie opuszczaj, a do domu brata twego nie wchodź w dzień utrapienia twego; bo lepszy sąsiad bliski, niż brat daleki.

Bądź mądrym, synu mój, rozwesel moje serce, abym mógł odpowiedzieć temu, który mi urąga.

Bądź mądrym, synu mój! a uweselaj serce moje, abym miał co odpowiedzieć temu, któryby mi urągał.

Roztropny dostrzega zło i ukrywa się, a prości idą dalej i ponoszą karę.

Ostrożny, upatrując złe, ukrywa się; ale prostak wprost idąc, w szkodę popada.

Zabierz szatę temu, kto ręczył za obcego, i od tego, który ręczył za cudzą kobietę, weź zastaw.

Weźmij szatę tego, któryć ręczył za obcego; a od tego, który ręczył za cudzoziemkę, weźmij zastaw jego.

Kto wczesnym rankiem błogosławi swemu przyjacielowi donośnym głosem, temu będzie to poczytane za przekleństwo.

Temu, który przyjacielowi swemu wielkim głosem rano wstawając błogosławi, poczytane to będzie za przeklęstwo.

Nieustające kapanie w dniu rzęsistego deszczu i kłótliwa żona są sobie podobne;

Kapanie ustawiczne w dzień gwałtownego deszczu, i żona swarliwa są sobie podobni;

Kto ją ukrywa, ukrywa wiatr i w prawej ręce wonny olejek, który sam siebie wydaje.

Kto ją kryje, kryje wiatr, a wonią wyda; jako olejek wonny w prawej ręce jego.

Żelazo ostrzy się żelazem, tak człowiek zaostrza oblicze swego przyjaciela.

Żelazo żelazem bywa naostrzone; tak mąż zaostrza oblicze przyjaciela swego.

Kto strzeże drzewa figowego, spożyje jego owoc; tak kto posługuje swemu panu, dozna czci.

Kto strzeże drzewa figowego, pożywa owocu jego; także kto strzeże pana swego, uczczony będzie.

Jak w wodzie odbija się twarz, tak w sercu człowieka – człowiek.

Jako się w wodzie twarz przeciwko twarzy ukazuje: tak serce człowiecze przeciw człowiekowi.

Piekło i zatracenie są nienasycone, tak oczy człowieka są niesyte.

Piekło i zatracenie nie mogą być nasycone; także i oczy ludzkie nasycić się nie mogą.

Czym dla srebra jest tygiel, a dla złota piec, tym dla człowieka pochwała.

Tygiel srebra a piec złota doświadcza, a człowieka wieść sławy jego.

Choćbyś zmiażdżył głupca w moździerzu tłuczkiem razem z ziarnami, nie opuści go głupota.

Choćbyś głupiego i w stępie między krupami stąporem stłukł, nie odejdzie od niego głupstwo jego.

Doglądaj pilnie swego dobytku i troszcz się o swe stada.

Doglądaj pilnie dobytku twego, a miej pieczę o trzodach twoich.

Bo bogactwo nie trwa na wieki ani korona przez wszystkie pokolenia.

Boć nie na wieki trwa bogactwo, ani korona od narodu do narodu.

Trawa wyrasta, pojawia się zieleń, z gór zioła zbierają.

Gdy wzrasta trawa, a ukazują się zioła, tedy z gór siano zbierają.

Owce są na twoje szaty, a kozły są zapłatą za pole.

Owce będą na szaty twoje, a nagrodą polną kozły.

I dosyć mleka koziego na pokarm dla ciebie, na wyżywienie twego domu i na utrzymanie twoich służebnic.

Nadto dostatek mleka koziego na pokarm twój, na pokarm domu twego, i na pożywienie dziewek twoich.