Przejdź do treści
Za darmo, bez reklam i opłat.Poznaj misję →
Odkryjbiblie.pl
Era VI–VII · ok. 1050–930 p.n.e. · ok. 930–586 p.n.e.

Królestwo Izraela i Judy — oś czasu od Saula do upadku Jerozolimy

W skrócie

Epoka królestwa trwa od namaszczenia Saula do zburzenia Jerozolimy: zjednoczona monarchia Saula, Dawida i Salomona, budowa świątyni, podział na Izrael i Judę, wystąpienia proroków od Eliasza do Jeremiasza, upadek Samarii i w końcu niewola babilońska.

Chronologia

Skąd biorą się daty

Im dalej, tym daty pewniejsze. Od IX w. p.n.e. królów Izraela i Judy wymieniają źródła asyryjskie i babilońskie, więc lata 722 i 701 p.n.e. są potwierdzone niezależnie od Biblii. Daty panowań to jednak rekonstrukcja (najczęściej wg E. R. Thielego), bo tekst podaje długości panowań i synchronizmy, a część z nich to współrządy.

3 × data sporna11 × przybliżona3 × potwierdzona źródłami

Status «potwierdzona źródłami» oznacza datę znaną także z tekstów pozabiblijnych (asyryjskich, babilońskich, perskich, greckich, rzymskich). Pozostałe liczone są z tekstu Pisma albo umieszczone według kontekstu.

Era VIok. 1050–930 p.n.e.

Monarchia zjednoczona

Izrael otrzymuje króla: Saul, potem Dawid — mąż według serca Jahwe — i Salomon, który wznosi Świątynię w Jerozolimie jako miejsce Bożego imienia.

Kluczowe postacie
SaulDawidSalomonNatan
Kluczowe księgi
1 Sm →2 Sm →1 Krl 1–11 →Psalmy →
✦
Korzenie hebrajskie

Przymierze z Dawidem (2 Sm 7) zapowiada wieczne królestwo — mesjańską nadzieję wypełnioną w Jeszua, „synu Dawida". Świątynia staje się centrum kultu i świąt Jahwe.

  1. ok. 1050 p.n.e.data sporna

    Saul — pierwszy król

    Lud żąda króla „jak inne narody". Za zgodą Jahwe Samuel namaszcza Saula, lecz jego nieposłuszeństwo zapowiada koniec dynastii.

    Skąd data: Długość panowania Saula podaje Dz 13,21 („na czterdzieści lat"); liczby w 1 Sm 13,1 są w tekście hebrajskim niepełne.

    SaulSamuel1 Sm 8 →1 Sm 8,7
  2. ok. 1025 p.n.e.data przybliżona

    Dawid namaszczony; Dawid i Goliat

    Samuel namaszcza pasterza Dawida: „Jahwe patrzy na serce". Młody Dawid pokonuje Goliata w imię Jahwe Zastępów.

    Skąd data: Bez daty w tekście.

    DawidSamuel1 Sm 16 →1 Sm 16,7
  3. ok. 1010 p.n.e.data przybliżona

    Dawid królem; Jerozolima stolicą

    Dawid jednoczy plemiona i zdobywa Jerozolimę, czyniąc ją Miastem Dawida — polityczną i duchową stolicą Izraela.

    Skąd data: Dawid miał 30 lat i panował 40 (2 Sm 5,4); rok z liczenia wstecz od Salomona.

    Dawid2 Sm 5 →
  4. ok. 1000 p.n.e.data przybliżona

    Arka w Jerozolimie; przymierze z Dawidem

    Dawid sprowadza Arkę do stolicy. Jahwe obiecuje mu wieczny tron — obietnica wypełniona w Jeszui, „Synu Dawida".

    Skąd data: Bez daty w tekście.

    DawidNatan2 Sm 7 →2 Sm 7,12–16
  5. ok. 970 p.n.e.data przybliżona

    Salomon królem; dar mądrości

    Salomon zamiast bogactwa prosi o mądre serce do sądzenia ludu. Jego panowanie to szczyt pokoju i dobrobytu Izraela.

    Skąd data: Liczone wstecz od budowy świątyni w 4. roku Salomona (1 Krl 6,1).

    Salomon1 Krl 3 →
  6. ok. 966 p.n.e.data przybliżona

    Budowa Świątyni w Jerozolimie

    Salomon rozpoczyna budowę Świątyni w 480. roku po Wyjściu z Egiptu — kotwica chronologii Pisma. Powstaje stały dom dla imienia Jahwe.

    Skąd data: 4. rok Salomona (1 Krl 6,1); rok 966 opiera się na dacie podziału królestwa (931) — ± kilka lat.

    Salomon1 Krl 6 →1 Krl 6,1
  7. ok. 959 p.n.e.data przybliżona

    Poświęcenie Świątyni

    Podczas modlitwy Salomona chwała Jahwe napełnia dom obłokiem. Świątynia staje się centrum kultu i dorocznych świąt.

    Skąd data: Budowa trwała siedem lat (1 Krl 6,38).

    Salomon1 Krl 8 →1 Krl 8,10–11
Era VIIok. 930–586 p.n.e.

Podział królestwa

Po Salomonie królestwo dzieli się na Izrael (północ) i Judę (południe). Prorocy wzywają do powrotu do Tory; Izrael pada pod Asyrią (722), Juda trwa do niewoli babilońskiej.

Kluczowe księgi
1 Krl →2 Krl →Izajasz →Jeremiasz →
✦
Korzenie hebrajskie

Prorocy nie zwiastują nowej religii — wzywają lud z powrotem do przymierza i Tory Jahwe, zapowiadając zarazem Mesjasza i nowe serce (Jr 31,31–34).

  1. 931 p.n.e.data sporna

    Podział królestwa

    Po Salomonie dziesięć plemion północy pod Jeroboamem odrywa się od Judy Roboama. Powstają dwa królestwa: Izrael i Juda.

    Skąd data: 931/930 p.n.e. wg Thielego; starsze chronologie (np. W. F. Albright) dają ok. 922 p.n.e.

    RoboamJeroboam1 Krl 12 →1 Krl 12,16
  2. ok. 870 p.n.e.data przybliżona

    Eliasz na górze Karmel

    Wobec kultu Baala Eliasz stawia lud przed wyborem. Ogień z nieba pochłania ofiarę i lud woła: „Jahwe jest Bogiem!".

    Skąd data: Za panowania Achaba w Samarii.

    Eliasz1 Krl 18 →1 Krl 18,39
  3. ok. 850 p.n.e.data przybliżona

    Elizeusz przejmuje służbę

    Eliasz zostaje zabrany w ognistym rydwanie, a Elizeusz otrzymuje podwójny udział ducha. Jego cuda świadczą o żywym Bogu w Izraelu.

    Skąd data: Po Eliaszu, za następców Achaba.

    Elizeusz2 Krl 2 →
  4. ok. 760 p.n.e.data przybliżona

    Amos, Ozeasz, Jonasz

    Prorocy wzywają zamożną północ do sprawiedliwości i wierności przymierzu. Jonasz posłany do Niniwy widzi nawrócenie pogan.

    Skąd data: Amos: „za dni Uzjasza, króla Judy, i za dni Jeroboama" (Am 1,1).

    OzeaszAmos →
  5. ok. 740 p.n.e.data przybliżona

    Powołanie Izajasza

    W wizji świętości Jahwe Izajasz odpowiada: „Oto ja, poślij mnie". Zapowiada Emmanuela i cierpiącego Sługę — proroctwa mesjańskie.

    Skąd data: „W roku, w którym umarł król Uzjasz" (Iz 6,1) — ok. 740/739 p.n.e.

    IzajaszIz 6 →Iz 6,8; 7,14
  6. 722 p.n.e.potwierdzona źródłami

    Upadek Samarii

    Asyria zdobywa Samarię i uprowadza północne królestwo. Dziesięć plemion idzie na wygnanie — sąd za trwałe odstępstwo.

    Skąd data: Zdobycie Samarii potwierdzają źródła asyryjskie (Salmanasar V, Sargon II) — 722 lub 721 p.n.e.

    2 Krl 17 →2 Krl 17,6–7
  7. ok. 701 p.n.e.potwierdzona źródłami

    Reforma Ezechiasza; ocalenie Jerozolimy

    Ezechiasz oczyszcza kult i ufa Jahwe. Gdy Sancheryb oblega Jerozolimę, anioł poraża asyryjskie wojsko i miasto ocaleje.

    Skąd data: Najazd Sennacheryba „w czternastym roku króla Ezechiasza" (2 Krl 18,13) znają roczniki asyryjskie — 701 p.n.e.

    EzechiaszIzajasz2 Krl 18 →
  8. ok. 622 p.n.e.data przybliżona

    Reforma Jozjasza i odnaleziona Tora

    Podczas remontu Świątyni odnaleziono zwój Prawa. Jozjasz odnawia przymierze, usuwa bałwochwalstwo i obchodzi Paschę jak za dni sędziów.

    Skąd data: „w osiemnastym roku króla Jozjasza" (2 Krl 22,3).

    JozjaszJeremiasz2 Krl 22 →2 Krl 23,21–23
  9. ok. 605 p.n.e.potwierdzona źródłami

    Pierwsza deportacja do Babilonu

    Nabuchodonozor uprowadza pierwszych Judejczyków, wśród nich Daniela. Jeremiasz zapowiada siedemdziesiąt lat wygnania — i nowe przymierze (Jr 31).

    Skąd data: „W trzecim roku panowania Joakima" (Dn 1,1); rok bitwy pod Karkemisz (605) znają kroniki babilońskie.

    DanielJeremiaszDn 1 →Jr 31,31–34
  10. 586 p.n.e.data sporna

    Upadek Jerozolimy; zburzenie Świątyni

    Babilon zdobywa Jerozolimę i pali Świątynię Salomona. Juda idzie na wygnanie — kres pierwszej Świątyni i ziemskiej monarchii.

    Skąd data: Jedenasty rok Sedekiasza (2 Krl 25,2) — 586 albo 587 p.n.e., zależnie od sposobu liczenia lat panowania.

    Jeremiasz2 Krl 25 →2 Krl 25,8–9
Studiuj dalej

Powiązane