Przejdź do treści
Za darmo, bez reklam i opłat.Poznaj misję →
Odkryjbiblie.pl
Era III–IV · Wyjście ok. 1446 p.n.e. (wg 1 Krl 6,1) · ok. 1406–1400 p.n.e.

Wyjście z Egiptu i podbój Kanaanu — oś czasu

W skrócie

Ta epoka to Księgi Wyjścia, Kapłańska, Liczb, Powtórzonego Prawa i Jozuego: niewola w Egipcie, powołanie Mojżesza, dziesięć plag i pierwsza Pascha, przejście przez morze, nadanie Tory na Synaju, czterdzieści lat wędrówki i wejście do Kanaanu pod wodzą Jozuego.

Chronologia

Skąd biorą się daty

Data Wyjścia jest sporna. Oś przyjmuje ok. 1446 p.n.e. z 1 Krl 6,1 — „W roku czterysta osiemdziesiątym po wyjściu synów Izraela z ziemi Egiptu" Salomon zaczął budować świątynię (ok. 966 p.n.e.). Wielu historyków stawia Wyjście w XIII w. p.n.e. (ok. 1270–1250), m.in. dlatego, że Wj 1,11 wymienia miasto Ramzes. Zwolennicy daty wczesnej odpowiadają, że nazwa mogła zostać uwspółcześniona — Rdz 47,11 mówi o „ziemi Ramses" już za czasów Józefa.

12 × data sporna

Status «potwierdzona źródłami» oznacza datę znaną także z tekstów pozabiblijnych (asyryjskich, babilońskich, perskich, greckich, rzymskich). Pozostałe liczone są z tekstu Pisma albo umieszczone według kontekstu.

Era IIIWyjście ok. 1446 p.n.e. (wg 1 Krl 6,1)

Egipt i Wyjście

Po latach niewoli Jahwe wyprowadza Izraela z Egiptu ręką Mojżesza: dziesięć plag, Pascha, przejście przez Morze Sitowia. Na Synaju lud otrzymuje Torę i wyznaczone czasy.

Kluczowe postacie
MojżeszAaronMiriam
Kluczowe księgi
Wj →Kpł →Lb →Pwt →
✦
Korzenie hebrajskie

Pascha (Wj 12) i nadanie Tory na Synaju (Wj 19–20) to serce Hebrew Roots. Wyznaczone czasy — moadim — Jahwe wpisuje w Kpł 23: Pascha, Przaśniki, Pierwociny, Szawuot, Trąbienie, Jom Kippur, Sukot.

  1. ok. 1526 p.n.e.data sporna

    Narodziny Mojżesza

    W czasie ucisku i rozkazu zabijania hebrajskich chłopców Mojżesz zostaje uratowany z wód Nilu i wychowany na dworze faraona.

    Skąd data: Mojżesz miał 80 lat, gdy mówił do faraona (Wj 7,7): 1446 + 80.

    MojżeszMiriamWj 2 →
  2. ok. 1486 p.n.e.data sporna

    Mojżesz ucieka do Midianu

    Po zabiciu Egipcjanina Mojżesz ucieka na pustynię i przez czterdzieści lat pasie owce — czas przygotowania na powołanie.

    Skąd data: Wiek ok. 40 lat podaje Dz 7,23 („gdy miał czterdzieści lat"), nie Księga Wyjścia.

    MojżeszWj 2 →
  3. ok. 1446 p.n.e.data sporna

    Płonący krzew i Imię Jahwe

    Z gorejącego krzewu Bóg posyła Mojżesza, by wyprowadził lud. Objawia swoje Imię: „JESTEM, KTÓRY JESTEM" — Jahwe, Bóg ojców.

    Skąd data: Zależy od daty Wyjścia (wczesna ok. 1446 albo późna ok. 1270–1250 p.n.e.).

    MojżeszAaronWj 3 →Wj 3,14–15
  4. ok. 1446 p.n.e.data sporna

    Dziesięć plag i pierwsza Pascha

    Dziesięć plag to sąd nad bogami Egiptu. W noc Paschy krew baranka na odrzwiach ochrania domy Izraela — początek moadim i obraz odkupienia.

    Skąd data: Zależy od daty Wyjścia.

    MojżeszAaronWj 12 →Wj 12,13
  5. ok. 1446 p.n.e.data sporna

    Przejście przez Morze Sitowia

    Jahwe rozdziela wody, lud przechodzi po suchym dnie, a ścigające wojsko faraona ginie. Niewola Egiptu zostaje przełamana ostatecznie.

    Skąd data: Zależy od daty Wyjścia.

    MojżeszMiriamWj 14 →Wj 14,21–22
  6. ok. 1446 p.n.e.data sporna

    Synaj: nadanie Tory

    Na górze Synaj Jahwe zawiera przymierze z ludem i nadaje Torę — Dziesięć Słów i prawa życia. Izrael staje się „królestwem kapłanów".

    Skąd data: Trzeci miesiąc po wyjściu (Wj 19,1); rok zależy od daty Wyjścia.

    MojżeszWj 19 →Wj 19,5–6; 20,1–17
  7. ok. 1445 p.n.e.data sporna

    Przybytek i kapłaństwo Aarona

    Powstaje Namiot Spotkania, a Aaron i jego synowie zostają ustanowieni kapłanami. Księga Kapłańska spisuje ofiary i wyznaczone czasy (Kpł 23).

    Skąd data: „pierwszego miesiąca, drugiego roku, pierwszego dnia miesiąca" (Wj 40,17).

    AaronKpł 23 →Wj 40; Kpł 23
  8. ok. 1445 p.n.e.data sporna

    Bunt w Kadesz-Barnea

    Dwunastu zwiadowców wraca z Kanaanu; niewiara ludu ściąga wyrok czterdziestu lat wędrówki, aż wymrze pokolenie wyjścia. Tylko Jozue i Kaleb ufają Jahwe.

    Skąd data: Drugi rok wędrówki (Lb 10,11); kara: „przez czterdzieści lat" (Lb 14,34).

    JozueKalebLb 13 →Lb 13–14
Era IVok. 1406–1400 p.n.e.

Wędrówka i podbój

Po czterdziestu latach na pustyni Jozue wprowadza Izraela do Ziemi Obiecanej: przejście przez Jordan, upadek Jerycha i podział ziemi między plemiona.

Kluczowe postacie
JozueRachabKaleb
Kluczowe księgi
Joz →
✦
Korzenie hebrajskie

Wchodząc do ziemi, lud odnawia obrzezanie w Gilgal i obchodzi Paschę (Joz 5) — wierność przymierzu poprzedza dziedziczenie obietnicy.

  1. ok. 1406 p.n.e.data sporna

    Śmierć Mojżesza na Nebo

    Na górze Nebo Mojżesz ogląda Ziemię Obiecaną i wygłasza mowy Powtórzonego Prawa. Przywództwo przechodzi na Jozuego.

    Skąd data: „W czterdziestym roku" (Pwt 1,3); Mojżesz miał 120 lat (Pwt 34,7).

    MojżeszJozuePwt 34 →
  2. ok. 1406 p.n.e.data sporna

    Przejście przez Jordan; Pascha w Gilgal

    Wody Jordanu zatrzymują się, a lud przechodzi do ziemi; dwanaście kamieni w Gilgal upamiętnia cud. Izrael odnawia obrzezanie i obchodzi Paschę.

    Skąd data: Czterdzieści lat po Wyjściu.

    JozueJoz 3 →Joz 4,20–24; 5,10
  3. ok. 1406 p.n.e.data sporna

    Upadek Jerycha

    Na Boży rozkaz lud okrąża miasto siedem dni; mury runęły. Ocalona zostaje Rachab i jej dom — poganka włączona w lud Jahwe.

    Skąd data: Poza sporem o Wyjście: archeologiczne datowanie zniszczenia Jerycha jest sporne — wykopaliska J. Garstanga, K. Kenyon i analizy B. Wooda dają różne daty.

    JozueRachabJoz 6 →
  4. ok. 1400 p.n.e.data sporna

    Podział ziemi i przymierze w Sychem

    Ziemię rozdzielono losem między plemiona. W Sychem Jozue wzywa lud do wierności: „Ja i mój dom będziemy służyć Jahwe".

    Skąd data: Kaleb ma 85 lat, 45 lat po obietnicy z Kadesz (Joz 14,10) — ok. 7 lat po wejściu do Kanaanu.

    JozueKalebJoz 24 →Joz 24,15
Studiuj dalej

Powiązane