Epoka patriarchów — oś czasu od Abrahama do Józefa
Epoka patriarchów obejmuje Rdz 12–50: powołanie Abrama z Ur i przymierze z nim, narodziny Izaaka, dzieje Jakuba (Izraela) i jego dwunastu synów, sprzedaż Józefa i zejście rodu do Egiptu. Tradycyjna chronologia umieszcza ją ok. 2166–1876 p.n.e., ale wszystkie te daty są liczone wstecz od daty Wyjścia.
Skąd biorą się daty
Rachunek jest prosty i w całości oparty na tekście: Wyjście ok. 1446 p.n.e. + 430 lat w Egipcie (Wj 12,40) + 130 lat Jakuba (Rdz 47,9) + 60 lat Izaaka (Rdz 25,26) + 100 lat Abrahama (Rdz 21,5). Spór dotyczy dwóch założeń: daty Wyjścia i tego, czy 430 lat obejmuje tylko Egipt. Septuaginta w Wj 12,40 wlicza w te lata także pobyt w Kanaanie, a Ga 3,17 liczy 430 lat od obietnicy do Prawa — wtedy cała epoka przesuwa się o ok. 215 lat później.
Status «potwierdzona źródłami» oznacza datę znaną także z tekstów pozabiblijnych (asyryjskich, babilońskich, perskich, greckich, rzymskich). Pozostałe liczone są z tekstu Pisma albo umieszczone według kontekstu.
Patriarchowie
Jahwe powołuje Abrahama z Ur, prowadzi go do Kanaanu i zawiera z nim przymierze. Obietnica przechodzi na Izaaka, Jakuba (Izraela) i dwunastu synów; Józef ratuje ród w Egipcie.
Przymierze z Abrahamem (Rdz 15 i 17) — obietnica ziemi, potomstwa i błogosławieństwa dla wszystkich narodów — oraz znak obrzezania. To fundament tożsamości ludu Jahwe.
- ok. 2166 p.n.e.data sporna
Narodziny Abrama w Ur
W Ur chaldejskim, w rodzie Sema, rodzi się Abram — ten, przez którego Jahwe rozpocznie dzieło odkupienia narodów.
Skąd data: Suma liczb z tekstu liczona od Wyjścia ok. 1446 p.n.e.; przy „krótkim" pobycie w Egipcie (215 lat) — ok. 1950 p.n.e.
- ok. 2091 p.n.e.data sporna
Powołanie Abrama
Jahwe wzywa Abrama z Charanu do ziemi Kanaan: „W tobie będą błogosławione wszystkie narody ziemi". Abram wyrusza w wieku 75 lat.
Skąd data: Abram miał 75 lat, gdy wyszedł z Charanu (Rdz 12,4) — data zależy od daty jego narodzin.
- ok. 2081 p.n.e.data przybliżona
Przymierze z Abramem
Jahwe wskazuje gwiazdy jako obraz potomstwa i przechodzi między ofiarami, zawierając przymierze o ziemi. „Uwierzył Jahwe i poczytano mu to za sprawiedliwość".
Skąd data: Tekst nie datuje Rdz 15; wydarzenie poprzedza Rdz 16,3 — „po dziesięciu latach zamieszkania Abrama w ziemi Kanaan".
- ok. 2006 p.n.e.data sporna
Jakub i Ezaw
Rodzą się bliźnięta Izaaka; przez pierworództwo i błogosławieństwo obietnica biegnie ku Jakubowi.
Skąd data: Izaak miał 60 lat (Rdz 25,26).
- ok. 1929 p.n.e.data przybliżona
Drabina Jakuba w Betel
Uciekając przed Ezawem, Jakub widzi we śnie drabinę sięgającą nieba. Jahwe odnawia mu obietnicę Abrahama; później Jakub otrzymuje imię Izrael.
Skąd data: Wieku Jakuba przy ucieczce do Charanu tekst nie podaje; ok. 1929 p.n.e. to rekonstrukcja.
- ok. 1876 p.n.e.data sporna
Jakub schodzi do Egiptu
Ród Jakuba — siedemdziesiąt osób — przenosi się do Egiptu i osiada w Goszen. Stąd zaczyna się bieg 430 lat aż do Wyjścia.
Skąd data: 430 lat przed Wyjściem (Wj 12,40) — albo tylko ok. 215 lat przed nim, jeśli 430 lat liczyć od obietnicy (Ga 3,17).