Nazaret, spis i narodziny w Betlejem
Pierwszym punktem jest Nazaret w Galilei, gdzie Maria otrzymuje zapowiedź narodzin syna i jego przyszłego panowania (Łk 1,26–38). Według Łukasza dekret Augusta o spisie sprawia, że Józef wyrusza z Marią do Betlejem w Judei, ponieważ pochodzi z rodu Dawida (Łk 2,1–5). Mapa umieszcza narodziny około 5 p.n.e.; jest to przybliżona chronologia, a nie data podana w Ewangelii.
W Betlejem rodzi się dziecko, które Maria kładzie w żłobie, a pasterze przychodzą po otrzymaniu anielskiej wiadomości (Łk 2,6–20). Nazaret i Betlejem mają pewne lokalizacje, lecz same nazwy miast nie wyznaczają dokładnej drogi między nimi. Łukasz opisuje również przyniesienie dziecka do Świątyni w Jerozolimie oraz spotkanie z Symeonem i Anną (Łk 2,22–38). Jerozolima jest więc ważnym miejscem kontekstowym tej mapy.
Mędrcy, schronienie w Egipcie i powrót
Mateusz przedstawia mędrców ze wschodu, którzy najpierw przybywają do Jerozolimy, a następnie do Betlejem (Mt 2,1–12). Ewangelista nie podaje ich liczby ani nie nazywa ich królami; trzy rodzaje darów nie pozwalają ustalić liczby podróżnych. Mędrcy wchodzą do domu i oddają pokłon dziecku. Nie należy automatycznie utożsamiać tej wizyty z nocą przybycia pasterzy.
Po ich odejściu Józef otrzymuje we śnie polecenie ucieczki, ponieważ Herod zamierza zgładzić dziecko (Mt 2,13–15). Zabiera Marię i syna do Egiptu, trzeciego głównego punktu mapy, i pozostaje tam do śmierci władcy. Później rusza z powrotem; obawa przed Archelaosem i kolejne ostrzeżenie prowadzą rodzinę do Galilei, do Nazaretu (Mt 2,19–23). Powrót zamyka pętlę trasy, choć Nazaret jest oznaczony na mapie jednym punktem.
Betlejem u Micheasza i Egipt u Ozeasza
Betlejem łączy opowieść o narodzinach z oczekiwaniem władcy wywodzącego się z miasta Dawida. W używanej tutaj UBG zapowiedź ta znajduje się w Mi 5,2; spotykane w innych numeracjach oznaczenie Mi 5,1 wskazuje w UBG inny werset. Uczeni odpowiadający Herodowi przywołują tę zapowiedź, wskazując Betlejem jako miejsce narodzin Mesjasza (Mt 2,4–6).
„Ale ty, Betlejem Efrata, choć jesteś najmniejsze wśród tysięcy w Judzie, z ciebie jednak wyjdzie mi ten, który będzie władcą w Izraelu, a jego wyjścia są od dawna, od dni wiecznych.”
Oz 11,1 mówi w swoim pierwotnym kontekście o Izraelu, którego Bóg umiłował i wyprowadził z Egiptu. Mateusz odnosi te słowa do powrotu Syna Bożego, pokazując związek jego drogi z dziejami ludu (Mt 2,15). Jeszua przechodzi więc przez miejsca przywołujące pamięć wcześniejszego ocalenia Izraela.
„Gdy Izrael był dzieckiem, umiłowałem go, a z Egiptu wezwałem mego syna.”
Czego nie wiemy — nieznane miejsce pobytu w Egipcie
Egipt jest punktem orientacyjnym oznaczającym kraj schronienia. Mt 2 nie podaje miejscowości, domu ani regionu pobytu rodziny, dlatego nie można odczytywać znacznika jako ustalonej lokalizacji jej zamieszkania. Późniejsze tradycje dotyczące poszczególnych miejsc pozostają tradycjami, a nie szczegółami relacji Mateusza.
Przerywane połączenia Betlejem–Egipt i Egipt–Nazaret oznaczają nieznany przebieg dróg. Nie pozwalają wskazać konkretnych postojów, przepraw ani granicznych punktów przejścia. Również zestawienie dwóch Ewangelii nie dostarcza kompletnego dziennika podróży ani dokładnych odstępów między wszystkimi wydarzeniami. Mapa pomaga śledzić następstwo miejsc i powody przemieszczeń: spis, zagrożenie ze strony Heroda oraz bezpieczny powrót do Galilei.
Droga kończy się w Nazarecie, gdzie dziecko wzrasta i gdzie rozpoczyna się kolejny okres jego życia (Łk 2,39–40). Opowiadanie łączy zwyczajne potrzeby rodziny z zapowiedzią misji Jeszui jako Syna Bożego. Józef odpowiada na kolejne polecenia działaniem, chroniąc powierzone mu dziecko.