Dziesiąty rozdział Księgi Daniela jest w Piśmie wyjątkowy. Nigdzie indziej nie czytamy, że posłaniec został zatrzymany w drodze, ani że odpowiedź na modlitwę dotarła z opóźnieniem, choć wyszła natychmiast. To fakt tekstowy i trzeba go przyjąć. Zbudowanie na nim całej mapy duchowych terytoriów faktem tekstowym już nie jest.
Trzy tygodnie
W tych dniach ja, Daniel, byłem smutny przez trzy tygodnie. Nie jadłem smacznego chleba, mięsa i wina nie brałem do ust, i nie namaszczałem się olejkiem, aż się wypełniły trzy tygodnie.
Dn 10,2-3
Punktem wyjścia jest post i żałoba, nie technika modlitewna. Daniel nie stosuje żadnej metody — jest smutny i wstrzymuje się od jedzenia. Nie wypowiada żadnej formuły, nie zwraca się do żadnej istoty poza Bogiem i nie wie, że cokolwiek dzieje się poza jego pokojem. O oporze dowie się dopiero na końcu, i to nie dlatego, że o niego pytał.
Odpowiedź wysłana pierwszego dnia
Wtedy powiedział do mnie: Nie bój się, Danielu, bo od pierwszego dnia, gdy wziąłeś sobie do serca to, aby zrozumieć i ukorzyć się przed swoim Bogiem, twoje słowa zostały wysłuchane, a ja przybyłem ze względu na twoje słowa. Lecz książę królestwa Persji sprzeciwiał mi się przez dwadzieścia jeden dni, ale oto Michał, jeden z przedniejszych książąt, przyszedł mi z pomocą; a ja zostałem tam przy królach Persji. Ale przybyłem, aby ci oznajmić, co spotka twój lud w dniach ostatecznych, bo to widzenie będzie jeszcze na te dni.
Dn 10,12-14
Zdanie jest zbudowane tak, by usunąć wątpliwość co do przyczyny zwłoki. Słowa Daniela zostały wysłuchane od pierwszego dnia, a posłaniec wyruszył ze względu na nie. Opóźnienie leży po stronie drogi, nie po stronie wysłuchania. Warto to zapamiętać, bo z tego fragmentu robi się czasem wniosek dokładnie odwrotny: że to wytrwałość Daniela przełamała opór.
Ciąg dalszy
Powiedział: Czy wiesz, dlaczego przybyłem do ciebie? Teraz wrócę, aby walczyć z księciem Persji. A gdy odejdę stamtąd, oto nadejdzie książę Grecji. Ale oznajmię ci to, co jest zapisane w piśmie prawdy. I nie ma nikogo, który by mężnie stał przy mnie w tych sprawach, oprócz Michała, waszego księcia.
Dn 10,20-21
W tym czasie powstanie Michał, wielki książę, który wstawia się za synami twego ludu. Nastanie czas ucisku, jakiego nie było, odkąd narody zaczęły istnieć aż do tego czasu. W tym czasie twój lud zostanie wybawiony, każdy, kto znajdzie się zapisany w księdze.
Dn 12,1
Konflikt nie zostaje w rozdziale zamknięty — posłaniec zapowiada powrót do walki i nadejście kolejnego księcia. Jedyną wymienioną pomocą jest Michał, nazwany księciem tego ludu. Uwagę zwraca też to, po co właściwie posłaniec przyszedł: nie po to, by opowiedzieć o walce, lecz by oznajmić, co spotka lud Daniela. Walka jest w tej relacji przeszkodą na drodze, a nie tematem.
Echo w pozostałych księgach
Nie toczymy bowiem walki przeciw krwi i ciału, ale przeciw zwierzchnościom, przeciw władzom, przeciw rządcom ciemności tego świata, przeciw duchowemu złu na wyżynach niebieskich.
Ef 6,12
I nastąpiła walka w niebie. Michał i jego aniołowie walczyli ze smokiem. I walczył smok i jego aniołowie;
Ap 12,7
Paweł nazywa przeciwnika zbiorczo: zwierzchności, władze, rządcy ciemności. Nie podaje ani imion, ani przypisań do miejsc, ani sposobu ich rozróżniania. Apokalipsa opisuje starcie w niebie, również bez geografii i bez udziału ludzi. To jedyne dwa miejsca poza Danielem, które mówią o konflikcie w tym wymiarze, i oba są równie oszczędne.
Zarzut: granice, których tekst nie przekracza
Cztery teksty studzą zapał tych, którzy chcieliby z Daniela 10 wyprowadzić metodę działania.
Lecz archanioł Michał, rozprawiając z diabłem, spierał się o ciało Mojżesza, nie ośmielił się wypowiedzieć przeciwko niemu bluźnierczego oskarżenia, ale powiedział: Niech cię Pan zgromi.
Jud 1,9
Wtedy odpowiedział mi: Oto słowo Pana do Zorobabela: Nie wojskiem ani siłą, ale moim Duchem, mówi Pan zastępów.
Za 4,6
(Gdyż oręż naszej walki nie jest cielesny, ale z Boga, i ma moc burzenia twierdz warownych);
2 Kor 10,4
Na początku twoich błagań wyszło słowo, a ja przybyłem, aby ci je oznajmić, bo jesteś bardzo umiłowany. Tak więc rozważ to słowo i zrozum widzenie.
Dn 9,23
Pierwszy pokazuje, że nawet archanioł w sporze z przeciwnikiem nie wypowiada własnego wyroku, tylko odsyła sprawę wyżej. Drugi i trzeci przenoszą ciężar z siły na Ducha i na oręż pochodzący od Boga. Czwarty jest najbardziej bezpośredni: w rozdziale dziewiątym odpowiedź przychodzi natychmiast, bez żadnego oporu. Opóźnienie z rozdziału dziesiątego nie jest więc regułą nawet w obrębie jednej księgi.
Czego nie wiemy
Nie wiemy, kim jest mówiący w rozdziale dziesiątym. Tekst nie podaje jego imienia i nie nazywa go aniołem. Nie wiemy też, czy postać opisana na początku rozdziału i ta, która mówi dalej, to ten sam ktoś.
Nie wiemy, kim jest książę królestwa Persji ani książę Grecji. Tekst nie mówi, czy to istoty upadłe, czy posłańcy przydzieleni narodom, nie podaje ich imion i nie wyjaśnia, na czym polegał sprzeciw. Nie wiemy, czym była walka: nie pada w tej relacji ani jedno słowo o jej przebiegu.
Nie wiemy, dlaczego trwała dwadzieścia jeden dni ani czy liczba ta ma znaczenie poza tym, że pokrywa się z czasem postu Daniela. Nie mamy w Piśmie ani listy takich książąt, ani sposobu ich rozpoznawania, ani polecenia, by się nimi zajmować — Daniel o nich nie zabiegał i dowiedział się o nich dopiero z relacji posłańca. Praktyki polegające na rozpoznawaniu i strofowaniu duchów przypisanych do miast czy krajów nie mają w tym rozdziale podstawy, bo tekst ani razu nie każe niczego takiego robić.
Zobacz też: Post (com) — jedyny post nakazany przez Torę · Michał · Daniel — znaczenie imienia · Paweł — znaczenie imienia
