Jaki przekład Biblii wybrać? Na co uważać

Wybierając przekład Biblii, należy kierować się przede wszystkim wiernością tekstowi źródłowemu, stosując tłumaczenie dosłowne zamiast swobodnej parafrazy. Słowo, które przekazał Jahwe (PAN), jest czyste i niewzruszone, dlatego właściwy przekład musi zachowywać konsekwencję pojęciową oraz opierać się na wiarygodnej bazie tekstowej. Unikaj wydań, które dodają własne idee lub zacierają znaczenie słów natchnionych.

Co Pismo mówi o dodawaniu i ujmowaniu ze Słowa Boga?

Pismo Święte wyznacza bardzo jasny standard dotyczący tego, jak należy traktować wypowiedzi Stwórcy. Natchnione Słowo wskazuje, że każde słowo Boga jest całkowicie czyste, a człowiekowi nie wolno do niego niczego dodawać ani z niego ujmować.

„Każde słowo Boga jest czyste; on jest tarczą dla tych, którzy mu ufają. Nie dodawaj nic do jego słów, aby cię nie strofował i abyś nie okazał się kłamcą.” — Prz 30,5-6 (UBG)

Mędrzec przestrzega przed jakąkolwiek samowolą w przekazywaniu Bożych prawd. Czystość Bożego przekazu jest porównywana do najczystszego kruszcu, który przeszedł proces oczyszczenia w piecu.

„Słowa Pana to słowa czyste jak srebro wypróbowane w ziemnym tyglu, siedmiokrotnie oczyszczone. Ty, Panie, zachowasz ich, będziesz ich strzegł od tego pokolenia aż na wieki.” — Ps 12,6-7 (UBG)

Samo zachowanie i ochrona Słów Bożych to obietnica złożona przez Stwórcę. Świadomość ta staje się fundamentem dla każdego, kto podejmuje się trudu tłumaczenia tekstu natchnionego. Surowe ostrzeżenie dotyczące integralności tekstu powraca również w ostatniej księdze Nowego Przymierza.

„Oświadczam zaś każdemu, kto słucha słów proroctwa tej księgi: Jeśli ktoś dołoży coś do tego, dołoży mu też Bóg plag opisanych w tej księdze; A jeśli ktoś odejmie coś ze słów księgi tego proroctwa, odejmie też Bóg jego dział z księgi życia i ze świętego miasta, i z rzeczy, które są opisane w tej księdze.” — Ap 22,18-19 (UBG)

Czym różni się przekład dosłowny od parafrazy?

Podstawowym kryterium priorytetowym dla każdego badacza Pisma powinna być ekwiwalencja formalna, czyli tłumaczenie dosłowne, w odróżnieniu od ekwiwalencji dynamicznej czy parafraz. Przekład dosłowny stara się oddać strukturę, pojęcia i specyfikę języka hebrajskiego, aramejskiego oraz greckiego bez wprowadzania zbędnych interpretacji ze strony tłumaczy. Parafrazy często odzwierciedlają teologiczne uprzedzenia lub tradycje kościelne zespołu tłumaczacego, podczas gdy przekład dosłowny pozwala czytelnikowi na samodzielne studiowanie Pisma pod prowadzeniem Ducha Świętego (2 Tm 3,16-17).

Równie istotna jest rzetelna baza tekstualna oraz konsekwencja słownictwa. Dobry przekład dba o to, aby te same słowa w językach oryginalnych były w miarę możliwości tłumaczone na te same odpowiedniki w języku polskim. Pozwala to odkrywać odnośniki i wewnętrzną spójność całej Biblii. Mesjasz Jeszua (Jezus) zapewnił, że choć niebo i ziemia przeminą, to Jego słowa nie przeminą (Mt 24,35). Z tego powodu wdrożenie zasady „czystych słów Jahwe” wymaga tłumaczenia wolnego od doktrynalnych naleciałości.

Wśród polskich wydań na szczególną uwagę zasługuje Uwspółcześniona Biblia Gdańska (UBG). Jest to przykład niezwykle wiernego przekładu dosłownego, który jest dostępny całkowicie za darmo w wersjach elektronicznych oraz aplikacjach, a także w przystępnych wydaniach drukowanych. UBG opiera się na sprawdzonej bazie tekstowej i zachowuje precyzję Bożego Słowa, stanowiąc doskonałe narzędzie do codziennej lektury i głębszego badania Pisma, bez deprecjonowania innych rzetelnych przekładów dosłownych.

Czy każdy przekład jest tak samo wierny oryginałowi?

Pierwszym częstym nieporozumieniem jest przekonanie, że każdy dostępny na rynku przekład jest w tym samym stopniu wiarygodnym Słowem Bożym. Wiele współczesnych parafraz lub wydań dynamicznych zmienia sens trudniejszych ustępów, aby uczynić tekst „bardziej przystępnym” lub zgodnym ze współczesną mentalnością. Taki zabieg narusza jednak wyraźny zakaz ujmowania czegokolwiek z Bożych nauk i wprowadza ludzkie myśli w miejsce Bożych wyroków.

Drugim błędem jest stawianie walorów poetyckich lub wygody czytania ponad dokładność przekładu. Choć piękno języka jest cenne, nie może ono przysłaniać właściwego znaczenia słów. Wybierając tekst nadmiernie wygładzony i poetycki, czytelnik często traci możliwość dostrzeżenia głębokich powiązań teologicznych między Starym a Nowym Przymierzem.

Trzecim mit polega na myśleniu, że wartościowy i rzetelny przekład musi wiązać się z dużymi kosztami lub być trudno dostępny. Przykład UBG pokazuje, że wiernie przetłumaczone Słowo Boże jest udostępniane bezpłatnie każdemu, kto szuka prawdy w Piśmie, a nie w ludzkich tradycjach.

Który przekład wybrać do codziennego czytania?

Wybór właściwego przekładu wpływa bezpośrednio na Twoje codzienne studium, modlitwę oraz rozumienie woli Stwórcy. Oto konkretne kroki, które warto podjąć:

Po pierwsze, wybierz jako swój główny tekst do nauki i medytacji przekład dosłowny, taki jak Uwspółcześniona Biblia Gdańska. Jeśli to możliwe, korzystaj z wydań drukowanych lub cyfrowych wyposażonych w odsyłacze do wersetów równoległych, co ułatwia wyjaśnianie Pisma przez Pismo.

Po drugie, rozpoczynaj każde czytanie od modlitwy do Jahwe, prosząc o mądrość i zrozumienie czytanego tekstu. Pamiętaj, że natchnione Pismo zostało dane po to, aby człowiek Boży był doskonały i wyposażony do każdego dobrego dzieła.

Po trzecie, podczas analizowania trudniejszych fragmentów porównuj tekst z innymi wiernymi tłumaczeniami dosłownymi lub słownikami języków oryginalnych. Zawsze przedkładaj czyste Słowo natchnione ponad interpretacje i doktryny zbudowane na ludzkiej tradycji.

Powiązane

• Czy apokryfy należą do Biblii?
• Czym jest bojaźń Boża? Czy mamy się bać Boga
• Co znaczą słowa amen, alleluja i hosanna?
• Co dzieje się z dziećmi po śmierci? Nadzieja dla rodziców
• Wszystkie pytania i odpowiedzi

Zobacz też: Jahwe · Mesjasz (Maszijach) · Jeszua (Jezus)