Z własnej rodziny. Księga Rodzaju mówi wprost, że Adam miał synów i córki, a Ewę nazywa matką wszystkich żyjących — żona Kaina była więc jego siostrą albo bratanicą. Zakaz małżeństw w bliskim pokrewieństwie pojawia się dopiero w Torze, wiele pokoleń później, i nie działa wstecz. To cała odpowiedź na to pytanie i nie wymaga ona żadnego dodatkowego rodu ludzi stworzonego obok Adama, o którym Pismo nie wspomina ani razu.
Co Rdz 5,4 mówi o pozostałych dzieciach Adama?
Żona pojawia się w narracji bez przedstawienia, jakby jej pochodzenie było oczywiste.
I Kain obcował ze swoją żoną, a ona poczęła i urodziła Henocha. Zbudował też miasto i nazwał je imieniem swego syna – Henoch.
Rdz 4,17
Wyjaśnienie stoi rozdział dalej, w suchej informacji genealogicznej.
A dni Adama po spłodzeniu Seta było osiemset lat i spłodził synów i córki.
Rdz 5,4
Zdanie jest krótkie, ale rozstrzygające. Genealogie w Księdze Rodzaju wymieniają imiennie tylko tych, którzy są ważni dla dalszego wątku; reszta mieści się w formule o synach i córkach. Osiemset lat to dużo czasu na potomstwo, a tekst nie podaje ani jednego imienia córki Adama. Nie znaczy to, że ich nie było — znaczy, że narracja ich nie potrzebowała.
Czy obok Adama i Ewy żyli inni ludzie?
Pismo w kilku miejscach zamyka drogę do wyjaśnienia, że gdzieś obok żyli inni ludzie.
I Adam nadał swojej żonie imię Ewa, bo ona była matką wszystkich żyjących.
Rdz 3,20
I z jednej krwi uczynił wszystkie narody ludzkie, żeby mieszkały na całej powierzchni ziemi, określiwszy czasy wcześniej wyznaczone i zamierzone granice ich zamieszkania;
Dz 17,26
Paweł mówiący do Ateńczyków opiera na tym cały wywód: wszystkie narody pochodzą z jednego. To jest teologicznie ważniejsze, niż się wydaje. Jeśli ludzkość ma jednego przodka, to ma też jeden upadek i jednego Odkupiciela — Paweł buduje na tym argument w Liście do Rzymian. Wprowadzenie drugiego, niezależnego rodu ludzkiego rozbija tę logikę i nie ma dla niego w tekście żadnej podstawy.
Kiedy pojawił się zakaz związków między rodzeństwem?
Przepisy zakazujące takich związków pojawiają się dopiero na Synaju.
Nie będziesz odsłaniał nagości córki twego ojca lub córki twojej matki, czy urodziła się w domu, czy poza domem – nie odkryjesz ich nagości.
Kpł 18,9
Przeklęty, kto obcuje ze swoją siostrą, córką swego ojca lub córką swojej matki. A cały lud powie: Amen.
Pwt 27,22
Między Kainem a tymi przepisami mijają, według chronologii samego Pisma, tysiące lat. W tym czasie takie małżeństwa występują bez śladu nagany: Abraham miał za żonę Sarę, przyrodnią siostrę, a Nachor poślubił swoją bratanicę. Zakaz jest częścią przymierza zawartego z Izraelem, nie odwiecznym prawem natury opisanym od stworzenia. Tora go ustanawia — i od tego momentu obowiązuje.
Trzeba przy tym powiedzieć, czego Pismo nie mówi. Nie podaje żadnego powodu biologicznego ani wyjaśnienia, że kiedyś było to bezpieczne, a potem przestało. Argument o kumulacji szkodliwych mutacji jest wnioskiem z genetyki, nie zdaniem z Księgi Rodzaju.
Kogo Kain bał się spotkać po wygnaniu?
Osobna trudność siedzi w skardze Kaina po wyroku.
Oto wyganiasz mnie dziś z powierzchni ziemi, a przed twoją twarzą będę ukryty. Będę tułaczem i zbiegiem na ziemi, a stanie się tak, że ktokolwiek mnie spotka, zabije mnie.
Rdz 4,14
Kto miał go spotkać, skoro rodzina ludzka była mała? Najprostsze wyjaśnienie mieści się w chronologii: między zabójstwem a wygnaniem a założeniem miasta upływa czas, a przy długości życia podanej w Księdze Rodzaju potomstwo Adama mogło już być liczne. Kain bał się więc krewnych — mścicieli krwi własnego brata. Tekst jednak nie mówi tego wprost i to pozostaje rekonstrukcją, a nie stwierdzeniem Pisma.
Czego nie wiemy
Nie wiemy, jak żona Kaina miała na imię ani czyją była córką. Pismo nie podaje ani jednego imienia kobiety z pierwszego pokolenia poza Ewą.
Nie wiemy, ile lat minęło między zabójstwem Abla a zbudowaniem miasta ani ilu ludzi wtedy żyło. Genealogia z piątego rozdziału podaje wiek przy narodzinach kolejnych ojców, ale nie liczebność rodu.
Nie wiemy też, czy siostra, czy bratanica — obie możliwości mieszczą się w tekście i żadna nie ma w nim przewagi. Pismo tej sprawy nie rozstrzyga, bo nie jest ona dla niego istotna; pytanie stawiamy my, nie ono.
Zobacz też: Reszta (szear) — mniejszość, która ocaleje · Tora (תּוֹרָה) — co znaczy „prawo” po hebrajsku · Księga Rodzaju · Adam · Abraham · Paweł — znaczenie imienia
