Hebrajskie słowo Dawar (דָּבָר, translit. devar) to kluczowy rzeczownik w Starym Testamencie, który w języku hebrajskim występuje w Biblii dokładnie 1442 razy. Kryje ono w sobie znacznie głębszą treść niż tylko wypowiedziany dźwięk. Poznajmy znaczenie tego słowa w tekście natchnionym, aby zrozumieć, jak Bóg Jahwe (PAN) objawia swoją wolę ludzkości i jak Jego wypowiedzi kształtują całą rzeczywistość.
Znaczenie i zakres słowa
W języku polskim słowo kojarzy się głównie z mową lub pisanym tekstem. Tymczasem hebrajski rzeczownik dawar obejmuje znacznie szerszy i bardziej dynamiczny zakres znaczeniowy. Według indeksu glos słownikowych dawar tłumaczone jest jako słowo (884×), rzecz (311×), uczynek (78×) oraz mówiąc (42×). Z kolei w przekładzie interlinearnym najczęściej pojawiają się formy takie jak słowo (401×), słowa (266×), sprawa (96×), sprawy (91×) oraz rzecz (85×).
Przekład polski nie zawsze oddaje w pełni tę jedność pojęciową. Dawar zaciera granicę między abstrakcyjnym pojęciem a konkretnym wydarzeniem lub czynem. Słowo Boże to w hebrajskim myśleniu zarazem realna sprawa i uczynek, które urzeczywistniają się w historii.
Dawar w Piśmie
Przeanalizujmy obecność tego słowa w tekście Pisma Świętego, obserwując jego różnorodne odcienie znaczeniowe:
„Pan jednak dotknął faraona i jego dom wielkimi plagami z powodu Saraj, żony Abrama.” — Rdz 12,17 (UBG)
W tym miejscu dawar odnosi się do konkretnej sprawy i plagi sprowadzonej przez Jahwe. Pokazuje to, że dawar może oznaczać realne wydarzenie wywołane Bożym działaniem.
„Po tych wydarzeniach słowo Pana doszło do Abrama w widzeniu: Nie bój się, Abramie. Ja jestem twoją tarczą i twoją niezmiernie obfitą nagrodą.” — Rdz 15,1 (UBG)
Tym razem dawar występuje jako bezpośrednia mowa Boga skierowana do Abram w wizji, przynosząca obietnicę i zapewnienie o ochronie.
„Będziecie przestrzegać tego jako ustawy dla ciebie i twoich synów aż na wieki.” — Wj 12,24 (UBG)
W kontekście Paschy dawar oznacza nakaz, sprawę i ustawę, którą lud ma zachowywać na wieki jako trwałe prawo Boże.
„Gdyby całe zgromadzenie Izraela zgrzeszyło nieświadomie, a sprawa była ukryta przed oczami zgromadzenia, i uczynili coś przeciw któremuś z przykazań Pana, czego nie wolno czynić, i w ten sposób zawinili;” — Kpł 4,13 (UBG)
W Księdze Kapłańskiej dawar dotyczy przykazania lub sprawy, która mogła zakryć się przed oczami zgromadzenia, stanowiąc przekroczenie woli Jahwe.
„I nie odstąpiono w żadnej sprawie od rozkazu króla dotyczącego kapłanów i Lewitów oraz skarbów.” — 2Krn 8,15 (UBG)
Fragment ten ilustruje wierność w wypełnianiu każdego słowa i polecenia bez odstępowania od tego, co zostało nakazane.
„Słowem Pana zostały uczynione niebiosa i tchnieniem jego ust wszystkie ich zastępy.” — Ps 33,6 (UBG)
Psalmista wskazuje na stwórczą moc wypowiedzi Boga. To właśnie słowo Jahwe powołało do istnienia całe niebiosa.
„Twoje słowo jest pochodnią dla moich nóg i światłością na mojej ścieżce.” — Ps 119,105 (UBG)
Słowo Boże jest przedstawione jako pochodnia dla stóp i światło na ścieżce, które rozświetla drogę sprawiedliwego.
„Tak będzie z moim słowem, które wyjdzie z moich ust: nie wróci do mnie na próżno, ale uczyni to, co mi się podoba, i poszczęści mu się w tym, do czego je poślę.” — Iz 55,11 (UBG)
Prorok Izajasz podsumowuje naturę słowa Jahwe: wychodząc z Jego ust, nigdy nie wraca puste, lecz nieuchronnie wykonuje wszystko, co Bóg zamierzył.
Głębia znaczenia
Głęboki kąt teologiczny tego słowa polega na tym, że dawar znaczy i „słowo”, i „rzecz/sprawa”. U Boga słowo JEST wydarzeniem — co Jahwe mówi, to się staje. W języku hebrajskim nie ma podziału na wypowiedź i jej realizację; słowo Boga niesie w sobie moc natychmiastowego wykonania.
Dlatego właśnie Dziesięć Przykazań to po hebrajsku dosłownie „dziesięć słów” (devarim). Bóg nie dał ludowi jedynie abstrakcyjnych haseł, ale sprawcze słowa budujące fundament życia. Każde słowo Jahwe ma moc stwórczą i sprawczą, co w pełni objawiło się także wtedy, gdy Mesjasz Jeszua (Jezus) działał w mocy słowa Ojca.
Co to znaczy dla nas
Dla wierzących, którzy opierają swoją wiarę wyłącznie na Piśmie Świętym (sola scriptura), studium słowa dawar niesie niezwykle praktyczne wnioski. Słowo Boże nie jest pobożną teorią, lecz żywą i skuteczną rzeczywistością, która wymaga posłuszeństwa. Prawo Boże, Sabat oraz święta biblijne są trwałymi słowami Jahwe, aktualnymi dla Jego ludu również dzisiaj.
Gdy ufamy słowu Boga, nasza nadzieja nie opiera się na ludzkich tradycjach, lecz na obietnicy Jahwe. Największym wypełnieniem Jego słowa, na które czekamy, jest zmartwychwstanie do życia wiecznego przy powrocie Jeszua.
Powiązane
- Wszystkie 1442 wystąpień słowa dawar — konkordancja H1697
- Biblia interlinearna — czytaj oryginał słowo po słowie
- Słowo z oryginału: jare (יָרֵא)
- Słowo z oryginału: gaal (גָּאַל)
- Słowo z oryginału: olam (עוֹלָם)
- Słownik pojęć biblijnych
Zobacz też: Dziesięć przykazań · Sabat · Jahwe · Mesjasz (Maszijach) · Jeszua (Jezus) · Abram
