Hebrajskie słowo olam (עוֹלָם, translit. olam) to rzeczownik oznaczający nade wszystko horyzont czasowy, ciągłość trwania oraz nieprzerwaną wieczność. W tekście natchnionych Pism słowo to występuje dokładnie 438 razy, niosąc ze sobą głębokie przesłanie o naturze Stwórcy, którego imię to Jahwe (PAN). Ukazuje ono również trwałość Bożego prawa oraz nieodwołalność obietnic danych Jego ludowi.
Znaczenie i zakres słowa
Pojęcie to pochodzi z języka starożytnych Hebrajczyków (język hebrajski), gdzie jako część mowy funkcjonuje jako noun (rzeczownik). W narzędziach analitycznych odpowiada mu numer Stronga H5769. Zakres znaczeniowy, jaki wyłania się z leksykonów biblijnych, obejmuje glosy słownikowe takie jak: wieczny (388×), stary (44×), jakikolwiek (5×) oraz Wieczny (1×).
Analiza tekstu źródłowego pokazuje, jak bogato słowo to jest oddawane w polskim przekładzie. Najczęstsze formy z interlinii to: na wieki (193×), wieczność (180×), starożytność (30×), od dawna (13×) oraz od starożytności (5×). W przeciwieństwie do współczesnego, greckiego myślenia o abstrakcyjnej nieskończoności, hebrajskie spojrzenie na to słowo koncentruje się na odległym, ukrytym horyzoncie czasowym — sięgającym niezmierzonej przeszłości („starożytność”) lub niewyobrażalnej przyszłości („na wieki”).
Olam w Piśmie
Prześledzenie użycia tego pojęcia w tekście Pisma Świętego pozwala ujrzeć, w jakich kluczowych momentach Boże Objawienie posługuje się tym terminem, aby wskazać na rzeczy nieprzemijające.
Pierwsze wystąpienie słowa odnosi się do stanu człowieka po złamaniu Bożego przykazania w ogrodzie Eden.
„Wtedy Pan Bóg powiedział: Oto człowiek stał się jak jeden z nas, znający dobro i zło. Wygnajmy go więc, aby nie wyciągnął swej ręki i nie wziął z drzewa życia, by jeść i żyć na wieki.” — Rdz 3,22 (UBG)
Słowo to ukazuje tu pragnienie wiecznego istnienia, które zostało ograniczone przez odcięcie od drzewa życia, aby grzech nie utrwalił się na zawsze.
Kolejny kluczowy fragment dotyczy samego Imienia Stwórcy, pod którym objawił się On swojemu ludowi.
„I mówił jeszcze Bóg do Mojżesza: Tak powiesz synom Izraela: Pan, Bóg waszych ojców, Bóg Abrahama, Bóg Izaaka i Bóg Jakuba, posłał mnie do was. To jest moje imię na wieki i takim ma pozostać w pamięci po wszystkie pokolenia.” — Wj 3,15 (UBG)
Imię Jahwe jest ustanowione jako pamiątka bez kresu, zachowująca swoją pełną moc po wszystkie pokolenia i czasy.
Księga Wyjścia stosuje to słowo również w kontekście ustanawiania biblijnych świąt i ustaw Bożych.
„Ten dzień będzie dla was pamiątką i będziecie go obchodzić jako święto dla Pana po wszystkie pokolenia. Będziecie go obchodzić jako ustawę wieczną.” — Wj 12,14 (UBG)
Pamiątka wyjścia i Paskalny baranek zostały dane ludowi jako ustawa mająca obowiązywać nieprzerwanie, pokazując, że wyznaczone czasy Bożego kalendarza nie są tymczasowe.
Podobne sformułowanie odnajdujemy przy przykazaniach dotyczących kultu i czystości w Torze.
„To jest wieczna ustawa dla waszych pokoleń, we wszystkich waszych mieszkaniach: Nie będziecie jeść żadnego tłuszczu ani żadnej krwi.” — Kpł 3,17 (UBG)
Użycie tego terminu potwerdza, że instrukcje i prawo Boże są ciągłą i niezmienną wolą Stwórcy dla Jego czcicieli.
Psalmy używają tego słowa do opisania samej natury Boga, który przekracza wszelkie ramy stworzenia.
„Zanim zrodziły się góry, zanim ukształtowałeś ziemię i świat, od wieków na wieki ty jesteś Bogiem.” — Ps 90,2 (UBG)
Stwórca istnieje bez początku i bez końca, pozostając tą samą stałą skałą i schronieniem we wszystkich epokach historii.
Niezmienność Boga objawia się także w Jego wiernym przymierzu i łaskawości wobec sprawiedliwych.
„Wysławiajcie Pana, bo jest dobry; bo na wieki jego miłosierdzie.” — Ps 136,1 (UBG)
Powtarzające się jak pieśń określenie zapewnia wierzących, że Boże miłosierdzie i dobroć nigdy się nie wyczerpią.
Mądrość Boża, według Księgi Przypowieści, również nosi na sobie cechę odwiecznego pochodzenia.
„Przed wiekami zostałam ustanowiona, od początku; zanim powstała ziemia;” — Prz 8,23 (UBG)
Boży plan i Mądrość wyprzedzają materialne ukształtowanie świata, stanowiąc fundament całej rzeczywistości.
Wreszcie Kaznodzieja zwraca uwagę na unikalną cechę ludzkiej duszy ukształtowanej przez Boga.
„Wszystko dobrze uczynił w swoim czasie. Włożył także świat w ich serca, mimo że człowiek nie zdoła pojąć dzieła, którego Bóg dokonuje od początku do końca.” — Koh 3,11 (UBG)
Stwórca zaszczepił w sercu człowieka pragnienie i przeczucie rzeczy zakrytych i nieprzemijających, dając mu głód duchowej rzeczywistości.
Głębia znaczenia
Przegląd tych wersetów ukazuje jasny kąt teologiczny: słowo olam oznacza pełną wieczność i niepodważalną trwałość. Gdy Biblia mówi o przymierzu, szabacie czy świętach Jahwe ustanowionych frazą le-olam („na wieki”), wskazuje na ich bezwzględną aktualność. To fundamentalna podstawa przekonania, że Boże prawo i Jego obietnice nigdy nie zostały odwołane ani zastąpione ludzką tradycją kościelną. Boga nie dotyczy zmienność ani przeminęcie — jeśli Bóg określa dane rozporządzenie jako ustawę wieczną, to zachowuje ona swoją moc w każdym pokoleniu.
Co to znaczy dla nas
Dla dzisiejszego wierzącego studium słowa olam stanowi wezwanie do zaufania stałości Bożego Słowa. Skoro prawo Bożych ustaw, szabat oraz święta są ustanowione jako wieczne, możemy z radością po nie sięgać, odrzucając bezpodstawne naukowe ludzkie tradycje. Nasz Mesjasz, Jeszua (Jezus), potwierdził, że ani jedna jota ani kreska nie przeminie z Prawa. To w Nim wypełniają się odwieczne obietnice, a naszą żywą nadzieją na przyszłość pozostaje zmartwychwstanie i udział w nieprzemijającym Królestwie Boga na nowej ziemi.
Powiązane
- Wszystkie 438 wystąpień słowa olam — konkordancja H5769
- Biblia interlinearna — czytaj oryginał słowo po słowie
- Słowo z oryginału: halal (הָלַל)
- Słowo z oryginału: chaj (חַי)
- Słowo z oryginału: chen (חֵן)
- Słownik pojęć biblijnych
Zobacz też: Sabat · Jahwe · Mesjasz (Maszijach) · Jeszua (Jezus) · Księga Wyjścia
