Odpowiedź jest jedną z nielicznych, których Jeszua udzielił wprost i bez przenośni. Nie będzie zawierania małżeństw. Warto jednak wiedzieć, na jakie pytanie ta odpowiedź padła, bo cała reszta wniosków zależy właśnie od tego.
O co saduceusze zapytali Jeszuę, mówiąc o siedmiu braciach?
Tego dnia przyszli do niego saduceusze, którzy mówią, że nie ma zmartwychwstania, i pytali go: Nauczycielu, Mojżesz powiedział: Jeśli ktoś umrze, nie mając dzieci, to jego brat ma ożenić się z jego żoną i wzbudzić potomstwo swemu bratu. Było więc u nas siedmiu braci. Pierwszy ożenił się i umarł, a nie mając potomstwa, zostawił żonę swemu bratu. Podobnie drugi i trzeci, aż do siódmego. A w końcu po wszystkich umarła też ta kobieta. Żoną którego z tych siedmiu będzie więc przy zmartwychwstaniu? Gdyż wszyscy ją mieli za żonę. A Jezus im odpowiedział: Błądzicie, nie znając Pisma ani mocy Boga. Przy zmartwychwstaniu bowiem ani nie będą się żenić, ani za mąż wychodzić, ale będą jak aniołowie Boga w niebie.
Mt 22,23-30
Pytali saduceusze, czyli grupa, która zmartwychwstania nie uznawała. Ich pytanie nie było prośbą o wyjaśnienie, tylko próbą wykazania, że nauka o zmartwychwstaniu prowadzi do niedorzeczności. Zbudowali skrajny przypadek na podstawie przepisu Prawa o wdowie po bezdzietnym bracie i zapytali, kto będzie miał do niej prawo.
Jeszua odpowiada dwustopniowo. Najpierw mówi, że błądzą, nie znając Pisma ani mocy Boga, a potem usuwa samą podstawę pytania: w zmartwychwstaniu nie zawiera się małżeństw. Pytanie o prawo do żony przestaje więc mieć przedmiot.
Gdy bowiem zmartwychwstaną, ani się żenić nie będą, ani za mąż wychodzić, ale będą jak aniołowie w niebie.
Mk 12,25
Marek relacjonuje to samo krócej i tak samo jednoznacznie.
Wtedy Jezus im odpowiedział: Dzieci tego świata żenią się i za mąż wychodzą. Lecz ci, którzy są uznani za godnych dostąpienia tamtego świata i powstania z martwych, ani się żenić nie będą, ani za mąż wychodzić. Nie mogą bowiem więcej umrzeć, bo są równi aniołom i będąc dziećmi zmartwychwstania, są dziećmi Bożymi.
Łk 20,34-36
Łukasz dokłada rzecz najważniejszą — powód. Nie chodzi o to, że więzi zostają zniesione, tylko o to, że nie mogą już umrzeć. Małżeństwo w Piśmie jest związane ze śmiertelnością na dwa sposoby: przez potomstwo, dzięki któremu ród trwa, i przez rozwiązanie węzła w chwili śmierci.
Zamężna kobieta bowiem, dopóki mąż żyje, jest z nim związana prawem, a jeśli mąż umrze, zostaje uwolniona od prawa męża. Tak więc, dopóki mąż żyje, będzie nazywana cudzołożnicą, jeśli zostanie żoną innego mężczyzny. Jeśli jednak jej mąż umrze, jest wolna od tego prawa, tak że nie będzie cudzołożnicą, choćby została żoną innego mężczyzny.
Rz 7,2-3
Paweł mówi wprost, że przymierze małżeńskie obowiązuje, dopóki mąż żyje. To nie jest opis czasów ostatecznych, tylko zwykła zasada Prawa, ale ona wyjaśnia zdanie Jeszui: skoro śmierć rozwiązuje węzeł, to po zmartwychwstaniu nie ma czego rozwiązywać ani odnawiać.
Warto zauważyć, że pytanie saduceuszów w ogóle nie dotyczyło miłości. Dotyczyło prawa własności do kobiety w sytuacji, w której siedmiu mężczyzn kolejno spełniało obowiązek wobec zmarłego brata. Odpowiedź Jeszui usuwa dokładnie ten problem: w zmartwychwstaniu nie ma potrzeby wzbudzania potomstwa zmarłemu, bo nikt nie umiera i żaden ród nie wygasa.
Czy porównanie do aniołów zapowiada istnienie bez płci i pamięci?
Przy zmartwychwstaniu bowiem ani nie będą się żenić, ani za mąż wychodzić, ale będą jak aniołowie Boga w niebie.
Mt 22,30
Najczęstszy zarzut polega na rozciągnięciu tego zdania dalej, niż sięga. Porównanie do aniołów bywa czytane jako zapowiedź istnienia bezpłciowego, bez pamięci i bez bliskości. Jeszua mówi jednak tylko tyle, że nie będzie zawierania małżeństw, a Łukasz podaje jedyny powód, jaki zostaje w tekście: brak śmierci. O uczuciach, pamięci i wzajemnym rozpoznaniu nie ma tu ani słowa.
Pan Bóg powiedział też: Niedobrze, by człowiek był sam; uczynię mu odpowiednią dla niego pomoc.
Rdz 2,18
Drugi zarzut wychodzi z początku Pisma. Skoro Bóg powiedział, że niedobrze człowiekowi być samemu, to trudno przyjąć, że w odnowionym świecie samotność miałaby być normą. To mocne zastrzeżenie i nie ma na nie odpowiedzi w postaci wersetu.
Dlatego opuści człowiek swego ojca i matkę i połączy się ze swoją żoną, i będą dwoje jednym ciałem. Tajemnica to wielka, lecz ja mówię w odniesieniu do Chrystusa i kościoła.
Ef 5,31-32
Trzeci zarzut idzie od strony obrazu. Paweł nazywa małżeństwo odniesieniem do Mesjasza i kościoła. Jeśli rzecz wskazuje na coś większego, to spełnienie nie musi oznaczać usunięcia znaku — może oznaczać jego wypełnienie. Pismo nie mówi, które z tych dwóch następuje.
Czego nie wiemy
Nie wiemy, co dzieje się z konkretną więzią dwojga ludzi, którzy przeżyli razem życie i oboje zmartwychwstają. Jeszua odpowiedział na pytanie o prawo do żony, a nie o miłość między nimi, i tej drugiej sprawy nie poruszył. Nie wiemy, w czym dokładnie zmartwychwstali będą podobni do aniołów — tekst podaje tylko jeden punkt porównania, czyli to, że nie mogą umrzeć. Nie wiemy, czy w królestwie rodzą się dzieci; Pismo nie mówi o tym nic w kontekście zmartwychwstałych. Kto zapewnia małżonka po stracie, że odzyska dokładnie to, co miał, mówi więcej, niż wolno, a kto mówi mu, że wszystko zostanie wymazane, mówi więcej równie bezpodstawnie.
Zobacz też: Jeszua (Jezus) · Reszta (szear) — mniejszość, która ocaleje · Przymierze (brit) · Marek — znaczenie imienia · Łukasz — znaczenie imienia · Paweł — znaczenie imienia
