Słowo Szalom (שָׁלוֹם, translit. shalom) należy do najbardziej znaczących pojęć w całym Piśmie Świętym. W języku hebrajskim występuje ono jako rzeczownik i pojawia się w tekście natchnionym dokładnie 236 razy. Tłumaczone najczęściej jako „pokój”, w rzeczywistości niesie ze sobą bogactwo treści dotyczących pełni życia, harmonii i Bożego błogosławieństwa. Poznajmy znaczenie tego słowa, które objawia nam Jahwe (PAN).
Znaczenie i zakres słowa
Analizując wystąpienia słowa szalom w tekście Hebrajskich Pism Świętych, dostrzegamy, jak wielowymiarowe jest to pojęcie. Nasz indeks słownikowy (numer Stronga H7965) wskazuje następujący zakres znaczeniowy tego rzeczownika: podstawowa glosa to pokój (219×), ale występuje ono również jako pozdrowienie (12×), przyjaźń (5×) oraz całkowicie (1×). Tłumacze Pisma Świętego oddają ten hebrajski wyraz w różnorodnych formach w zależności od kontekstu zdania. Najczęściej występujące formy w polskiej interlinii to: pokój (119×), w pokoju (32×), o pokój (15×), do pokoju (13×) oraz czy pokój (8×).
Przekład polski często ogranicza rozumienie słowa szalom jedynie do braku wojen czy konfliktów zbrojnych. Jednak analiza podanych glos wyraźnie pokazuje, że szalom to relacja, życzliwość, przyjaźń oraz całkowita pomyślność. Gdy w starożytnym Izraelu wypowiadano szalom jako pozdrowienie, nie życzono bliźniemu jedynie braku niepokoju, ale pełni wszelkiego dobra, zdrowia i całkowitej harmonii płynącej od Stwórcy.
Szalom w Piśmie
Prześledźmy, jak słowo szalom funkcjonuje w konkretnych fragmentach Pisma Świętego, aby w pełni uchwycić jego biblijne zastosowanie.
Już na kartach Księgi Rodzaju widzimy obietnicę, jaką Jahwe daje Abrahamowi odnośnie do jego spokojnej starości i odejścia w pokoju:
„Ale ty odejdziesz w pokoju do twoich ojców i będziesz pochowany w dobrej starości.” — Rdz 15,15 (UBG)
W tym miejscu szalom opisuje pełne i spełnione życie, wolne od trwogi i zwieńczone spokojną śmiercią w łączności z Bogiem.
W Księdze Wyjścia odnajdujemy przykład użycia tego słowa w codziennych relacjach międzyludzkich jako pozdrowienie i życzenie pomyślnej drogi:
„Odszedł więc Mojżesz i wrócił do swego teścia Jetra, i powiedział do niego: Pozwól mi wrócić do moich braci, którzy są w Egipcie, aby zobaczyć, czy jeszcze żyją. Jetro odpowiedział Mojżeszowi: Idź w pokoju.” — Wj 4,18 (UBG)
Jetro żegna Mojżesza słowami błogosławieństwa, życząc mu całkowitego bezpieczeństwa i pomyślności podczas trudnej misji.
Kolejne księgi pokazują, że szalom jest stanem harmonii w społeczności, będącym owocem wierności Bożej obietnicy:
„Udzielę ziemi pokoju, położycie się i nikt was nie będzie straszył. Usunę z ziemi groźne zwierzę i miecz nie przejdzie przez waszą ziemię.” — Kpł 26,6 (UBG)
Obietnica ta jasno wskazuje, że prawdziwy pokój w ziemi jest darem Boga dla ludu, który żyje w zgodzie z Jego prawem.
Niezwykle głębokie znaczenie ma również słynne kapłańskie błogosławieństwo zapisane w Księdze Liczb:
„Niech Pan zwróci ku tobie swoje oblicze i niech da ci pokój.” — Lb 6,26 (UBG)
To sam Jahwe udziela człowiekowi Swojego pokoju, kiedy spogląda na niego z łaską i życzliwością. Szalom wypływa bezpośrednio z Bożej obecności.
Słowo to odnosi się także do szczerości relacji oraz braku wrogich zamiarów, o czym czytamy w Pierwszej Księdze Samuela:
„Samuel uczynił więc tak, jak mu powiedział Pan, i przybył do Betlejem. Wtedy starsi miasta z drżeniem wyszli mu naprzeciw i zapytali: Czy przychodzisz w pokoju?” — 1Sm 16,4 (UBG)
Pytanie mieszkańców miasta pokazuje, że szalom oznacza tu przyjaźń, czyste intencje oraz intencję zachowania pokoju.
Również w Księdze Hioba pojawia się to słowo w odniesieniu do poczucia bezpieczeństwa i braku zagrożenia w domostwie:
„Ich domy są bezpieczne, bez strachu i nie dotyka ich rózga Boga.” — Hi 21,9 (UBG)
W tym kontekście szalom oznacza dom chroniony przed uciskiem, w którym nie ma strachu ani przerażenia.
W Księdze Psalmów odnajdujemy z kolei wezwanie do aktywnego dążenia do stanów zgodnych z Bożą wolą:
„Odwróć się od zła i czyń dobrze, szukaj pokoju i dąż do niego.” — Ps 34,14 (UBG)
Pokój nie jest więc czymś, na co czeka się biernie; człowiek sprawiedliwy ma aktywnie poszukiwać szalom i czynnie dążyć do niego w codziennym życiu.
Zwieńczeniem starotestamentowej nadziei na pełnię pokoju jest proroctwo Księgi Izajasza:
„Dziecko bowiem narodziło się nam, syn został nam dany. Na jego ramieniu spocznie władza, a nazwą go imieniem: Cudowny, Doradca, Bóg Mocny, Ojciec Wieczności, Książę Pokoju;” — Iz 9,6 (UBG)
Zapowiedziany Mesjasz, Jeszua (Jezus), zostaje nazwany Księciem Pokoju, co jednoznacznie wskazuje na Jego rolę w przywróceniu pełnej harmonii między Stwórcą a stworzeniem.
Głębia znaczenia
Analiza powyższych wersetów pozwala dostrzec, że szalom w Biblii to znacznie więcej niż tylko brak działań wojennych czy zaprzestanie sporu. To przede wszystkim stan całości, nienaruszalności i Bożego porządku. Prawdziwy szalom pochodzi od samego Jahwe, który w Swoim błogosławieństwie obdarza nim człowieka (Lb 6,26) oraz całą ziemię (Kpł 26,6). Szalom dotyczy zarówno wymiaru duchowego, jak i fizycznego — obejmuje zdrowie, bezpieczeństwo (Hi 21,9), przyjacielskie relacje z bliźnimi (1Sm 16,4) oraz spokojny kres życia (Rdz 15,15).
Co najważniejsze, szalom nie jest uzależniony od zmiennych okoliczności zewnętrznych, lecz od pojednania z Bogiem. Prorocza zapowiedź z Księgi Izajasza (Iz 9,6) ogłasza, że Jeszua (Jezus) jest zapowiedzianym Księciem Pokoju. To właśnie przez Niego człowiek uzyskuje prawdziwe pojednanie ze Stwórcą i doznaje pełni Bożego szalom, którego świat nie jest w stanie zaoferować.
Co to znaczy dla nas
Dla każdego wierzącego, który opiera swoje życie na Słowie Bożym, studium słowa szalom niesie ogromne praktyczne przesłanie. Po pierwsze, pamiętajmy, że prawdziwy pokój jest owocem kroczenia drogą posłuszeństwa Bożemu prawu, zachowywania Jego przykazań, Sabatu oraz biblijnych świąt. Po drugie, jako dążący do sprawiedliwości mamy nakaz czynnego szukania pokoju (Ps 34,14) w naszych rodzinach i zborach.
Nasza nadzieja nie opiera się na doczesnym spokoju oferowanym przez ludzkie systemy, lecz na zmartwychwstaniu i wiecznym Królestwie, które ustanowi Jeszua. Żyjąc dzisiaj na ziemi, możemy doświadczać Bożego szalom w sercu bez względu na trudności wokół nas, wiedząc, że nasza przyszłość jest bezpieczna w rękach Jahwe.
Powiązane
- Wszystkie 236 wystąpień słowa szalom — konkordancja H7965
- Biblia interlinearna — czytaj oryginał słowo po słowie
- Słowo z oryginału: emet (אֱמֶת)
- Słowo z oryginału: nefesz (נֶ֫פֶשׁ)
- Słowo z oryginału: kadosz (קָדוֹשׁ)
- Słownik pojęć biblijnych
Zobacz też: Jahwe · Mesjasz (Maszijach) · Jeszua (Jezus) · Jetro
