Greckie słowo Martys (μάρτυς, translit. martus) to rzeczownik oznaczający świadka, który w tekstach Nowego Testamentu występuje dokładnie 35 razy. Odnosi się ono do kogoś, kto poświadcza prawdę o faktach, wydarzeniach lub Prawie, które otrzymał lud od Boga, jakiego objawił nam Jahwe (PAN). Słowo to opisuje powołanie tych, których powołał Jeszua (Jezus), aby nieśli prawdę o Jego zmartwychwstaniu.
Znaczenie i zakres słowa
W języku greckim numerem G3144 określony jest rzeczownik martys, którego podstawową glosą w naszym indeksie jest „świadek”. Nasz przekład biblijny z interlinii oddaje to słowo najczęściej przez formy „świadkowie” oraz „świadek”, a także w kontekstach zdaniowych jako „świadków?”, „świadkom” oraz „jako świadek”. Słowo to w ujęciu biblijnym wykracza poza bierne przyglądanie się zdarzeniom. Oznacza osobę, która staje wobec prawnych i duchowych realiów, gotową do złożenia ustnego poświadczenia prawdy, nawet za cenę własnego bezpieczeństwa. Polskie tłumaczenie nie zawsze w pełni oddaje ciężar gatunkowy tego terminu, ponieważ w kontekście biblijnym świadek to nie tylko obserwator, lecz czynny uczestnik głoszenia prawdy Bożej, żyjący w posłuszeństwie wobec Tory i przykazań Stwórcy.
Martys w Piśmie
W Ewangelii Mateusza słowo to pojawia się w kontekście prawnym i wspólnotowym, opartym na zasadach Prawa Bożego.
„Jeśli zaś cię nie usłucha, weź ze sobą jeszcze jednego albo dwóch, aby na podstawie zeznania dwóch albo trzech świadków oparte było każde słowo.” — Mt 18,16 (UBG)
Zasada ta wymaga obecności dwóch lub trzech świadków, aby każda sprawa była oparta na mocnym i niezaprzeczalnym poświadczeniu prawdy przed wspólnotą.
W Ewangelii Łukasza zmartwychwstały Jeszua (Jezus) wskazuje swoim uczniom ich najważniejsze zadanie.
„A wy jesteście tego świadkami.” — Łk 24,48 (UBG)
Uczniowie stają się bezpośrednimi świadkami wydarzeń związanych z życiem, śmiercią i zmartwychwstaniem Mesjasza, co nakłada na nich odpowiedzialność głoszenia tego faktu.
W Dziejach Apostolskich powołanie to zyskuje wymiar globalny i moc Ducha Świętego.
„Ale przyjmiecie moc Ducha Świętego, który zstąpi na was, i będziecie mi świadkami w Jerozolimie, w całej Judei, w Samarii i aż po krańce ziemi.” — Dz 1,8 (UBG)
Być świadkiem Jeszui oznacza niesienie prawdy o Nim daleko poza granice Judei, aż po krańce ziemi, stając się Jego reprezentantem w świecie.
Księga Dziejów Apostolskich podkreśla również historyczny i realny wymiar zmartwychwstania.
„Tego to Jezusa wskrzesił Bóg, czego my wszyscy jesteśmy świadkami.” — Dz 2,32 (UBG)
Apostoł Piotr wyznaje, że cała wspólnota uczniów stanowi grono świadków faktu, iż Bóg wzbudził Jeszuę z martwych, co daje fundament wierze i nadziei na powszechne zmartwychwstanie.
Apostoł Paweł w Liście do Rzymian wzywa Stwórcę na świadka swojej wewnętrznej postawy.
„Bóg bowiem, któremu służę w moim duchu w ewangelii jego Syna, jest mi świadkiem, że nieustannie czynię wzmiankę o was w moich modlitwach;” — Rz 1,9 (UBG)
W tym miejscu słowo to pokazuje, że sam Bóg jest najwyższym świadkiem ludzkich intencji, czystości serca oraz nieustannej modlitwy i służby w duchu.
Autor Listu do Hebrajczyków odnosi to słowo do mężów wiary poprzednich pokoleń.
„Skoro i my mamy wokół siebie tak wielką chmurę świadków, zrzućmy z siebie wszelki ciężar i grzech, który nas tak łatwo osacza, w cierpliwości biegnijmy w wyznaczonym nam wyścigu;” — Hbr 12,1 (UBG)
Bohaterowie wiary tworzą wielką chmurę świadków, których życie jest dla nas świadectwem wiernego trwania przy Bożych prawach i obietnicach.
W Księdze Apokalipsy sam Jeszua zostaje określony tym mianem.
„I od Jezusa Chrystusa, który jest wiernym świadkiem i pierworodnym z umarłych, i władcą królów ziemi. Temu, który nas umiłował i obmył nas z naszych grzechów swoją krwią;” — Ap 1,5 (UBG)
Jeszua jest wzorem najwyższego, wiernego świadka, który objawił prawdę Ojca i zwyciężył śmierć, stając się pierworodnym z umarłych.
Apokalipsa mówi także o szczególnych wysłannikach Boga w czasach ostatecznych.
„I dam władzę dwóm moim świadkom, którzy będą prorokować przez tysiąc dwieście sześćdziesiąt dni ubrani w wory.” — Ap 11,3 (UBG)
Dwaj świadkowie otrzymują moc i prorocze posłannictwo, poświadczając Bożą sprawiedliwość i wzywając do upamiętania w obliczu sądów.
Głębia znaczenia
Przeanalizowane wersety ukazują niezwykłą głębię słowa martys. W biblijnym świecie pojęcie to ściśle łączy słowo z czynem. Świadek to nie ktoś, kto jedynie wypowiada opinie, lecz osoba składająca świadectwo całym swoim życiem. Z tego właśnie terminu w historii wyrosło pojęcie męczennika, gdyż wzywanie do wierności Bogu i Jego Prawu często wiązało się z ponoszeniem najwyższej ceny. Zmartwychwstały Jeszua powołał swoich uczniów, by byli świadkami Jego zwycięstwa nad śmiercią (Łk 24,48; Dz 1,8; Dz 2,32). Świadectwo to miało docierać aż po krańce ziemi. Wierny świadek w Apokalipsie (Ap 1,5; Ap 11,3) to ktoś, kto zachowuje przykazania Jahwe i wiarę w Jeszuę, nie miłując swego życia aż do śmierci. Także apostoł Paweł i autor Listu do Hebrajczyków (Rz 1,9; Hbr 12,1) wskazują, że świadectwo to dojrzałość w służbie, odpowiedzialność przed Bogiem oraz postawa stawiająca Bożą prawdę ponad ludzkie tradycje.
Co to znaczy dla nas
Dla wierzącego dzisiaj studium słowa martys stanowi wezwanie do odpowiedzialnego i odważnego życia. Zgodnie z zasadą Sola Scriptura, Pismo Święte jest naszym jedynym autorytetem, a Bożego Prawa i Sabatu nie zastępują ludzkie tradycje czy religijne zwyczaje. Być świadkiem Jeszui to nie tylko głosić dobrą nowinę ustami, ale poświadczać ją codziennym posłuszeństwem wobec Tory i Bożych Przykazań. Nasza nadzieja nie opiera się na bezpodstawnych obietnicach, lecz na fakcie zmartwychwstania Jeszui, poświadczonym przez naocznych świadków. Żyjąc w otoczeniu wielkiej chmury świadków, jesteśmy wezwani, by zachować wierność Jahwe, składać czyste świadectwo życiem i słowem oraz oczekiwać na obiecane zmartwychwstanie.
Powiązane
- Wszystkie 35 wystąpień słowa martys — konkordancja G3144
- Biblia interlinearna — czytaj oryginał słowo po słowie
- Słowo z oryginału: ahaw (אָהֵב)
- Słowo z oryginału: szalom (שָׁלוֹם)
- Słowo z oryginału: emet (אֱמֶת)
- Słownik pojęć biblijnych
Zobacz też: Jahwe · Jeszua (Jezus) · Apostoł (szaliach) · Piotr · Paweł — znaczenie imienia
