Sen o trawie nie ma w Biblii wykładni, bo Pismo nie jest sennikiem i nie tłumaczy takich snów. Trawa jest w nim natomiast wyraźnym obrazem: kruchego ludzkiego życia, które szybko usycha, oraz Bożej troski, która daje zielone pastwiska i ubiera trawę polną. O tych obrazach można czytać bez przepowiadania przyszłości.
Czy sen o trawie coś znaczy? Co Biblia mówi o snach
Jahwe (PAN) czasem przemawiał we śnie do wybranych ludzi, np. do proroków (Lb 12,6). Gdy Józef słyszał prośbę o wyjaśnienie snu, odpowiadał pytaniem: „Czy nie do Boga należą wytłumaczenia?” (Rdz 40,8). Znaczenie snu nie wynikało więc z tabeli symboli, lecz z Bożego objawienia danego konkretnej osobie. Próba samodzielnego odczytywania przyszłości z nocnych obrazów podlega zakazowi, który Tora formułuje bardzo szeroko:
Niech nie znajdzie się pośród was nikt, kto by przeprowadzał swego syna lub córkę przez ogień, ani wróżbita, ani wróżbiarz, ani jasnowidz, ani czarownik; Ani zaklinacz, ani nikt, kto by wywoływał duchy, ani czarnoksiężnik, ani nekromanta. Każdy bowiem, kto czyni takie rzeczy, budzi odrazę w Panu. Z powodu tych obrzydliwości Pan, twój Bóg, wypędza przed tobą te narody.
Pwt 18,10-12 (UBG)
Kohelet dodaje trzeźwą uwagę o nadmiarze snów. W numeracji UBG jest to Koh 5,7:
Gdzie bowiem jest wiele snów, tam też wiele słów i marności. Ale ty bój się Boga.
Koh 5,7 (UBG)
Jeremiasz odróżnia sen od słowa Boga: prorok, który miał sen, ma go opowiedzieć jako sen, a słowo Jahwe przekazać wiernie (Jr 23,28). Nie da się więc ustalić, że zielona trawa we śnie zapowiada dobrobyt, a sucha chorobę. Takie przyporządkowania byłyby sennikiem opatrzonym wersetami.
Trawa w Biblii
Hebrajski ma na trawę kilka słów. Desze to świeża, zielona trawa, którą ziemia wydała trzeciego dnia stworzenia (Rdz 1,11-12). Chacir oznacza trawę polną, która szybko wyrasta i szybko schnie. W Nowym Testamencie odpowiada im greckie chortos. Wokół tych słów układają się trzy biblijne obrazy.
Człowiek jak trawa
Najczęściej trawa służy w Piśmie do opisu ludzkiej kruchości. W ziemi Izraela trawa zielenieje po zimowych deszczach i szybko wysycha, gdy przyjdzie gorący wiatr. Izajasz buduje na tym obraz, który otwiera jego pocieszenie dla wygnańców (zob. streszczenie Izajasza 40):
Głos przemówił: Wołaj. I zapytano: Co mam wołać? Wszelkie ciało jest trawą, a cały jego wdzięk jak kwiat polny. Trawa usycha, kwiat więdnie, gdy wiatr Pana powieje na nie. Zaprawdę ludzie są trawą. Trawa usycha, kwiat więdnie, ale słowo naszego Boga trwa na wieki.
Iz 40,6-8 (UBG)
Psalm 103 mówi to samo o pojedynczym życiu: „Dni człowieka są jak trawa, kwitnie jak kwiat polny” (Ps 103,15), a gdy powieje wiatr, nie ma go już na jego miejscu. Psalm 90 porównuje ludzi do trawy, która rano kwitnie, a wieczorem zostaje skoszona (Ps 90,5-6). Piotr cytuje Izajasza i dodaje, że tym trwałym słowem jest ewangelia głoszona wierzącym (1 P 1,24-25). Jakub stosuje ten sam obraz do bogatego, który „przeminie jak kwiat trawy” (Jk 1,10).
Te teksty nie mówią, że część człowieka przeżywa śmierć i żyje dalej. Mówią, że człowiek przemija, a trwa słowo Boga. Nadzieją jest to słowo i obietnica zmartwychwstania, a nie nieśmiertelność duszy; szerzej pisze o tym strona co dzieje się po śmierci.
Zielone pastwiska i Boża troska
Drugi obraz jest pogodny. Trawa jest darem Stwórcy; psalmista mówi do Niego: „Sprawiasz, że rośnie trawa dla bydła” (Ps 104,14). Pasterz z Psalmu 23 prowadzi owce tam, gdzie trawy jest dość:
Pan jest moim pasterzem, niczego mi nie zabraknie. Sprawia, że kładę się na zielonych pastwiskach, prowadzi mnie nad spokojne wody.
Ps 23,1-2 (UBG)
Hebrajskie zielone pastwiska to dosłownie łąki świeżej trawy, desze. Dla pasterza w suchym kraju znalezienie takiego miejsca było codzienną troską; psalmista widzi w nim opiekę Jahwe. Cały psalm omawia komentarz do Psalmu 23. Mojżesz porównuje swoją naukę do kropel deszczu na trawę (Pwt 32,2), a psalm o królu mówi o deszczu na skoszoną łąkę (Ps 72,6).
Jeszua (Jezus) sięga po trawę, gdy uczy o trosce:
Jeśli więc trawę polną, która dziś jest, a jutro zostanie wrzucona do pieca, Bóg tak ubiera, czyż nie tym bardziej was, ludzie małej wiary?
Mt 6,30 (UBG)
Trawa polna żyje krótko, a mimo to Bóg ją ubiera. Wniosek dotyczy zaufania na jawie, nie znaczenia snów. Marek odnotowuje też, że przy rozmnożeniu chleba Jeszua kazał ludziom usiąść „na zielonej trawie” (Mk 6,39).
Król, który jadł trawę
Najwyraźniej trawa pojawia się w biblijnym śnie króla Babilonu. Nabuchodonozor śnił o wielkim drzewie ściętym aż do pnia, pozostawionym „na polnej trawie” (Dn 4,15). Znaczenie tego snu nie pochodziło z sennika: mędrcy Babilonu nie potrafili go wyjaśnić (Dn 4,18), a Daniel przekazał wykładnię, którą dał Bóg. Wypełniła się dosłownie:
Tej godziny wypełniło się to słowo nad Nabuchodonozorem: Wypędzono go spośród ludzi, jadł trawę jak woły i jego ciało było skrapiane rosą z nieba, aż jego włosy urosły jak pióra orłów, a jego paznokcie jak szpony ptaków.
Dn 4,33 (UBG)
Opowieść kończy się tym, że król podniósł oczy ku niebu, odzyskał rozum i uwielbił Najwyższego (Dn 4,34). Sens sceny jest moralny: pycha władcy, a potem jego upokorzenie i nawrócenie. Szczegóły omawia artykuł szaleństwo Nabuchodonozora i streszczenie Daniela 4. To wydarzenie nie jest wzorem do odczytywania cudzych snów o trawie. Pokazuje raczej, że wykładnia snu, jeśli pochodzi od Boga, prowadzi do nawrócenia, a nie do zaspokojenia ciekawości.
Co zrobić po śnie o trawie?
Najprościej uznać, że był to sen. Kohelet zauważa: „Bo z wielu zajęć przychodzi sen” (Koh 5,3). Ktoś, kto kosił trawę w ogrodzie, spacerował po łące albo myślał o wakacjach, może zobaczyć to samo w nocy. Nie trzeba temu dopisywać ukrytego przesłania ani szukać modlitwy, która odwróci rzekomą zapowiedź.
Jeśli sen zostawił niepokój, powiedz o nim Bogu w modlitwie i wróć do tekstów, które naprawdę mówią o trawie. Psalm 103 przypomina o kruchości życia, ale także o miłosierdziu Jahwe wobec tych, którzy się Go boją (Ps 103,17). Mateusz 6 zachęca, by nie zamartwiać się jutrem. Decyzje podejmuj na podstawie Pisma, rozwagi i rady zaufanych ludzi, a nie koloru trawy we śnie.
Powiązane
- Sny w Biblii — czy Bóg mówi przez sny i gdzie przebiega granica.
- Sen o polu — pole, siew i żniwo w Piśmie.
- Sen o ogrodzie — ogród w Piśmie, bez sennika.
- Sen o drzewie — drzewa w Biblii i ich znaczenie.
- Sen o owcy — pasterz i owce w Biblii.
- Sny i symbole — pozostałe artykuły bez sennikowych przepowiedni.
