Na koniec pytanie, które spina cały kurs: skoro wszystko streszcza się w miłości, to po co było tych dziesięć zdań? Odpowiedź zaczyna się od tego, jak Jeszua odpowiedział na to samo pytanie.
A Jezus mu odpowiedział: Będziesz miłował Pana, swego Boga, całym swym sercem, całą swą duszą i całym swym umysłem. To jest pierwsze i największe przykazanie. A drugie jest do niego podobne: Będziesz miłował swego bliźniego jak samego siebie. Na tych dwóch przykazaniach opiera się całe Prawo i Prorocy.
Mt 22,37-40
Warto zauważyć dwie rzeczy. Po pierwsze, oba zdania są cytatami z Tory — pierwsze z Pwt 6,5, drugie z Kpł 19,18. Jeszua nie wprowadził nowej zasady w miejsce starych; wskazał tę, która już tam była. Po drugie, użył słowa „opiera się”, a nie „zastępuje”. Streszczenie nie unieważnia treści, którą streszcza.
Dwie tablice, dwa przykazania
Podział Dekalogu odpowiada temu dokładnie. Pierwsze cztery przykazania — jeden Bóg, żadnych podobizn, imię, sabat — opisują miłość do Boga. Sześć następnych opisuje miłość do bliźniego: rodzice, życie, małżeństwo, własność, prawda, serce. Paweł wylicza je po kolei i dochodzi do tego samego wniosku:
Nikomu nie bądźcie nic winni oprócz wzajemnej miłości. Kto bowiem miłuje bliźniego, wypełnił prawo. Gdyż to: Nie będziesz cudzołożył, nie będziesz zabijał, nie będziesz kradł, nie będziesz fałszywie świadczył, nie będziesz pożądał i jakiekolwiek inne przykazanie, w tych słowach się streszcza, mianowicie: Będziesz miłował swego bliźniego jak samego siebie. Miłość nie wyrządza zła bliźniemu. Tak więc wypełnieniem prawa jest miłość.
Rz 13,8-10
„Miłość nie wyrządza zła bliźniemu” jest tu definicją, a nie hasłem. Skąd wiadomo, że nie wyrządza? Bo nie kradnie, nie zdradza, nie kłamie, nie pożąda. Dekalog jest listą tego, czego miłość nie robi — i dlatego kto kocha, ten prawo wypełnił, a nie: odłożył. Ga 5,14 mówi to samo jednym zdaniem, a Jakub nazywa tę zasadę królewskim prawem (Jk 2,8).
Co „nowego” jest w nowym przykazaniu
Daję wam nowe przykazanie, abyście się wzajemnie miłowali; tak jak ja was umiłowałem, abyście i wy wzajemnie się miłowali. Po tym wszyscy poznają, że jesteście moimi uczniami, jeśli będziecie się wzajemnie miłować.
J 13,34-35
Nowa jest miara: „tak jak ja was umiłowałem”. Nie „jak samego siebie”, lecz jak Ten, który oddał życie. Praktyczny opis tego, jak to wygląda z bliska, zostawił Paweł:
Miłość jest cierpliwa, jest życzliwa. Miłość nie zazdrości, nie przechwala się, nie unosi się pychą; Nie postępuje nieprzyzwoicie, nie szuka swego, nie jest porywcza, nie myśli nic złego; Nie raduje się z niesprawiedliwości, ale raduje się z prawdy; Wszystko znosi, wszystkiemu wierzy, wszystkiego się spodziewa, wszystko przetrzyma.
1 Kor 13,4-7
To nie jest opis uczucia. To lista zachowań, którą można sprawdzić w zwykły wtorek. Podobnie działa reguła podana przez Jeszuę: wszystko, co chcecie, żeby wam ludzie czynili, i wy im czyńcie — to jest Prawo i Prorocy (Mt 7,12).
Prawo, które przestaje być zewnętrzne
Zostaje ostatnie pytanie: skąd wziąć taką miłość. Pismo nie odsyła tu do wysiłku, tylko do obietnicy Nowego Przymierza:
Ale takie będzie przymierze, które zawrę z domem Izraela po tych dniach, mówi Pan: Włożę moje prawo w ich wnętrzu i wypisze je na ich sercach. I będę ich Bogiem, a oni będą moim ludem.
Jr 31,33
Prawo nie zostaje odwołane — zostaje przeniesione do środka. Ezechiel opisuje ten sam zabieg jeszcze konkretniej: nowe serce, nowy duch i sprawienie, że człowiek będzie chodził według Bożych ustaw (Ez 36,26-27). Zauważ, co jest owocem tej przemiany — nie zwolnienie z przykazań, tylko możliwość ich zachowania.
Dlatego Jan może zamknąć całą sprawę zdaniem, od którego zaczynaliśmy w lekcji pierwszej:
Po tym poznajemy, że miłujemy dzieci Boże, gdy miłujemy Boga i zachowujemy jego przykazania. Na tym bowiem polega miłość Boga, że zachowujemy jego przykazania, a jego przykazania nie są ciężkie.
1 J 5,2-3
Koło się domyka. Zaczęliśmy od uwolnienia poprzedzającego przykazania, kończymy na miłości, która je wypełnia. Jeśli chcesz iść dalej, wróć do artykułu Czy Dziesięć Przykazań nadal obowiązuje albo zacznij kurs Podstawy wiary biblijnej, jeśli jeszcze go nie przechodziłeś.
Do przemyślenia
- Które z dziesięciu przykazań najtrudniej ci dziś odczytać jako opis miłości?
- Gdybyś sprawdził siebie listą z 1 Kor 13,4-7, co wypadłoby najsłabiej?
- Co z tego kursu chcesz zacząć robić inaczej już w tym tygodniu?
Zobacz też: Sabat · Dziesięć przykazań · Jeszua (Jezus) · Jakub · Ezechiel · Paweł — znaczenie imienia
