Czternasta litera daje nam słowo, które w polskich przekładach brzmi „dusza” — i które właśnie przez to bywa rozumiane dokładnie odwrotnie, niż mówi tekst.
Kształt, nazwa i wymowa
Nun to נ, a na końcu wyrazu ן — prosta kreska schodząca poniżej linii pisma. Czyta się „n”, wartość liczbowa 50.
Słowo biblijne: nefesz
נֶפֶשׁ — nefesz — polskie Biblie oddają najczęściej jako „dusza”. Hebrajski rozumie przez to coś innego niż grecka filozofia: nefesz to cała żyjąca istota, oddychające stworzenie, a nie niematerialna cząstka zamknięta w ciele. Widać to w opisie stworzenia człowieka:
Wtedy Pan Bóg ukształtował człowieka z prochu ziemi i tchnął w jego nozdrza tchnienie życia. I człowiek stał się żywą duszą.
Rdz 2,7
Przeczytaj tę ostatnią część uważnie: człowiek stał się żywą duszą. Nie „otrzymał duszę” jako dodatek. Prochu i tchnienia nie da się tu rozdzielić — razem dają nefesz. To samo słowo Pismo stosuje zresztą do zwierząt, nazywając je „żywymi istotami”.
Konsekwencja jest poważna i Ezechiel mówi ją wprost:
Oto wszystkie dusze są moje, tak dusza ojca, jak i dusza syna jest moja. Dusza, która grzeszy, ona umrze.
Ez 18,4
Jeśli nefesz oznaczałaby nieśmiertelną cząstkę, to zdanie nie miałoby sensu. Biblijna nadzieja nie polega więc na tym, że coś w nas nie umiera, tylko na zmartwychwstaniu — na tym, że Bóg przywraca do życia całego człowieka.
Inne słowa na nun
Od nun zaczyna się też נָבִיא — nawi, „prorok”: nie wróżbita, tylko ktoś, komu Bóg powierza swoje słowa i kto ma je przekazać dalej.
Pan, twój Bóg, wzbudzi ci proroka podobnego do mnie spośród ciebie, spośród twoich braci. Jego będziecie słuchać;
Pwt 18,15
Nun w Psalmie 119
Czternasta strofa, Ps 119,105-112, otwiera się najbardziej znanym wersetem całego psalmu. Zaczyna się on od słowa נֵר — ner, „lampa”, „kaganek”:
Twoje słowo jest pochodnią dla moich nóg i światłością na mojej ścieżce.
Ps 119,105
Obraz jest bardzo praktyczny: kaganek noszony przy nodze nie oświetla całej drogi, tylko najbliższy krok. Cztery wersety dalej pada w tej samej strofie nasze słowo z tej lekcji:
Moja dusza jest stale w niebezpieczeństwie, ale nie zapominam twojego prawa.
Ps 119,109
Dosłownie: „moja nefesz jest stale w mojej dłoni” — to hebrajski idiom oznaczający „ryzykuję życiem”. Nie chodzi o nastrój, tylko o realne zagrożenie życia.
Do przećwiczenia
- Zapisz nun w obu postaciach: נ oraz ן. Porównaj formę końcową z waw ו — nun schodzi niżej.
- Przeczytaj Rdz 2,7 i powiedz własnymi słowami, czym według tego wersetu jest dusza.
- Przeczytaj Ps 119,105-112 i wypisz, co psalmista obiecuje zrobić, a co prosi, by zrobił Bóg.
