Piętnasta litera jest najłatwiejsza do zapamiętania w całym alfabecie: to jedyny znak zamknięty w pełny okrąg.
Kształt, nazwa i wymowa
Samech to ס. Czyta się „s”, wartość liczbowa 60. W hebrajskim biblijnym są trzy znaki czytane jako „s”: samech ס, sin (czyli szin z kropką po lewej, lekcja 21) oraz cade, która brzmi raczej jak „c”. Na tym etapie zapamiętaj po prostu kółko.
Słowo biblijne: sefer
סֵפֶר — sefer — znaczy „zwój”, „dokument”, „księga”. W czasach biblijnych nie była to książka w naszym rozumieniu, tylko zwój ze skóry lub papirusu. Pierwszy raz Pismo używa tego słowa w kontekście polecenia zapisania czegoś na trwałe:
Wtedy Pan powiedział do Mojżesza: Zapisz to na pamiątkę w księdze i powtórz do uszu Jozuego, że wymażę zupełnie pamięć o Amaleku pod niebem.
Wj 17,14
Zwróć uwagę na powód: chodzi o to, żeby pamięć nie zależała od tego, kto akurat żyje. Zapisane zostaje zapisane. To ta sama logika, która stoi za całą Biblią.
Sefer bywa też obrazem Bożego rejestru. Mojżesz, wstawiając się za ludem po grzechu ze złotym cielcem, odwołuje się do niego wprost:
Teraz jednak przebacz ich grzech, a jeśli nie, wymaż mnie, proszę, z twojej księgi, którą napisałeś.
Wj 32,32
Najważniejszy sefer w Piśmie to jednak sefer ha-tora, księga Prawa — zwój, który Jozue dostaje wraz z bardzo konkretną instrukcją obsługi:
Niech ta księga Prawa nie oddala się od twoich ust, ale rozmyślaj o niej we dnie i w nocy, abyś pilnował wypełnienia wszystkiego, co w niej jest napisane. Wtedy bowiem poszczęści się twojej drodze i będzie ci się wiodło.
Joz 1,8
„We dnie i w nocy” — czyli nie od święta. Warto zauważyć, że obietnica powodzenia jest tu związana nie z samym posiadaniem zwoju, lecz z wypełnianiem tego, co w nim napisane.
Samech w Psalmie 119
Piętnasta strofa to Ps 119,113-120. Drugi jej werset zaczyna się od סִתְרִי — sitri, „moja kryjówka”, „moja osłona”:
Ty jesteś moją ucieczką i tarczą, pokładam nadzieję w twoim słowie.
Ps 119,114
Dwa wersety dalej pada czasownik, który brzmi jak sama nazwa litery — סָמְכֵנִי, samcheni, od rdzenia oznaczającego „podeprzeć”, „podtrzymać”:
Wesprzyj mnie według słowa twego, abym żył, i niech nie doznam wstydu ze względu na moją nadzieję.
Ps 119,116
Cała strofa opiera się na tym jednym obrazie: człowiek, który sam się nie utrzyma, prosi o podparcie. I prosi o nie „według słowa” — a nie według własnych zasług.
Do przećwiczenia
- Zapisz samech ס. To jedyna litera hebrajska domknięta w pełne kółko — wykorzystaj to.
- Przeczytaj Joz 1,8 i wypisz trzy czynności, których wymaga ten werset. Ile z nich to samo czytanie?
- Przeczytaj Ps 119,113-120 i zwróć uwagę na ostatni werset. Czym jest bojaźń Boża według psalmisty?
Zobacz też: Tora (תּוֹרָה) — co znaczy „prawo” po hebrajsku · Sitri · Mojżesz — znaczenie imienia · Jozue — znaczenie imienia
