Trzecia litera jest łatwa w wymowie, a słowo, które przy niej poznasz, tłumaczy jeden z najważniejszych wątków całego Pisma.
Kształt, nazwa i wymowa
Gimel to ג. Czyta się jak polskie twarde „g” w słowie „góra”, a wartość liczbowa to 3. Kształtem przypomina odwróconą literę „λ” albo małą nóżkę stawiającą krok.
Słowo biblijne: gaal, goel
Czasownik גָּאַל — gaal — znaczy „wykupić”, „odkupić”. Rzeczownikowa forma to גֹּאֵל — goel, czyli wykupujący krewny: człowiek, na którym spoczywał obowiązek ratowania rodziny z długu, niewoli albo utraty ziemi. Kluczowe jest to, że goel musiał być spokrewniony. Ratunek przychodził od kogoś swojego.
Tym samym czasownikiem Bóg opisuje wyprowadzenie Izraela z Egiptu:
Dlatego powiedz synom Izraela: Ja jestem Pan, wyprowadzę was spod ciężarów Egipcjan, wyrwę was z ich niewoli i wybawię was wyciągniętym ramieniem i przez wielkie sądy.
Wj 6,6
Polskie „wybawię” stoi tu w miejscu hebrajskiego gaal. Bóg nie przedstawia się jako obcy dobroczyńca, tylko jako ktoś, kto ma wobec tego ludu zobowiązanie rodzinne.
Najbardziej znany goel Biblii to Boaz z Księgi Rut, wykupujący pole i rodzinę zubożałej krewnej. Gdy sprawa się dopełnia, kobiety z miasta mówią do Noemi:
Wtedy kobiety powiedziały do Noemi: Błogosławiony Pan, który nie zostawił cię dziś bez spokrewnionego, aby jego imię było znane w Izraelu.
Rt 4,14
Polskie „spokrewniony” to właśnie goel. A Hiob, w środku najgorszego, jakiego mógł doświadczyć, używa tego samego słowa o Bogu:
Wiem bowiem, że mój Odkupiciel żyje i że w ostateczny dzień stanie na ziemi.
Hi 19,25
Inne słowa na gimel
Warto znać jeszcze dwa. גּוֹי — goj — to „naród”; w Piśmie odnosi się i do narodów pogańskich, i do samego Izraela:
A uczynię z ciebie wielki naród, będę ci błogosławił i rozsławię twoje imię, i będziesz błogosławieństwem.
Rdz 12,2
Oraz גֵּר — ger — „przybysz”, „obcy mieszkający wśród swoich”. Tora otacza gera wyraźną ochroną prawną, a psalmista używa tego słowa o sobie samym.
Gimel w Psalmie 119
Trzecia strofa to Ps 119,17-24. Trzeci jej werset zaczyna się właśnie od ger:
Jestem obcym na ziemi, nie ukrywaj przede mną twoich przykazań.
Ps 119,19
„Jestem obcym na ziemi” — i zaraz potem prośba, żeby Bóg nie ukrywał przykazań. Człowiek, który czuje się na tym świecie przybyszem, potrzebuje wskazówek od Gospodarza.
Do przećwiczenia
- Zapisz trzy pierwsze litery: א, ב, ג. Powiedz na głos ich nazwy: alef, bet, gimel.
- Przeczytaj Rt 4,14 i zastanów się, dlaczego wykupienie musiało pochodzić od kogoś z rodziny.
- Wypisz z Ps 119,17-24 wszystkie prośby psalmisty. Ile z nich dotyczy zrozumienia, a ile ochrony?
Zobacz też: Tora (תּוֹרָה) — co znaczy „prawo” po hebrajsku · Gaal · Noemi · Gera
