Greckie słowo Eirene (εἰρήνη, translit. eirēnē, rzeczownik o numerze Stronga G1515) to jedno z kluczowych pojęć Nowego Testamentu. W tekście natchnionym Pisma Świętego słowo to występuje dokładnie 93 razy. Choć w języku polskim tłumaczone jest najczęściej jako „pokój” (79 razy) oraz „pokoju” (14 razy), kryje w sobie znacznie głębszą treść niż tylko ludzkie poczucie spokoju czy brak otwartego konfliktu.
Znaczenie i zakres słowa
W polskim przekładzie słowo eirene oddawane jest konsekwentnie poprzez formy „pokój” oraz „pokoju”. Nasz indeks i konkordancja jednoznacznie wskazują, że eirene pojawia się w tekście biblijnym 93 razy (79 razy jako „pokój” i 14 razy jako „pokoju”). Choć we współczesnym języku wyraz „pokój” kojarzy się przeważnie z brakiem wojny, chwilowym wyciszeniem lub zawarciem rozejmu, w grece biblijnej pojęcie to ma znacznie szerszy wymiar. Słownikowe glosy wskazują na stan duchowej pełnej harmonii, pomyślności i nienaruszalności. Greckie słowo eirene przejmuje w Nowym Testamencie całą bogatą treść hebrajskiego myślenia o Bożym ładzie, gdzie prawdziwy pokój oznacza pełnię zdrowia, duchową całość oraz stan stałego zjednania ze Stwórcą, Jahwe (PAN). Polskie tłumaczenie, choć wierne słownikowo, nie zawsze w pełni oddaje tę niezwykłą głębię.
Eirene w Piśmie
Analizując wystąpienia słowa eirene w księgach Nowego Testamentu, możemy dostrzec, jak głęboko przenika ono całe przesłanie Ewangelii oraz listów apostolskich. Prześledźmy kluczowe miejsca, w których pojawia się ten rzeczownik.
W Ewangelii Mateusza Jeszua (Jezus) poucza swoich uczniów o duchowej wadze i realności błogosławieństwa, które wnoszą do odwiedzanych domów:
„Jeśli ten dom jest tego godny, niech zstąpi na niego wasz pokój, a jeśli nie jest godny, niech wasz pokój powróci do was.” — Mt 10,13 (UBG)
Słowa te pokazują, że Boży pokój nie jest abstrakcyjnym życzeniem, ale duchową rzeczywistością, która spoczywa na ludziach godnych lub powraca do głosicieli Ewangelii.
W pieśni Zachariasza, zapisanej w Ewangelii Łukasza, słowo eirene określa cel nadejścia Mesjasza oraz Boży kierunek dla ludzkości:
„Aby oświecić siedzących w ciemności i w cieniu śmierci, aby skierować nasze kroki na drogę pokoju.” — Łk 1,79 (UBG)
Cień śmierci i ciemność zostają rozproszone przez przyście Zbawiciela, a stopy wierzących zostają skierowane na prostą ścieżkę Bożego pokoju.
Przy narodzinach Mesjasza zastępy niebieskie ogłaszają nadejście nowej ery i Bożej łaski dla ludzi:
„Chwała na wysokościach Bogu, a na ziemi pokój, wobec ludzi dobra wola.” — Łk 2,14 (UBG)
Uwielbienie Boga na wysokościach łączy się tu bezpośrednio z darowaniem pokoju na ziemi tym, w których Jahwe ma swoje upodobanie.
W Ewangelii Jana sam Jeszua (Jezus) tuż przed swoją śmiercią przekazuje uczniom bezcenny dar:
„Pokój zostawiam wam, mój pokój daję wam; daję wam nie tak, jak daje świat. Niech się nie trwoży wasze serce ani się nie lęka.” — J 14,27 (UBG)
Nauczyciel wyraźnie odróżnia darowany przez siebie pokój od tego, co oferuje nietrwały i chwiejny świat. Dar Mesjasza usuwa lęk i trwogę z serca człowieka.
Kawałek dalej w tej samej Ewangelii Jeszua ponawia to zapewnienie w kontekście nadchodzących trudności:
„To wam powiedziałem, abyście mieli pokój we mnie. Na świecie będziecie mieć ucisk, ale ufajcie, ja zwyciężyłem świat.” — J 16,33 (UBG)
Słowo eirene staje się tu duchową twierdzą. Wierzący doświadczają ucisków w świecie, lecz trwając w Mesjaszu, mają w Nim niezachwiany pokój, gdyż On zwyciężył świat.
Apostoł Paweł w Liście do Rzymian ukazuje fundament, na którym opiera się ta nowa rzeczywistość wierzącego:
„Będąc więc usprawiedliwieni przez wiarę, mamy pokój z Bogiem przez naszego Pana Jezusa Chrystusa;” — Rz 5,1 (UBG)
Usprawiedliwienie z wiary otwiera przed nami drzwi do trwałego stanu pokoju z Bogiem przez naszego Pana, Jeszuę. To pojednanie usuwa dawną wrogość i przywraca pełną relację ze Stwórcą.
W zachęcie końcowej skierowanej do zboru w Koryncie apostoł wskazuje na łączność między życiem w miłości a obecnością Dawcy pokoju:
„Na koniec, bracia, miejcie się dobrze; bądźcie doskonali, pokrzepiajcie się, bądźcie jednomyślni, żyjcie w pokoju, a Bóg miłości i pokoju będzie z wami.” — 2Kor 13,11 (UBG)
Dążenie do doskonałości, wzajemne pocieszanie się i jednomyślność sprowadzają do społeczności wierzących samego Boga miłości i pokoju.
Wreszcie w Liście do Filipian Paweł opisuje niesamowitą ochronę, jaką Boży pokój roztacza nad życiem człowieka:
„A pokój Boży, który przewyższa wszelkie zrozumienie, będzie strzegł waszych serc i myśli w Chrystusie Jezusie.” — Flp 4,7 (UBG)
Ten pokój przewyższa wszelki ludzki rozum i działa niczym niezłomny strażnik chroniący serca i myśli wiernych w Mesjaszu.
Głębia znaczenia
Gdy przyglądamy się pojęciu eirene w kontekście całej nauki biblijnej, staje się jasne, że nosi ono w sobie pełnię hebrajskiego pojęcia szalom. Słowo to w ustach Jeszui nie oznaczało jedynie braku hałasu czy politycznego rozejmu. Kiedy Mesjasz mówił: „pokój zostawiam wam”, darował swoim uczniom niezniszczalną pełnię życia wynikającą z pojednania z Ojcem. Pokój Jeszui płynie bezpośrednio z przebaczenia grzechów i ze stanu usprawiedliwienia przed Bogiem, a nie z pomyślnych okoliczności zewnętrznych. Nie jest to żadna psychologiczna technika relaksacji ani ludzkie wyciszenie emocjonalne, lecz trwały owoc Ducha Świętego działającego w odrodzonym sercu. Prawdziwe eirene chroni wierzącego w czasie największych burz i ucisków, dając mu niewzruszone oparcie w Słowie Bożym (sola scriptura).
Co to znaczy dla nas
Z tego studium wynikają niezwykle ważne wnioski praktyczne dla każdego ucznia Pisma Świętego. Po pierwsze, musimy pamiętać, że pokój Bożego Królestwa nie polega na biernym trwaniu, lecz na chodzeniu w posłuszeństwie wobec Prawa Bożego. Zachowywanie sabatu, przestrzeganie biblijnych świąt oraz dbanie o czystość serca to wyznaczniki życia w Bożym ładzie, gdzie eirene objawia się w całej pełni. Po drugie, jako wierzący nie szukamy utulenia w świeckich filozofach czy ludzkich metodach radzenia sobie ze stresem, lecz zwracamy się do Jahwe. Pokój z Bogiem, osiągnięty przez śmierć i zmartwychwstanie Jeszui, daje nam niezachwianą nadzieję na przyszłe zmartwychwstanie i udział w Królestwie Bożym. Żyjąc w tym pokoju, stajemy się jego zwiastunami we współczesnym świecie.
Powiązane
- Wszystkie 93 wystąpień słowa eirene — konkordancja G1515
- Biblia interlinearna — czytaj oryginał słowo po słowie
- Słowo z oryginału: logos (λόγος)
- Słowo z oryginału: pneuma (πνεῦμα)
- Słowo z oryginału: metanoia (μετάνοια)
- Słownik pojęć biblijnych
Zobacz też: Konkordancja Stronga · Jahwe · Jeszua (Jezus) · Apostoł (szaliach) · Mesjasz (Maszijach) · Zastępy niebieskie
