Biblia (ang. The Bible) to amerykański miniserial z 2013 roku, wyprodukowany przez Romę Downey, Marka Burnetta i Richarda Bedsera. Emitowano go na kanale History między 3 a 31 marca 2013 roku: dziesięć odcinków, łącznie 440 minut. Pierwszy odcinek obejrzało 13,1 miliona widzów, co było wówczas najlepszym wynikiem telewizji kablowej w Stanach w tamtym roku. Produkcja otrzymała trzy nominacje do nagród Emmy i stała się najlepiej sprzedającym się miniserialem na DVD i Blu-ray.
W obsadzie: Diogo Morgado (Jezus), David Rintoul (Noe), Gary Oliver (Abraham), Will Houston (Mojżesz), Nonso Anozie (Samson). Serial obejmuje pięć godzin materiału ze Starego Testamentu i pięć z Nowego — od stworzenia i potopu, przez Abrahama, wyjście z Egiptu, Sędziów, Dawida, niewolę i proroków, po życie Mesjasza, Dzieje Apostolskie i Apokalipsę.
Które fragmenty Pisma ekranizuje
Serial idzie po najbardziej rozpoznawalnych epizodach. Arka i potop, zniszczenie Sodomy, ofiarowanie Izaaka, przejście przez morze, śmierć Samsona, Dawid i Goliat, Daniel w lwiej jamie, narodzenie, męka, zmartwychwstanie, wizja nowego Jeruzalem.
Potem ci mężczyźni powiedzieli do Lota: Jeśli masz tu kogoś jeszcze, zięcia, synów i córki lub kogokolwiek innego w mieście, wyprowadź ich z tego miejsca. Zniszczymy bowiem to miejsce, ponieważ ich okrzyk wzmógł się przed Panem i Pan posłał nas, abyśmy je zniszczyli.
Rdz 19,12-13
Ta scena — ostrzeżenie Lota przez posłańców — jest w serialu punktem wyjścia dla jednego z najgłośniejszych dopisków, o czym niżej.
Po tych wydarzeniach Bóg wystawił Abrahama na próbę i powiedział do niego: Abrahamie! A on odpowiedział: Oto jestem. I Bóg powiedział: Weź teraz swego syna, twego jedynego, którego miłujesz, Izaaka, idź do ziemi Moria i tam złóż go na ofiarę całopalną na jednej górze, o której ci powiem.
Rdz 22,1-2
Serial kończy wizją z ostatniej księgi:
Potem zobaczyłem nowe niebo i nową ziemię. Pierwsze niebo bowiem i pierwsza ziemia przeminęły i nie było już morza. A ja, Jan, zobaczyłem święte miasto, nowe Jeruzalem, zstępujące z nieba od Boga, przygotowane jak oblubienica przyozdobiona dla swego męża. I usłyszałem donośny głos z nieba: Oto przybytek Boga jest z ludźmi i będzie mieszkał z nimi. Oni będą jego ludem, a sam Bóg będzie z nimi i będzie ich Bogiem. I otrze Bóg wszelką łzę z ich oczu, i śmierci już nie będzie ani smutku, ani krzyku, ani bólu nie będzie, bo pierwsze rzeczy przeminęły.
Ap 21,1-4
Co dodano, a czego nie ma w Piśmie
Anioł z mieczem w Sodomie. Najczęściej wytykany dopisek: posłaniec wyprowadzający Lota toczy w serialu walkę wręcz, posługując się mieczem i akrobatyką. Krytycy — łącznie z „The Hollywood Reporter” — pisali wprost o „aniołach z umiejętnościami ninja” i uznali ten pomysł za dopisany dla efektu. W Księdze Rodzaju posłańcy działają inaczej: ostrzegają, wyprowadzają i porażają ślepotą napastników; nie ma tam sceny walki na miecze.
Kompresja. To dopisek najmniej widoczny i najbardziej wpływowy. Dziesięć godzin na całe Pismo oznacza, że setki lat historii mieszczą się w kilku minutach, a między epizodami znikają całe księgi. Powstaje wrażenie ciągłej, szybkiej akcji, którego lektura nie daje. Serial pomija też niemal cały materiał, który nie jest opowieścią — prawo, poezję, listy.
Dialogi i motywacje. Jak w każdej ekranizacji, rozmowy trzeba było napisać. Przy postaciach opisanych w Piśmie zdawkowo — a takich jest większość — oznacza to, że charakter bohatera na ekranie jest w dużej mierze pomysłem scenarzystów.
Kontrowersja z aktorem grającym szatana. Publicysta Glenn Beck zwrócił uwagę na podobieństwo Mohamena Mehdiego Ouazanniego do prezydenta Baracka Obamy. Kanał History nazwał to skojarzenie fałszywym, a producenci — nonsensem, podkreślając, że aktor grywał podobne role na długo wcześniej. W kinowej wersji materiału, filmie Syn Boży, sceny z szatanem jednak wycięto.
Dla kogo i na co uważać
Serial ma jedną realną zaletę: pokazuje, że Pismo jest jedną opowieścią, a nie zbiorem osobnych historyjek. Dla kogoś, kto nigdy nie ogarnął całości i nie wie, jak Abraham ma się do Dawida, a Dawid do Mesjasza, ta perspektywa bywa odkryciem.
Cena jest jednak wysoka. Przy takim tempie każdy epizod jest uproszczony, a część rozwiązań wizualnych — jak walczący anioł — po prostu dopisano. To materiał na wprowadzenie i na mapę, nie na źródło. Sceny przemocy są dość dosadne, więc dla młodszych dzieci raczej się nie nadaje.
Zobacz też: Dzieje Apostolskie · Abraham · Samson · Dawid · Goliat · Daniel w lwiej jamie
