Definicja
Tefilin (hebr. תְּפִלִּין), w tradycji greckiej i chrześcijańskiej znane jako filakterie (gr. phylakteria – amulet, straż), to małe skórzane pudełeczka zawierające pergaminowe zwoje z fragmentami Pisma Świętego. Nazwa hebrajska wywodzi się od rdzenia palal, ściśle związanego z modlitwą (tefila), co wskazuje na ich funkcję przypominającą i skupiającą uwagę na Bogu. Zgodnie z dosłownym odczytaniem nakazu biblijnego, są one przywiązywane rzemieniami do ramienia (blisko serca) oraz na czole (między oczami), uosabiając poddanie ludzkich myśli i czynów Słowu Bożemu.
Podstawa biblijna
Pierwsza wzmianka o wiązaniu słów Boga jako znaku pojawia się w kontekście nauczania Prawa, które nadał Jahwe (PAN) – należy tu zaznaczyć, że polskie przekłady, w tym UBG, oddają to imię własne tytułem „Pan”.
„Przywiążesz je jako znak do swoich rąk i będą jako przepaski między twymi oczami.” — Pwt 6,8 (UBG)
Kolejny nakaz znajduje się w księdze Wyjścia, gdzie znak ten ma nieustannie przypominać Izraelowi o cudownym ocaleniu i wyprowadzeniu z niewoli egipskiej.
„To będzie jako znak na twojej ręce i jako pamiątka przed twoimi oczyma, aby prawo Jahwe było na twoich ustach. Jahwe bowiem potężną ręką wyprowadził cię z Egiptu.” — Wj 13,9 (UBG)
W Nowym Testamencie Jeszua (Jezus) odnosi się do filakterii w kontekście krytyki obłudy religijnej (Mt 23,5). Jeszua nie potępia samego noszenia tefilin, lecz ostentacyjne poszerzanie ich rzemieni przez faryzeuszy, którzy robili to dla wywyższania się przed ludźmi, zamiast kierować się szczerym posłuszeństwem serca.
Znaczenie w Hebrew Roots
W perspektywie hebrajskich korzeni wiary, tefilin są fizycznym przypomnieniem o konieczności zachowywania Bożego Prawa w każdej dziedzinie życia. Pudełeczko umieszczane na ramieniu symbolizuje ludzkie uczynki, siłę i działanie, natomiast to na czole – umysł, intelekt i myśli, które mają być całkowicie poddane woli Jahwe. Choć późniejsza tradycja rabiniczna (Talmud) stworzyła wysoce sformalizowany i rygorystyczny system tworzenia oraz zakładania tefilin (halacha), biblijny fundament kładzie nacisk na duchową rzeczywistość: Słowo Boże ma być nieustannie obecne w świadomości i praktyce wierzącego. Znak ten wskazuje ostatecznie na Mesjasza, Jeszuę, który jako jedyny w doskonały sposób zjednoczył znajomość Prawa w umyśle z jego bezbłędnym wypełnieniem w czynach, stając się żywym Słowem.
Powiązane pojęcia
- Szema – Podstawowe biblijne wyznanie wiary Izraela, którego fragmenty stanowią treść zwojów umieszczanych wewnątrz tefilin.
- Mezuza – Pokrewny znak fizyczny, polegający na umieszczaniu Słowa Bożego na odrzwiach domów, wywodzący się z tego samego fragmentu Pisma.
- Tora – Prawo Boże, które według nakazu symbolizowanego przez tefilin, ma w pełni kierować myślami i czynami człowieka.
- Ewangelia Mateusza – Księga, w której znajduje się jedyna nowotestamentowa wzmianka o filakteriach, będąca wezwaniem do autentyczności w wierze.
Studiuj dalej w narzędziach:
- Biblia interlinearna — tekst hebrajski/grecki z numeracją Stronga i morfologią.
- Konkordancja Stronga — przeszukaj wystąpienia słów oryginału w całej Biblii.
Zobacz też: Jahwe · Jeszua (Jezus) · Talmud · Halacha
