Izraelici obozują na równinach Moabu. Są tak liczni, że król Moabu, Balak, wpada w panikę. Wie, że nie pokona ich militarnie, więc sięga po broń duchową. Wynajmuje Balaama – słynnego w starożytnym świecie „proroka do wynajęcia” – aby przeklął Izraela.
Balaam to postać tragiczna. Z jednej strony słyszy Boga, z drugiej – kocha pieniądze. Rusza w drogę, skuszony bogactwem, mimo że Bóg nie jest zadowolony z tej wyprawy. I tu zaczyna się dramat na drodze.
Anioł na drodze: Niewidzialna blokada
Balaam jedzie na swojej oślicy, pewny siebie, dumny ze swojej duchowej rangi. Uważa się za kogoś, kto ma „otwarte oczy” na świat bogów. Jednak 22. rozdział Księgi Liczb obnaża ironię tej sytuacji: wielki widzący jest ślepy, a „głupie” zwierzę widzi rzeczywistość duchową.
A gdy oślica zobaczyła Anioła Pana stojącego na drodze z obnażonym mieczem w ręku, zboczyła z drogi i poszła w pole.
Lb 22,23 (UBG)
Balaam wpada w szał. Bije zwierzę, myśląc, że to zwykły upór. Nie widzi, że Anioł stoi tam, by go zabić za jego chciwość i nieszczerość. Oślica ratuje mu życie, zbaczając z trasy.
Ściana winnicy: Ból otrzeźwienia
Anioł zastępuje im drogę po raz drugi, tym razem w węższym miejscu – na ścieżce między winnicami, otoczonej kamiennymi murami. Nie ma gdzie uciec.
Oślica, widząc groźną postać, przyciska się do muru, miażdżąc stopę Balaama. Ból fizyczny jest sygnałem ostrzegawczym, ale Balaam wciąż nie rozumie. Zamiast zastanowić się, dlaczego wierne zwierzę zachowuje się tak dziwnie, jego gniew rośnie. Znów bije oślicę.
To obraz człowieka, który walczy z okolicznościami, nie widząc, że Bóg próbuje go zatrzymać na błędnej drodze. Często „ścisk” i ból w naszym życiu to nie przypadek, ale Boża blokada.
Przemowa zwierzęcia: Sąd nad ślepotą
Trzecie spotkanie to kulminacja. Droga jest tak wąska, że nie da się ominąć Anioła. Oślica po prostu kładzie się pod Balaamem. Prorok okłada ją kijem.
Wtedy Bóg robi coś niesamowitego: „otworzył usta oślicy”. Zwierzę nie wygłasza teologicznego traktatu. Mówi o relacji:
Cóż ci uczyniłam, że już trzy razy mnie zbiłeś? Balaam odpowiedział oślicy: Ponieważ drwisz ze mnie. Gdybym miał miecz w ręku, teraz bym cię zabił. Oślica powiedziała do Balaama: Czy nie jestem twoją oślicą, na której jeździsz, odkąd mnie dostałeś aż do dziś? Czy miałam zwyczaj tak tobie czynić?
Lb 22,28-30 (UBG)
Dopiero wtedy Bóg odsłania oczy Balaama. Widzi on Anioła PANA z mieczem, który mówi wprost: „gdyby nie ustąpiła przede mną, już bym cię teraz zabił, a ją pozostawił przy życiu” (Lb 22,33).
Balaam upada na twarz. Zrozumiał, że zwierzę było mądrzejsze i bardziej wrażliwe duchowo niż on sam. Ta historia to potężne ostrzeżenie przed duchową pychą. Czasem Bóg musi użyć najprostszych środków, by przemówić do „wielkich” tego świata.
Ostatecznie Balaam nie przeklina Izraela – zamiast tego, pod natchnieniem Ducha, błogosławi go trzykrotnie, wygłaszając jedno z najważniejszych proroctw o Mesjaszu (Gwiazda z Jakuba).
