Kim był Arystobul
W całym Piśmie imię Arystobul pada jeden raz – w liście pozdrowień kończącym List do Rzymian. Nie jest to władca ani wojownik. Paweł nie pozdrawia nawet jego samego, lecz ludzi z jego domu.
Gdzie Arystobul występuje w Piśmie
Pozdrówcie Apellesa, wypróbowanego w Chrystusie. Pozdrówcie tych, którzy są z domu Arystobula.
Rz 16,10
To komplet wystąpień. Tej samej konstrukcji Paweł używa kilka wersetów dalej wobec innego domu:
Pozdrówcie Herodiona, mojego krewnego. Pozdrówcie tych, którzy są z domu Narcyza, tych, którzy są w Panu.
Rz 16,11
Ważne rozróżnienie
Arystobul I, hasmonejski władca Judei z II wieku przed naszą erą, nie jest postacią biblijną. Znamy go z pism Józefa Flawiusza i z ksiąg spoza kanonu Pisma – żadna księga Biblii go nie wymienia. To dwie różne osoby o tym samym greckim imieniu, a życiorys hasmonejskiego króla nie ma żadnego związku z człowiekiem z Rz 16,10.
Co z tego wynika
Zwrot „tych, którzy są z domu Arystobula” obejmuje domowników: rodzinę, służbę, ludzi związanych z gospodarstwem. Sposób sformułowania jest znaczący – przy Narcyzie Paweł dodaje „tych, którzy są w Panu”, zawężając pozdrowienie do wierzących z tego domu. Przy Arystobulu takiego zawężenia nie ma, ale nie ma też pozdrowienia dla niego samego. List jest adresowany do Rzymu, więc dom najprawdopodobniej znajdował się tam.
Czego nie wiemy
Pismo nie mówi, kim Arystobul był: czy Żydem, czy Rzymianinem, czy był bogaty, jaki miał zawód. Nie podaje, czy wierzył w Mesjasza – pominięcie jego imienia w pozdrowieniu bywa tak tłumaczone, ale tekst tego nie stwierdza. Nie mówi, czy wtedy jeszcze żył. Nie wymienia z imienia nikogo z jego domu, nie podaje liczby domowników ani ich losów. Nie wiadomo, skąd pochodziło jego imię ani czy miał jakiekolwiek koneksje. Jedno półzdanie w spisie pozdrowień to wszystko, co objawienie o nim podaje.
Zobacz też: List do Rzymian · Arystobul · Paweł — znaczenie imienia
