Kim był Hermas
Hermas to jeden z ludzi pozdrowionych przez Pawła na końcu Listu do Rzymian. Występuje w grupie pięciu mężczyzn wymienionych jednym tchem. Pismo podaje wyłącznie jego imię.
Gdzie występuje w Piśmie
Pozdrówcie Asynkryta, Flegonta, Hermasa, Patrobę, Hermesa i braci, którzy są z nimi.
Rz 16,14
To jedyne miejsce w Piśmie, w którym pada to imię.
Co z tego wynika
Sposób sformułowania pozdrowienia coś jednak mówi. Pięć imion wymieniono razem, a po nich następuje „i braci, którzy są z nimi” — Paweł zwraca się więc nie do pojedynczych osób, lecz do grupy, która się gdzieś wspólnie zbierała. Podobnie zbudowany jest sąsiedni werset 15. Rozdział 16 pokazuje w ten sposób zbór złożony z kilku mniejszych zgromadzeń, a Hermas należał do jednego z nich.
Warto też zauważyć szczegół, który bywa gubiony: w tym samym wersecie pojawiają się dwa różne imiona — Hermas i Hermes. To dwie osoby, nie jedna.
Co pochodzi spoza Pisma
Z II wieku znane jest pismo zatytułowane „Pasterz Hermasa”, przypisywane człowiekowi o tym imieniu z Rzymu. Część późniejszych autorów utożsamiła go z Hermasem z Rz 16,14. To utożsamienie jest pozabiblijne i chronologicznie trudne — utwór datuje się na czas o pokolenia późniejszy niż list Pawła. Pismo o żadnym dziele Hermasa nie wspomina, a samo imię było w ówczesnym świecie greckim pospolite. Podawanie tej identyfikacji jako pewnej jest nadużyciem.
Czego nie wiemy
- Nie wiemy, czy był Żydem, czy poganinem.
- Nie znamy jego wieku, zawodu, stanu ani rodziny.
- Nie wiemy, jaką rolę pełnił w zborze — tekst nie przypisuje mu żadnej funkcji.
- Nie wiemy, w jakiej relacji był do czterech pozostałych wymienionych z nim mężczyzn.
- Nie wiemy nic o jego dalszych losach ani o śmierci.
