Imię Baltazar nie występuje w Uwspółcześnionej Biblii Gdańskiej ani jeden raz. Kojarzy się z dwiema zupełnie różnymi rzeczami: z tradycją o trzech królach oraz z babilońskimi imionami z Księgi Daniela. Warto to rozdzielić, bo bywają mylone.
Mędrcy ze Wschodu: bez imion i bez liczby
A gdy Jezus urodził się w Betlejem w Judei za dni króla Heroda, oto mędrcy ze Wschodu przybyli do Jerozolimy i pytali: Gdzież jest ten król Żydów, który się urodził? Widzieliśmy bowiem jego gwiazdę na Wschodzie i przyjechaliśmy, aby oddać mu pokłon.
Mt 2,1-2 (UBG)
Mateusz pisze „mędrcy” w liczbie mnogiej i nie podaje ani ich liczby, ani imion. Nie nazywa ich też królami. Dalej opisuje spotkanie:
Kiedy weszli do domu, zobaczyli dziecko z Marią, jego matką, i upadłszy, oddali mu pokłon, potem otworzyli swoje skarby i ofiarowali mu dary: złoto, kadzidło i mirrę.
Mt 2,11 (UBG)
Trzy dary — złoto, kadzidło i mirra — to jedyna podstawa popularnej liczby trzy. Tekst liczy dary, nie ludzi. Warto też zauważyć, że mówi o domu, a nie o stajni czy żłobie.
Skąd wzięły się imiona
Imiona Kacper, Melchior i Baltazar pojawiają się dopiero w źródłach późniejszych o setki lat; najstarszy znany zapis pochodzi z łacińskiego rękopisu z około VI wieku. Nie ma ich w żadnym tekście Nowego Testamentu. Równie pozabiblijne są opowieści o ich koronach, wieku, krajach pochodzenia, męczeństwie i relikwiach. To materiał z historii pobożności, a nie z Pisma.
Podobnie brzmiące imiona, które w Piśmie są
Belszazar — ostatni władca Babilonu z opowieści Daniela, człowiek z zupełnie innej epoki i historii:
Król Belszazar urządził wielką ucztę dla tysiąca swoich książąt i przed tym tysiącem pił wino.
Dn 5,1 (UBG)
Tej samej nocy Belszazar, król Chaldejczyków, został zabity.
Dn 5,30 (UBG)
Belteszassar — babilońskie imię nadane samemu Danielowi:
I przełożony eunuchów nadał im imiona: Daniela nazwał Belteszassarem, Chananiasza – Szadrakiem, Miszaela – Meszakiem i Azariasza – Abed-Nego.
Dn 1,7 (UBG)
Oba te imiona bywają w polszczyźnie oddawane jako „Baltazar” i stąd bierze się pomyłka. Żadne z nich nie ma nic wspólnego z mędrcami ze Wschodu.
Czego nie wiemy
- Ilu było mędrców — tekst nie podaje liczby.
- Jak się nazywali — pozostają bezimienni.
- Skąd przybyli — jedyne wskazanie to „ze Wschodu”.
- Kim byli — tekst nie nazywa ich królami ani nie opisuje ich zajęcia poza obserwacją gwiazdy.
- Kiedy dotarli — Mateusz nie datuje ich przybycia.
To nie jest ubytek w przekazie. Mateusz opowiada o tym, komu oddano pokłon, a nie o tym, kto go oddał.
Zobacz też: Kadzidło (ketoret) — receptura zastrzeżona pod karą · Kacper · Melchior · Mateusz — znaczenie imienia
