Bara (בָּרָא, translit. bara’) to hebrajskie słowo oznaczające „stworzyć”, które w języku oryginalnym Pisma Świętego występuje dokładnie 55 razy. W numeracji Stronga przypisano mu kod H1254. Jako część mowy będąca czasownikiem (verb), słowo to niesie ze sobą wyjątkową treść teologiczną, opisującym wyłącznie bezpośrednie, suwerenne i wszechmocne działanie Boga w świecie.
Znaczenie i zakres słowa
Główną glosą słownikową hebrajskiego terminu bara’ w naszym indeksie jest „stworzyć” (występujące w tym znaczeniu 53 razy), natomiast rzadszym znaczeniem jest „tuczyć” (2 razy). W przekładzie interliniowym słowo to pojawia się najczęściej w formach: „stworzył” (11 razy), „stworzyłem” (4 razy), „zostały stworzone” (3 razy), „zamiar stworzyć” (3 razy) oraz „zostałeś stworzony” (3 razy).
Polskie tłumaczenie słowa „stworzyć” nie oddaje w pełni specyfiki tego hebrajskiego terminu. W tekście biblijnym podmiotem wykonującym czynność określaną przez bara jest wyłącznie Bóg — żaden człowiek ani ziemskie stworzenie nie może przypisać sobie zdolności stwarzania w tym sensie.
Bara w Piśmie
Prześledźmy wystąpienia tego słowa w tekście Pisma Świętego, aby zobaczyć, w jakich kontekstach Duch Boży posłużył się tym hebrajskim czasownikiem.
Pierwsze użycie słowa odnosi się do samego początku istnienia świata i materialnego wszechświata:
„Na początku Bóg stworzył niebo i ziemię.” — Rdz 1,1 (UBG)
W tym miejscu słowo to ukazuje Boga jako jedyne źródło wszelkiego bytu, który powołuje do życia materialną rzeczywistość.
Kolejne kluczowe wystąpienie wiąże dzieło stwarzania z ustanowieniem Bożego odpoczynku:
„I Bóg błogosławił siódmy dzień, i poświęcił go, bo w nim odpoczął od wszelkiego swego dzieła, które Bóg stworzył i uczynił.” — Rdz 2,3 (UBG)
Jahwe (PAN) błogosławi i uświęca siódmy dzień — Sabat — jako pamiątkę zakończenia swojego wspaniałego dzieła stwórczego.
Księga Wyjścia wskazuje, że Boża moc stwarzania objawia się także w wyjątkowych, niebywałych cudach pośród Jego ludu:
„Odpowiedział: Oto ustanowię przymierze. Przed całym twoim ludem będę czynił cuda, jakie nie były dokonane na całej ziemi i w żadnym narodzie. I cały lud, wśród którego przebywasz, zobaczy dzieło Pana, gdyż straszne będzie to, co uczynię z tobą.” — Wj 34,10 (UBG)
Bóg zapowiada przymierze i znaki, jakich nigdy wcześniej nie stworzono na całej ziemi, dowodząc swojej absolutnej suwerenności.
W Księdze Liczb czasownik ten opisuje całkowicie nową i niezwykłą rzecz wywołaną przez Boga w ramach Jego sprawiedliwego sądu:
„Ale jeśli Pan uczyni coś nowego i ziemia otworzy swoją paszczę, i pochłonie ich oraz wszystko, co do nich należy, i żywcem zstąpią do piekła, wtedy poznacie, że ci mężczyźni rozdrażnili Pana.” — Lb 16,30 (UBG)
Działanie Stwórcy może polegać na powołaniu do istnienia nowego wydarzenia w historii, które potężnie objawia Jego sprawiedliwość.
Księga Powtórzonego Prawa przypomina o historycznym momencie powołania do życia ludzkości:
„Zapytaj się bowiem dawnych czasów, które były przed tobą od dnia, kiedy Bóg stworzył człowieka na ziemi, i od jednego krańca nieba aż do drugiego, czy stała się kiedykolwiek rzecz podobna do tej tak wielkiej albo czy słyszano kiedykolwiek o czymś takim?” — Pwt 4,32 (UBG)
Tekst wzywa do badania historii od dnia, w którym Bóg stworzył człowieka na ziemi, podkreślając wyjątkową relację Stwórcy z ludźmi.
W Psalmach czasownik ten odnosi się do duchowego odnowienia wnętrza człowieka:
„Stwórz we mnie serce czyste, o Boże, i odnów we mnie ducha prawego.” — Ps 51,10 (UBG)
Dawid ma świadomość, że moralna i duchowa czystość nie jest dziełem ludzkich wysiłków, lecz wymaga stwórczej mocy samego Boga.
Prorok Izajasz kieruje naszą uwagę ku eschatologicznej nadziei wierzących:
„Oto bowiem stworzę nowe niebiosa i nową ziemię i nie będą wspominane pierwsze rzeczy ani nie przyjdą na myśl.” — Iz 65,17 (UBG)
Bóg zapowiada całkowite odnowienie stworzenia, co buduje w wierzących nadzieję na zmartwychwstanie i wieczność w nowej rzeczywistości.
Księga Jeremiasza również podkreśla nowość, jaką Jahwe sprowadza na ziemię:
„Jak długo będziesz się błąkać, córko uparta? Pan bowiem stworzył nową rzecz na ziemi: kobieta ogarnie mężczyznę.” — Jr 31,22 (UBG)
Werset ten przypomina, że Bóg nieustannie realizuje swoje wieczne zamysły, stwarzając rzeczy nowe w historii zbawienia.
Głębia znaczenia
Teologiczny kąt tego studium ujawnia niezwykle ważną zasadę: podmiotem czasownika bara w Biblii jest wyłącznie Bóg. Żaden człowiek w Piśmie Świętym nie stwarza — czynność ta należy do wyłącznej prerogatywy Jahwe. Człowiek może jedynie kształtować lub przetwarzać istniejącą materię, ale tylko Bóg posiada moc bara.
To potężne działanie stwórcze jest ściśle powiązane ze świętym Prawem Bożym. Sabat stanowi cotygodniową, wieczną pamiątkę stworzenia (Rdz 2,3). Odpoczywając siódmego dnia, wierzący wyznają, że Jahwe jest jedynym Stwórcą nieba i ziemi. Co więcej, odnowa ludzkiego serca również wymaga stwórczego aktu Boga — tak jak w modlitwie Dawida (Ps 51,10), gdzie przemiana wewnętrzna opisana jest tym samym słowem, co powołanie do istnienia wszechświata.
Co to znaczy dla nas
Zrozumienie słowa bara prowadzi nas do głębokiego uwielbienia Stwórcy i zaufania Jego słowu. Dzisiejszy wierzący wie, że nie potrafi sam z siebie stworzyć w sobie czystego serca — potrzebuje do tego stwórczej interwencji Boga i chodzenia w Jego przykazaniach.
Cotygodniowy Sabat staje się dla nas cennym czasem zatrzymania i oddania czci Temu, który stworzył świat. Studium to umacnia również naszą żywą nadzieję: Ten sam Jahwe, który stworzył świat na początku i odnawia nasze wnętrze dzisiaj, stworzy nowe niebiosa i nową ziemię, dając swoim wiernym udział w obietnicy zmartwychwstania przez Jeszua (Jezusa) Mesjasza.
Powiązane
- Wszystkie 55 wystąpień słowa bara — konkordancja H1254
- Biblia interlinearna — czytaj oryginał słowo po słowie
- Słowo z oryginału: kara (קָרָא)
- Słowo z oryginału: agape (ἀγάπη)
- Słowo z oryginału: charis (χάρις)
- Słownik pojęć biblijnych
Zobacz też: Sabat · Jahwe · Przymierze (brit) · Jeszua (Jezus) · Księga Wyjścia · Księga Powtórzonego Prawa
