Agape (ἀγάπη, translit. agapē) — to grecki rzeczownik określający Bożą miłość w tekście Nowego Testamentu. W naszej konkordancji i interlinii to słowo pochodzące z języka greckiego występuje dokładnie 116 razy. Oznacza ono postawę pełną wierności, poświęcenia oraz celowego wyboru, stanowiąc fundament życia każdego wierzącego, który pragnie kroczyć drogami wyznaczonymi przez Stwórcę, Boga Jahwe (PAN).
Znaczenie i zakres słowa
Gdy analizujemy grecki tekst Nowego Testamentu, zauważamy, że słownikowa glosa dla rzeczownika agape to przede wszystkim „miłość”, która w naszym indeksie pojawia się 116 razy. Słowo to jest opisane w numeracji Stronga kodem G0026 jako część mowy: noun (rzeczownik). Nasz przekład i interlinia oddają to słowo w kilku formach gramatycznych. Najczęstszą z nich jest forma „miłość” (105 razy), ale w zależności od kontekstu spotykamy także sformułowania takie jak „miłości” (5 razy), „w miłości” (3 razy), „umiłowany” (1 raz) oraz „kochać” (1 raz).
Współczesny język polski często sprowadza miłość do emocji, chwilowego uniesienia lub uczucia. Tymczasem zakres znaczeniowy, jaki niesie ze sobą ten grecki rzeczownik, wykracza daleko poza sferę emocjonalną. Obejmuje on celową, świadomą postawę, pełną wierności i odpowiedzialności. To nie jest sentymentalne wzruszenie, lecz stałe usposobienie woli, gotowe do ponoszenia kosztów dla dobra drugiego człowieka oraz w posłuszeństwie wobec Stwórcy. Polskie tłumaczenie, choć posługuje się najczęściej słowem „miłość”, zyskuje pełną głębię dopiero wtedy, gdy rozumiemy agape jako nieprzejednaną wierność przymierzu.
Agape w Piśmie
Aby w pełni pojąć biblijne zastosowanie tego pojęcia, warto prześledzić kluczowe miejsca w Piśmie Świętym, w których występuje ten grecki rzeczownik.
W Ewangelii według Mateusza Mesjasz Jeszua (Jezus) ostrzega przed czasami ostatecznymi, wskazując na bezpośredni związek między porzuceniem Prawa Bożego a oziębnięciem prawdziwej miłości pośród ludzi.
„A ponieważ wzmoże się nieprawość, miłość wielu oziębnie.” — Mt 24,12 (UBG)
Brak posłuszeństwa przykazaniom sprawia, że agape słabnie, co pokazuje, iż miłość ta nie może istnieć w oderwaniu od Bożych zasad.
W Ewangelii Łukasza Jeszua gani przywódców religijnych za skupianie się na zewnętrznych tradycjach z jednoczesnym pomijaniem tego, co najważniejsze w oczach Boga.
„Ale biada wam, faryzeusze, bo dajecie dziesięcinę z mięty, ruty i z każdego ziela, lecz opuszczacie sąd i miłość Boga. To należało czynić i tamtego nie opuszczać.” — Łk 11,42 (UBG)
Faryzeusze wypełniali ludzkie nakazy, lecz zaniedbali sprawiedliwość i autentyczne nastawienie serca ku Bogu Jahwe, co dowodzi, że zewnętrzna religijność bez agape staje się pusta.
W Ewangelii Jana Syn Boży zwraca uwagę na wewnętrzny stan serc tych, którzy odrzucają Bożą prawdę, obnażając ich brak relacji ze Stwórcą.
„Ale poznałem was, że nie macie w sobie miłości Boga.” — J 5,42 (UBG)
Brak agape w człowieku uniemożliwia właściwe rozpoznanie Posłannika Bożego i sprawia, że wszelka deklarowana pobożność staje się bezwartościowa.
Niezwykłą definicję i zarazem najwyższy wymiar tej postawy Mesjasz objawia w rozmowie ze swoimi uczniami, wskazując na gotowość do największej ofiary.
„Nikt nie ma większej miłości od tej, gdy ktoś oddaje swoje życie za swoich przyjaciół.” — J 15,13 (UBG)
To właśnie tutaj widzimy, że agape jest decyzją woli — miłością, która nie szuka własnego zysku, lecz jest gotowa oddać własne życie za przyjaciół.
Apostoł Paweł w Liście do Rzymian podkreśla absolutne bezpieczeństwo wierzących, którzy są złączeni ze Stwórcą poprzez Nauczyciela i Pana.
„Ani wysokość, ani głębokość, ani żadne inne stworzenie nie będzie mogło nas odłączyć od miłości Boga, która jest w Jezusie Chrystusie, naszym Panu.” — Rz 8,39 (UBG)
Nic w całym stworzeniu nie potrafi odciąć nas od Bożej miłości, która objawiła się i wypełniła w Mesjaszu Jeszui.
W znanym rozdziale o miłości Paweł opisuje konkretne cechy i owoce, jakimi odznacza się ta postawa w codziennych relacjach międzyludzkich.
„Miłość jest cierpliwa, jest życzliwa. Miłość nie zazdrości, nie przechwala się, nie unosi się pychą;” — 1Kor 13,4 (UBG)
Agape okazuje się cierpliwa i łaskawa; nie ma w niej miejsca na zazdrość ani pychę, co dowodzi jej wybitnie praktycznego charakteru.
W Liście do Kolosan Paweł przypomina wierzącym o wielkim dziele wyrwania nas z mocy ciemności i przenieśnięciu do Królestwa Bożego.
„Który nas wyrwał z mocy ciemności i przeniósł do królestwa swego umiłowanego Syna;” — Kol 1,13 (UBG)
Przeniesienie to dokonuje się do królestwa umiłowanego Syna, w którym Bóg skupia całe swoje przymierze.
Na koniec apostoł Jan podsumowuje samą istotę i źródło tej postawy, wskazując na naturę samego Stwórcy.
„Kto nie miłuje, nie zna Boga, gdyż Bóg jest miłością.” — 1J 4,8 (UBG)
Bóg w swej istocie jest agape — to z Jego natury wypływa wszelkie prawdziwe dobro, a kto nie miłuje, ten nie poznał Jahwe.
Głębia znaczenia
Analiza powyższych wersetów wyraźnie wskazuje, że agape to miłość decyzji, wierności i poświęcenia, a nie zmiennych uczuć czy przelotnych emocji. Pismo Święte nie pozostawia wątpliwości: to właśnie po owoce tak rozumianej miłości poznaje się prawdziwych uczniów Jeszui. Nie chodzi o głośne deklaracje ani o sentymentalne uniesienia, lecz o konkretne postawy i czyny zgodne z wolą Stwórcy. Jan definiuje ją wprost: „na tym polega miłość do Boga, że zachowujemy jego przykazania” (1 J 5,3). Agape jest więc nierozerwalnie związana z posłuszeństwem Prawu Bożemu, które Bóg Jahwe przekazał swojemu ludowi.
Kiedy człowiek kieruje się agape, jego postawa staje się odzwierciedleniem samego Boga. Nie jest to miłość warunkowa, uzależniona od nastroju czy zachowania drugiej strony. Jest to stałe zobowiązanie do czynienia dobra, wytrwanie w przymierzu i wierność Bożej Prawdzie nawet w obliczu trudności. Właśnie taka agape stanowi osiowy punkt całego nauczania Biblii i odróżnia autentyczną wiarę od powierzchownej religijności.
Co to znaczy dla nas
Dla współczesnego wierzącego studium słowa agape niesie potężne wyzwanie i zarazem wielkie pokrzepienie. Jeśli chcemy, aby w naszym życiu objawiała się Boża miłość, musimy porzucić potoczne, światowe rozumienie miłości jako wyłącznie emocji. Prawdziwa agape wymaga od nas codziennej decyzji o chodzeniu drogami Jahwe, co wyraża się w posłuszeństwie Jego prawu, przestrzeganiu Sabatu oraz świętowaniu biblijnych świąt wyznaczonych w Słowie Bożym.
Praktykowanie agape oznacza także budowanie relacji we wspólnocie na zasadach cierpliwości, łagodności i przebaczenia. Nasze posłuszeństwo i wierność nie są bezowocne. Mamy niezłomną nadzieję na zmartwychwstanie i udział w odnowionym królestwie, gdy Mesjasz Jeszua powróci na ziemię. Do tego czasu agape pozostaje naszym głównym sprawdzianem i znakiem rozpoznawczym jako dzieci Bożych.
Powiązane
- Wszystkie 116 wystąpień słowa agape — konkordancja G0026
- Biblia interlinearna — czytaj oryginał słowo po słowie
- Słowo z oryginału: charis (χάρις)
- Słowo z oryginału: pistis (πίστις)
- Słowo z oryginału: eirene (εἰρήνη)
- Słownik pojęć biblijnych
Zobacz też: Tekst interlinearny · Jahwe · Mesjasz (Maszijach) · Jeszua (Jezus) · Apostoł (szaliach) · Przymierze (brit)
