Lidia to kobieta z Tiatyry, handlująca purpurą, która w Filippi jako pierwsza wymieniona z imienia przyjęła zwiastowanie Pawła w Macedonii. Pismo wymienia ją z imienia dwa razy, w jednym rozdziale.
Gdzie występuje w Piśmie
Scena zaczyna się nad rzeką, w szabat:
A w dzień szabatu wyszliśmy za miasto nad rzekę, gdzie zwykle odbywały się modlitwy. Usiedliśmy i rozmawialiśmy z kobietami, które się tam zeszły.
Dz 16,13
Przysłuchiwała się temu też pewna bogobojna kobieta, imieniem Lidia, z miasta Tiatyry, sprzedająca purpurę, której to serce otworzył Pan, aby uważnie słuchała tego, co mówił Paweł.
Dz 16,14
Zaraz potem:
A gdy została ochrzczona razem ze swoim domem, poprosiła: Jeśli uznaliście mnie za wierną Panu, wejdźcie do mojego domu i zamieszkajcie w nim. I wymogła to na nas.
Dz 16,15
Drugi i ostatni raz jej imię pada na końcu rozdziału, po wyjściu Pawła i Sylasa z więzienia:
Kiedy wyszli z więzienia, wstąpili do domu Lidii, a gdy zobaczyli się z braćmi, pocieszyli ich i odeszli.
Dz 16,40
To komplet. Ani w dalszej części Dziejów, ani w listach Pawła Lidia nie jest już wymieniona.
Co z tego wynika
Jak na cztery wersety tekst mówi o niej sporo: pochodziła z Tiatyry w Azji Mniejszej, handlowała purpurą — towarem drogim, więc prowadziła poważny interes; była „bogobojna”, a więc związana z wiarą Izraela jeszcze przed spotkaniem z Pawłem; miała własny dom, do którego mogła zaprosić gości, i sama o tym decydowała.
W scenie to ona działa: słucha, przyjmuje chrzest, zaprasza, nalega. Kluczowe zdanie mówi jednak, że to Pan otworzył jej serce — inicjatywa jest po stronie Boga, odpowiedź po jej stronie. Jej dom staje się potem punktem zbornym wspólnoty: to tam idą Paweł i Sylas po wyjściu z więzienia i tam zastają braci.
Czego nie wiemy
- Czy „Lidia” to imię własne, czy określenie „ta z Lidii” — Tiatyra leżała w krainie o tej nazwie. Tekst nie rozstrzyga.
- Czy była mężatką, wdową, czy niezamężna. Mąż nie jest wymieniony ani razu.
- Kogo obejmował „jej dom” ochrzczony razem z nią — dzieci, służbę, pracowników.
- Ile miała lat i jak długo mieszkała w Filippi.
- Co się z nią stało później. Po Dz 16,40 Pismo nie mówi o niej nic.
Zobacz też: Sabat · Lidia — znaczenie imienia · Paweł — znaczenie imienia · Sylas — znaczenie imienia
