Słowo Elpis (ἐλπίς, translit. elpis) to grecki rzeczownik o numerze Stronga G1680, który w pismach Odnowionego Przymierza pojawia się dokładnie 54 razy. Oznacza on coś znacznie głębszego niż tylko potoczne życzenie czy niepewne przypuszczenie. W tekstach biblijnych słowo to objawia niezachwiane oczekiwanie i pełną ufność, jaką Stwórca, Jahwe (PAN), składa w sercach wiernych, wskazując na obietnicę zmartwychwstania oraz powrotu Jego Pomazańca.
Znaczenie i zakres słowa
W języku polskim słowo „nadzieja” bywa często używane w kontekście niepewności, na zasadzie „mam nadzieję, że coś się uda, ale nie mam pewności”. Grecki rzeczownik elpis ma zupełnie inny charakter. Nasz indeks i glosy słownikowe jednoznacznie określają jego podstawowe znaczenie: nadzieja (54×). Analizując interlinię oraz formy, jakimi nasz przekład oddaje to słowo, odnajdujemy precyzyjne oddanie kontekstu: podstawowa forma nadzieja pojawia się 50 razy, forma nadziei występuje 3 razy, a wyrażenie w nadziei odnajdujemy 1 raz.
Słowo elpis w języku greckim nie zawiera w sobie pierwiastka wątpliwości. To nie jest pobożne życzenie, lecz wyczekiwanie oparte na wierności Boga i Jego Przymierzu. Gdy Pismo mówi o tej nadziei, wskazuje na twardy fundament — słowo Boga, które nigdy nie zawodzi. Polskie tłumaczenie nie zawsze w pełni oddaje ten ładunek pewności, dlatego studium słowa z oryginału pomaga nam zrozumieć, że greckie elpis graniczy z całkowitą pewnością jutra, które zostało zagwarantowane przez samego Stwórcę.
Elpis w Piśmie
Przyjrzyjmy się temu, jak słowo elpis funkcjonuje w konkretnych miejscach Nowego Przymierza. W pierwszym kazaniu apostolskim po wylaniu Ducha Świętego, cytując słowa dawnego psalmu, Piotr wskazuje, że nawet ludzkie ciało spoczywa w bezpiecznym oczekiwaniu:
„Dlatego rozweseliło się moje serce i rozradował się mój język, a także moje ciało będzie spoczywać w nadziei.” — Dz 2,26 (UBG)
Sformułowanie „w nadziei” pokazuje, że nawet wobec śmierci fizycznej wierzący nie zostaje z niczym. Jego ciało odpoczywa w bezpiecznym oczekiwaniu na interwencję Boga. Z kolei apostoł Paweł pokazuje, że ta pewność stanowi podstawę chluby każdego, kto został usprawiedliwiony przez wierną postawę i śmierć Mesjasza:
„Dzięki któremu też otrzymaliśmy dostęp przez wiarę do tej łaski, w której trwamy i chlubimy się nadzieją chwały Boga.” — Rz 5,2 (UBG)
Tutaj elpis dotyczy przyszłej chwały Bożej, do której uzyskaliśmy dostęp. Ta nadzieja nie zawodzi, ponieważ jej autorem i źródłem jest sam Bóg Przymierza, o czym czytamy w kolejnym rozdziale Listu do Rzymian:
„A Bóg nadziei niech was napełni wszelką radością i pokojem w wierze, abyście obfitowali w nadzieję przez moc Ducha Świętego.” — Rz 15,13 (UBG)
Bóg jest nazwany „Bogiem nadziei” — to On jest dawcą i gwarantem wszelkiego elpis. Dlatego w znanym rozważaniu o darach duchowych nadzieja zostaje postawiona obok wiary i miłości jako trwały filar życia Bożego ludu:
„A teraz trwają wiara, nadzieja, miłość, te trzy. Z nich zaś największa jest miłość.” — 1Kor 13,13 (UBG)
Apostoł Paweł podkreśla trwanie tej postawy. Nadzieja nie jest chwilowym emfazą, lecz stałym elementem duchowej rzeczywistości. Co więcej, w chwilach najcięższych prób i ucisków, ta ufność zachowuje swoją stabilność, co widzimy w słowach skierowanych do zboru w Koryncie:
„A nasza nadzieja co do was jest mocna, bo wiemy, że jak jesteście uczestnikami utrapienia, tak i pociechy.” — 2Kor 1,7 (UBG)
Wspólnota cierpień z Mesjaszem rodzi niezachwianą pewność udziału w Jego pocieszeniu. Ta sama postawa towarzyszyła Pawłowi, gdy przebywał w więzieniu i czekał na wyrok, nie wiedząc, czy przyjdzie mu żyć, czy umrzeć za prawdę Ewangelii:
„Zgodnie z moim gorliwym oczekiwaniem i nadzieją, że w niczym nie będę zawstydzony, lecz z całą odwagą, jak zawsze, tak i teraz, uwielbiony będzie Chrystus w moim ciele, czy to przez życie, czy przez śmierć.” — Flp 1,20 (UBG)
Dla Pawła elpis było połączone z gorącym wypatrywaniem — niezależnie od okoliczności Mesjasz miał być uwielbiony w jego ciele. List do Tytusa podsumowuje zaś eschatologiczny wymiar tego słowa, nazywając go wprost celem życia każdego wierzącego:
„Oczekując błogosławionej nadziei i chwalebnego objawienia się wielkiego Boga i Zbawiciela naszego, Jezusa Chrystusa;” — Tt 2,13 (UBG)
Wyrażenie „błogosławiona nadzieja” odnosi się bezpośrednio do chwalebnego objawienia się wielkiego Boga oraz Zbawiciela, Jeszui (Jezusa) Mesjasza. Na koniec apostoł Piotr przypomina nam, z jakiego źródła ta żywa nadzieja wytryska dla każdego odrodzonego człowieka:
„Błogosławiony niech będzie Bóg i Ojciec naszego Pana Jezusa Chrystusa, który według swego wielkiego miłosierdzia zrodził nas na nowo do żywej nadziei przez wskrzeszenie Jezusa Chrystusa z martwych;” — 1P 1,3 (UBG)
To zmartwychwstanie Jeszui (Jezusa) z martwych sprawia, że nasza nadzieja jest żywa, realna i ma moc przemieniać teraźniejszość.
Głębia znaczenia
Naukowe i teologiczne zgłębianie słowa elpis prowadzi nas do jednoznacznego wniosku: biblijna nadzieja to nie niepewne złudzenie, lecz kotwica duszy zapuszczona bezpośrednio u samego Boga. Kiedy świat wokół nas ulega rozpadowi, a ludzkie instytucje zawodzą, elpis pozostaje niewzruszone, ponieważ opiera się na obietnicach Jahwe (PAN), który nie kłamie i nie zmienia swojego Słowa.
Kluczowym elementem tego pojęcia jest zmartwychwstanie. W biblijnym myśleniu nadzieja nie oznacza bliżej nieokreślonego trwania bezcielesnej duszy w chmurach, lecz fizyczne, realne zmartwychwstanie sprawiedliwych przy wzbudzeniu z martwych przez Jeszuę (Jezusa). To właśnie powrót Króla i odnowienie całego stworzenia stanowią treść owego elpis. Jest to oczekiwanie pełne radości, spokoju i pewności, że Prawo Boże i Jego sprawiedliwość ostatecznie zapanują nad całą ziemią.
Co to znaczy dla nas
Co ze studium słowa elpis wynika dla współczesnego wierzącego, który pragnie budować swoje życie wyłącznie na fundamencie Sola Scriptura? Przede wszystkim zmiana perspektywy. Przestajemy patrzeć na przyszłość przez pryzmat lęku czy ludzkich przewidywań. Nasze wyczekiwanie staje się aktywne i radosne.
Odkrycie głębi słowa elpis zachęca nas do wiernego trwania przy Bożych przykazaniach, przestrzegania Sabatu oraz świętowania biblijnych dni wyznaczonych przez Stwórcę. Święta biblijne są przecież proroczym cieniem i przypomnieniem o wielkim planie zbawienia, który wypełnia się w Jeszui. Zachowując Prawo Boże z miłości do Wybawiciela, żyjemy w codziennym wyczekiwaniu na błogosławioną nadzieję. Wiemy, że nasz trud nie jest daremny, a zmartwychwstanie i królestwo Mesjasza są tak pewne, jak samo Słowo Jahwe.
Powiązane
- Wszystkie 54 wystąpień słowa elpis — konkordancja G1680
- Biblia interlinearna — czytaj oryginał słowo po słowie
- Słowo z oryginału: kardia (καρδία)
- Słowo z oryginału: soteria (σωτηρία)
- Słowo z oryginału: koinonia (κοινωνία)
- Słownik pojęć biblijnych
Zobacz też: Jahwe · Apostoł (szaliach) · Mesjasz (Maszijach) · Celem (צֶלֶם) — obraz Boży i posąg bożka to jedno słowo · List do Tytusa · Piotr
