Chara (χαρά, translit. chara) — co znaczy to greckie słowo i jak jest używane w Piśmie Świętym? W biblijnej grece słowo to jest rzeczownikiem, który w tekście Nowego Przymierza występuje dokładnie 60 razy. Wokół tego pojęcia osnute jest głębokie przesłanie o duchowym weselu, którego jedynym i prawdziwym źródłem dla wierzących jest Bóg, Jahwe (PAN), oraz Jego obietnice.
Znaczenie i zakres słowa
Słowo chara w polskim przekładzie Pisma Świętego jest oddawane najczęściej po prostu jako „radość” — w naszej interlinii forma ta występuje aż 53 razy. Dodatkowo w tekstach biblijnych odnajdziemy zwroty tłumaczone jako „z radością” (5 razy) oraz „radości” (2 razy). Nasz indeks słownikowy wskazuje jedną główną glosę dla tego lematu: radość (60 razy). Choć współcześnie radość kojarzy się głównie z ulotnym stanem emocjonalnym, potoczną wesołkowatością czy pomyślnymi okolicznościami życiowymi, w biblijnym języku greckim chara posiada znacznie głębszy wymiar. Polskie tłumaczenie nie zawsze jest w stanie oddać w pełni duchowego ciężaru tego słowa. W Biblii chara to nie tyle chwilowy nastrój, ile stałe, niewzruszone przekonanie serca, stan ducha wynikający z bliskości Bożej, zachowywania Prawa Bożego i ufności w Jego obietnice.
Chara w Piśmie
Aby w pełni zrozumieć biblijne znaczenie tego pojęcia, warto prześledzić wszystkie kluczowe wersety, w których apostołowie i ewangeliści użyli słowa chara. Przeanalizujemy te miejsca w kolejności ich pojawiania się w kanonie Nowego Przymierza.
W Ewangelii Mateusza słowo to pojawia się w przypowieści o talentach, gdzie wierny sługa zostaje zaproszony do udziału w weselu swojego Pana (Mt 25,21):
„I powiedział mu jego pan: Dobrze, sługo dobry i wierny! W niewielu rzeczach byłeś wierny, nad wieloma cię ustanowię. Wejdź do radości swego pana.” — Mt 25,21 (UBG)
Słowa te wskazują, że pełna chara jest wieczną nagrodą dla tych, którzy okazali się wierni i posłuszni w małych rzeczach, wyczekując Królestwa Bożego.
W tej samej Ewangelii odnajdujemy to słowo w opisie poranka zmartwychwstania, gdy kobiety wracają od pustego grobu (Mt 28,8):
„Odeszły więc szybko od grobu z bojaźnią i z wielką radością i pobiegły przekazać to jego uczniom.” — Mt 28,8 (UBG)
Tutaj chara towarzyszy bojaźni Bożej. Przeogromne wesele wynikające z faktu, że Jeszua (Jezus) pokonał śmierć, staje się siłą napędową do natychmiastowego przekazania tej wieści uczniom.
Z kolei w Ewangelii Marka Jeszua posługuje się tym słowem w wyjaśnieniu przypowieści o siewcy, opisując ludzi przyjmujących słowo na gruncie skalistym (Mk 4,16):
„Podobnie ci, którzy zostali posiani na miejscach skalistych, są tymi, którzy, gdy usłyszą słowo, natychmiast je z radością przyjmują;” — Mk 4,16 (UBG)
Ten werset przestrzega nas, że sama emocjonalna chara przy pierwszym kontakcie z prawdą nie wystarczy, jeśli słowo nie zapuści głębokich korzeni w posłuszeństwie i stałości.
W Ewangelii Łukasza zwiastowanie anielskie skierowane do pasterzy czyni z tego słowa kluczowy element Ewangelii (Łk 2,10):
„I powiedział do nich anioł: Nie bójcie się, bo oto zwiastuję wam wielką radość, która będzie udziałem całego ludu.” — Łk 2,10 (UBG)
Narodzenie Mesjasza to narodzenie nadziei dla całego ludu — wspaniała wiadomość, która przynosi nieskazitelną i powszechną radość dla każdego wierzącego.
W Ewangelii Jana sam Mesjasz tłumaczy swoim uczniom cel przekazywanych im przykazań oraz nauki (J 15,11):
„To wam powiedziałem, aby moja radość trwała w was i aby wasza radość była pełna.” — J 15,11 (UBG)
Jeszua wyraźnie ukazuje, że pełnia radości jest bezpośrednio powiązana z trwaniem w Jego miłości i zachowywaniem Jego słów.
Apostoł Paweł w Second Liście do Koryntian wyjaśnia rolę duszpasterzy i apostołów w stosunku do wiernych (2Kor 1,24):
„Nie dlatego, że panujemy nad waszą wiarą, ale jesteśmy pomocnikami waszej radości; wiarą bowiem stoicie.” — 2Kor 1,24 (UBG)
Prawdziwi słudzy Boga nie dominują nad wiarą świętych, lecz są pomocnikami i współtwórcami ich radości płynącej z trwania w prawdzie.
W Liście do Galatów Paweł umieszcza to słowo w kontekście duchowego wzrostu każdego wierzącego (Ga 5,22):
„Owocem zaś Ducha jest miłość, radość, pokój, cierpliwość, życzliwość, dobroć, wiara;” — Ga 5,22 (UBG)
Jako owoc Ducha Świętego, chara nie może być wypracowana ludzkim wysiłkiem, lecz rodzi się naturalnie w życiu człowieka podporządkowanego Bożemu Prawu.
Wreszcie apostoł Jakub kieruje do wiernych zaskakujące wezwanie dotyczące trudnych doświadczeń życiowych (Jk 1,2):
„Poczytujcie to sobie za największą radość, moi bracia, gdy rozmaite próby przechodzicie;” — Jk 1,2 (UBG)
Apostoł wskazuje, że dojrzały wierzący potrafi postrzegać próby wiary jako powód do największej radości, bo prowadzą one do wytrwałości.
Głębia znaczenia
Teologiczna głębia pojęcia chara ujawnia się w pełni, gdy dostrzeżemy jej wewnętrzny związek ze słowem łaska (charis). Radość w ujęciu biblijnym nie jest odizolowanym uczuciem, lecz bezpośrednią odpowiedzią ludzkiego serca na dar łaski Boga Jahwe. Pismo Święte uczy, że radość Jeszui ma być w nas pełna — jest to stan, który przekracza ziemskie pojęcie szczęścia. Chara stanowi nieodłączny owoc Ducha Bożej obecności i staje się prawdziwą siłą wierzących nawet w największych próbach i uciskach. Gdy spoglądamy na zacytowane wersety, widzimy, że chrześcijańska radość nie gaśnie w obliczu cierpienia. Słowo Boże wzywa nas: „poczytujcie to sobie za największą radość”, ponieważ nasza nadzieja nie jest zakorzeniona w doczesności, lecz w zmartwychwstaniu i nadchodzącym Królestwie Bożym.
Co to znaczy dla nas
Dla każdego, kto pragnie opierać swoją wiarę wyłącznie na Piśmie (sola scriptura), studium pojęcia chara przynosi fundamentalne wnioski praktyczne. Po pierwsze, pokazuje, że prawdziwej radości nie znajdziemy w ludzkich tradycjach ani w światowych rozrywkach, lecz w posłuszeństwie Bogu i Jego Prawu. Zachowywanie Sabatu, biblijnych świąt oraz chodzenie ścieżkami Pisma staje się dla nas nie ciężarem, lecz źródłem głębokiego pokoju i duchowej uciechy. Po drugie, w obliczu trudności, prześladowań czy chorób nie musimy popadać w rozpacz. Rozumiejąc, że chara jest owocem Ducha, możemy uchwycić się Boga Jahwe i Jego obietnic. Nasza nadzieja sięga poza grób — wyczekujemy dnia zmartwychwstania, kiedy to obietnica pełnej radości spełni się w całej okazałości w obecności Jeszui.
Powiązane
- Wszystkie 60 wystąpień słowa chara — konkordancja G5479
- Biblia interlinearna — czytaj oryginał słowo po słowie
- Słowo z oryginału: eleos (ἔλεος)
- Słowo z oryginału: dynamis (δύναμις)
- Słowo z oryginału: hypomone (ὑπομονή)
- Słownik pojęć biblijnych
Zobacz też: Jahwe · Jeszua (Jezus) · Mesjasz (Maszijach) · Apostoł (szaliach) · Jakub · Paweł — znaczenie imienia
