Hades (ᾍδης, G0086) występuje w Nowym Testamencie dziesięć razy: Mt 11,23; 16,18; Łk 10,15; 16,23; Dz 2,27; 2,31; Ap 1,18; 6,8; 20,13 i 20,14. Nie jest to termin ukuty przez apostołów ani przejęty z greckiej religii jako nauka. Jest to słowo, które przyszło do Nowego Testamentu przez przekład.
Słowo, które przyszło z tłumaczenia
Nie zostawisz bowiem mojej duszy w piekle i nie dasz swojemu Świętemu doznać zniszczenia.
Dz 2,27
Piotr cytuje w Dz 2 psalm Dawida. Wystarczy sprawdzić oryginał tego cytatu.
Nie zostawisz bowiem mojej duszy w piekle ani nie dopuścisz swemu Świętemu doznać zniszczenia.
Ps 16,10
W Ps 16,10 hebrajski ma szeol (H7585); w cytacie z Dz 2,27 stoi w tym miejscu hades. Grecki przekład Tanachu oddawał szeol słowem hades systematycznie i stąd wzięło się ono w Nowym Testamencie. Polski czytelnik nie ma szansy tego zauważyć, bo UBG w obu wersetach ma po prostu „w piekle”.
Co robi z tym polski przekład
A ty, Kafarnaum, które jesteś wywyższone aż do nieba, aż do piekła będziesz strącone. Bo gdyby w Sodomie działy się cuda, które się w tobie dokonały, przetrwałaby aż do dziś.
Mt 11,23
UBG oddaje hades jako „piekło” we wszystkich dziesięciu miejscach. Tym samym słowem oddaje jednak także gehennę (γέεννα, G1067), która występuje w Nowym Testamencie dwanaście razy.
Jeśli więc twoje prawe oko jest ci powodem upadku, wyłup je i odrzuć od siebie. Pożyteczniej bowiem jest dla ciebie, aby zginął jeden z twoich członków, niż żeby całe twoje ciało było wrzucone do ognia piekielnego.
Mt 5,29
W Mt 5,29 „ogień piekielny” to gehenna; w Mt 11,23 „piekło” to hades. Podobnie w Mt 5,22, Mt 10,28, Mk 9,43 i Jk 3,6 — wszędzie gehenna. Dwa różne greckie słowa, jedno polskie. Gehenna jest przy tym nazwą konkretnej doliny pod Jerozolimą (2 Krl 23,10), a hades stanem umarłych. Kto czyta wyłącznie po polsku, nie odróżni, o którym z nich mówi dany werset — a spory o pośmiertny los człowieka toczą się właśnie na tych wersetach.
Co zdania Nowego Testamentu robią z tym słowem
Warto przejść przez wszystkie miejsca, bo jest ich mało. Mt 11,23 i Łk 10,15 używają hadesu jako przeciwieństwa nieba w wyroku nad miastem. Mt 16,18 mówi o bramach hadesu, które nie przemogą — brama należy do warowni, więc obraz dotyczy twierdzy, nie tortury. Ap 6,8 stawia hades za jeźdźcem o imieniu Śmierć. Ap 20,13 mówi, że śmierć i hades wydały umarłych, którzy w nich byli.
A śmierć i piekło zostały wrzucone do jeziora ognia. To jest druga śmierć.
Ap 20,14
I na koniec sam hades zostaje wrzucony do jeziora ognia. Cokolwiek to słowo oznacza, tekst nie traktuje go jako stanu ostatecznego i nie utożsamia z jeziorem ognia — umieszcza jedno wewnątrz drugiego. Najpierw hades jest opróżniony, potem zniesiony.
I żyjący, a byłem umarły. A oto żyję na wieki wieków i mam klucze piekła i śmierci.
Ap 1,18
Klucze hadesu i śmierci trzyma Mesjasz. To jedyne zdanie w Nowym Testamencie mówiące o władzy nad tym miejscem — i władza ta należy do zmartwychwstałego, nie do żadnej postaci go zamieszkującej.
Jedyny opis od środka
A będąc w piekle i cierpiąc męki, podniósł oczy i ujrzał z daleka Abrahama i Łazarza na jego łonie.
Łk 16,23
Łk 16,23 jest jedynym miejscem Nowego Testamentu, w którym ktoś jest w hadesie przytomny. Scena należy do opowiadania Jeszui o bogaczu i Łazarzu, z łonem Abrahama, wielką przepaścią i rozmową przez nią prowadzoną. Żaden inny fragment nie opisuje hadesu w ten sposób i żaden nie powtarza tych szczegółów. Odnotowuję to i nie buduję na tym systemu, bo tekst sam nie buduje.
Czego tekst nie mówi
W Nowym Testamencie nie ma boga Hadesa, przewoźnika, rzeki ani psa u bramy. Nie ma sądu odbywającego się przy wejściu. Ap 6,8 i Ap 20,13 mówią o hadesie jak o postaci, która idzie za jeźdźcem i wydaje umarłych, ale ani razu nie nazywają go bóstwem i nie wskazują nikogo, kto by nim władał. Cała mitologia grecka związana z tym imieniem to warstwa spoza tekstu i nie ma w nim oparcia.
Zobacz też: Szeol (שְׁאוֹל) — co znaczy „grób” po hebrajsku · Gehenna · Mesjasz (Maszijach) · Piotr
