Ekklesia (ἐκκλησία, translit. ekklēsia) to grecki rzeczownik o numerze Stronga G1577, który w księgach Nowego Przymierza pojawia się dokładnie 117 razy. Słowo to, tłumaczone najczęściej jako kościół lub zgromadzenie, niesie ze sobą głębokie przesłanie o wspólnocie ludu Bożego. W języku greckim odnosi się ono do ludu zwołanego razem, co ma fundamentalne znaczenie dla zrozumienia intencji, z jakimi buduje swój lud Mesjasz Jeszua (Jezus).
Znaczenie i zakres słowa
Słownikowo grecki rzeczownik ἐκκλησία (ekklēsia) w naszej konkordancji i indeksie posiada główną glosę „zgromadzenie” (117×). W polskim przekładzie słowo to przybiera jednak różne formy, oddające odmienne odcienie kontekstowe. Najczęściej występuje jako „kościół” (75×), a także w liczbie mnogiej jako „kościoły/zbory” (33×). Dodatkowo w interlinii znajdujemy formy takie jak „zgromadzenie” (5×) oraz w dopełniaczu „kościołów” (dopełniacz) (1×) i „kościołów” (1×).
Tradycyjne polskie słowo „kościół” kojarzy się współcześnie wielu osobom z murowanym budynkiem, świątynią lub instytucjonalną hierarchią religijną. Jednak grecka ekklesia nie oznacza budowli z kamienia ani ziemskiej organizacji. Oryginalne pojęcie odnosi się bezpośrednio do żywej społeczności ludzkiej — do konkretnego zgromadzenia ludzi wezwanych i połączonych wspólnym powołaniem przez Boga, którego imię w prozie Pisma to Jahwe (PAN). Kiedy czytamy o ekklesia, Pismo Święte wskazuje na żywy lud, a nie na architekturę czy ramy administracyjne.
Ekklesia w Piśmie
Przyjrzyjmy się temu, jak słowo ekklesia występuje w konkretnych fragmentach Nowego Przymierza, analizując je krok po kroku.
Pierwsze użycie tego słowa w Ewangelii wg Mateusza ukazuje fundament, na którym opiera się całe zgromadzenie:
„Ja ci też mówię, że ty jesteś Piotr, a na tej skale zbuduję mój kościół, a bramy piekła go nie przemogą.” — Mt 16,18 (UBG)
Jeszua (Jezus) zapowiada tutaj, że to On sam buduje swoje zgromadzenie. Ekklesia należy wyłącznie do Mesjasza i żadne potęgi śmierci ani grobu jej nie przemogą.
Kolejny werset pokazuje praktyczny wymiar funkcjonowania tej wspólnoty w rozwiązywaniu sporów:
„Jeśli ich nie usłucha, powiedz kościołowi. A jeśli kościoła nie usłucha, niech będzie dla ciebie jak poganin i celnik.” — Mt 18,17 (UBG)
Ekklesia jawi się tutaj jako lokalne zgromadzenie braci i sióstr, które posiada powagę w sprawach dyscypliny i przywracania relacji wśród wierzących.
W Dziejach Apostolskich widzimy zgromadzenie w ruchu oraz relacje między poszczególnymi wspólnotami:
„Wyprawieni przez kościół, szli przez Fenicję i Samarię, opowiadając o nawróceniu pogan, czym sprawili wielką radość wszystkim braciom.” — Dz 15,3 (UBG)
Wspólnota zborowa wyprawia swoich wysłanników w drogę, co pokazuje, że ekklesia żyje w ścisłej więzi i wspiera dzieło głoszenia słowa Bożego.
Apostoł Paweł w Liście do Rzymian wspomina konkretne osoby posługujące w lokalnym zgromadzeniu:
„Polecam wam Febę, naszą siostrę, która jest służebnicą kościoła w Kenchrach;” — Rz 16,1 (UBG)
Słowo ekklesia odnosi się tu do konkretnej grupy wierzących spotykających się w danej miejscowości, w której poszczególni wierni pełnią służbę dla dobra całej społeczności.
W Liście do Koryntian widzimy tożsamość i uświęcenie wierzących składających się na ekklesia:
„Do kościoła Bożego w Koryncie, do uświęconych w Chrystusie Jezusie, powołanych świętych, ze wszystkimi, którzy w każdym miejscu wzywają imienia naszego Pana Jezusa Chrystusa, ich i naszego Pana.” — 1Kor 1,2 (UBG)
Zgromadzenie Boże to ludzie powołani do świętości, uświęceni w Mesjaszu Jeszui, tworzący jedność ze wszystkimi, którzy wzywają imienia Pana na każdym miejscu.
W Drugim Liście do Koryntian Paweł podkreśla odpowiedzialność i godność przedstawicieli zgromadzeń:
„A jeśli chodzi o Tytusa, jest on moim towarzyszem i współpracownikiem wśród was, jeśli zaś chodzi o naszych braci, są wysłannikami kościołów i chwałą Chrystusa.” — 2Kor 8,23 (UBG)
Bracia współpracujący z apostołami są nazywani posłańcami zgromadzeń oraz chwałą Mesjasza, co ukazuje wysoką rangę lokalnych wspólnot.
W Liście do Efezjan relacja Mesjasza do zgromadzenia jest porównana do relacji małżeńskiej:
„Mężowie, miłujcie swoje żony, jak i Chrystus umiłował kościół i wydał za niego samego siebie;” — Ef 5,25 (UBG)
Jeszua umiłował ekklesia do tego stopnia, że oddał za nią samego siebie. Wykazuje to niezwykłą miłość i poświęcenie, jakim Bóg Jahwe daruje swój lud.
List do Kolosan jednoznacznie określa głowę i zwierzchnictwo nad tym zgromadzeniem:
„On też jest głową ciała – kościoła; on jest początkiem i pierworodnym z umarłych, aby we wszystkim był pierwszy;” — Kol 1,18 (UBG)
Mesjasz jest głową ciała, czyli zgromadzenia. Oznacza to, że żadna ziemska postać ani instytucja nie może rościć sobie prawa do kierowania ekklesia w miejsce Jeszui.
Głębia znaczenia
Analizując te wersety, dostrzegamy głęboki kąt teologiczny słowa ekklesia. W greckiej Septuagincie słowo ἐκκλησία służyło jako odpowiednik hebrajskiego pojęcia określającego zgromadzenie Izraela na pustyni, gdy lud Jahwe słuchał Jego przykazań i Prawa Bożego. Zgromadzenie to od samego początku było ludem wywołanym ze świata i oddzielonym dla Boga.
Jeszua nie założył nowej, odrębnej instytucji, lecz oświadczył, że buduje SWOJE zgromadzenie. Wierzący wywodzący się z narodów nie stają się osobnym tworem z własną ludzką tradycją, lecz zostają wszczepieni w szlachetną oliwkę Izraela. Odnawiane Przymierze jednoczy wszystkich w jednym ciele, w którym Głową jest Jeszua (Kol 1,18). Ekklesia nie posiada ziemskiej hierarchii władzy — jedynym Pasterzem i Głową jest Mesjasz, który umiłował to zgromadzenie i wydał za nie samego siebie (Ef 5,25).
Co to znaczy dla nas
Zrozumienie słowa ekklesia ma kluczowe znaczenie dla każdego, kto pragnie opierać wiarę na zasadzie sola scriptura i szuka powrotu do biblijnych korzeni wiary.
Po pierwsze, musimy porzucić myślenie o wspólnocie w kategoriach martwych budynków czy ludzkich organizacji. Ekklesia to my — ludzie powołani przez Jahwe, przestrzegający Jego przykazań, zachowujący Sabat i święta biblijne, żyjący w posłuszeństwie Jego Słowu.
Po drugie, świadomość, że jesteśmy częścią jednego zgromadzenia wywołanych, budzi w nas żywą nadzieję nadchodzącego Królestwa. Naszą nadzieją nie jest bezcielesne bytowanie, lecz zmartwychwstanie przy powrocie Jeszui. Będąc częścią Jego zgromadzenia, jesteśmy wzywani do budowania wzajemnych relacji, uświęcania się i wspólnego oczekiwania na dzień, w którym Mesjasz zgromadzi swój lud z czterech krańców ziemi.
Powiązane
- Wszystkie 117 wystąpień słowa ekklesia — konkordancja G1577
- Biblia interlinearna — czytaj oryginał słowo po słowie
- Słowo z oryginału: basileia (βασιλεία)
- Słowo z oryginału: parousia (παρουσία)
- Słowo z oryginału: aletheia (ἀλήθεια)
- Słownik pojęć biblijnych
Zobacz też: Sabat · Mesjasz (Maszijach) · Jeszua (Jezus) · Jahwe · Apostoł (szaliach) · Przymierze (brit)
