Pytanie zadają dwie różne grupy ludzi. Jedni chcą mieć pewność i szukają jej, bo żyją w lęku. Drudzy pytają, czy pewność w ogóle wypada mieć. Pismo mówi coś obu grupom, i nie jest to w obu przypadkach to samo.
Gdzie Pismo mówi wprost o pewności życia wiecznego?
To napisałem wam, którzy wierzycie w imię Syna Bożego, abyście wiedzieli, że macie życie wieczne i abyście wierzyli w imię Syna Bożego.
1 J 5,13
Jan podaje cel całego listu i nie jest nim wzbudzenie niepokoju. Napisał go, żeby czytelnicy wiedzieli, że mają życie wieczne. Czasownik jest tu ważny: wiedzieć, nie mieć nadzieję. Kto twierdzi, że pewność jest zarozumiałością, ma przeciw sobie zdanie napisane właśnie po to.
Ten to Duch poświadcza naszemu duchowi, że jesteśmy dziećmi Bożymi.
Rz 8,16
Paweł wskazuje na świadectwo wewnętrzne. To nie jest odczucie w rodzaju dobrego nastroju — mowa o poświadczeniu, którego źródłem nie jest sam człowiek. Warto przeczytać poprzedni werset, w którym mowa o wołaniu do Ojca; pewność jest tu związana z relacją, a nie z oceną własnych wyników.
Moje owce słuchają mego głosu i ja je znam, a one idą za mną. A ja daję im życie wieczne i nigdy nie zginą ani nikt nie wydrze ich z mojej ręki.
J 10,27-28
Jeszua mówi o owcach, które słyszą Jego głos i idą za Nim. Obietnica jest podwójna: nie zginą i nikt ich nie wyrwie. Zauważmy jednak, że opis zaczyna się od zachowania — słuchają i idą. To nie jest zdanie o kimkolwiek, tylko o nich.
W nim i wy położyliście nadzieję, kiedy usłyszeliście słowo prawdy, ewangelię waszego zbawienia, w nim też, gdy uwierzyliście, zostaliście zapieczętowani obiecanym Duchem Świętym; Który jest zadatkiem naszego dziedzictwa, aż nastąpi odkupienie nabytej własności, dla uwielbienia jego chwały.
Ef 1,13-14
Obraz pieczęci i zadatku pochodzi z języka handlowego. Zadatek to część należności wpłacona z góry, dowód, że reszta przyjdzie. Paweł mówi więc o czymś, co można rozpoznać teraz, i o czymś, co dopiero nastąpi.
Po co Paweł każe badać samych siebie?
Badajcie samych siebie, czy jesteście w wierze, samych siebie doświadczajcie. Czy nie wiecie o samych sobie, że Jezus Chrystus jest w was? Chyba że zostaliście odrzuceni.
2 Kor 13,5
Ten sam Paweł każe Koryntianom badać samych siebie i dodaje zdanie, którego nikt nie lubi cytować: chyba że zostaliście odrzuceni. To wezwanie do sprawdzania, a nie do zamartwiania się — ale sprawdzanie zakłada, że wynik nie jest z góry oczywisty.
Lecz kto wytrwa aż do końca, ten będzie zbawiony.
Mt 24,13
Jeszua wiąże zbawienie z wytrwaniem do końca. Zdanie pada w mowie o ucisku i o oziębnięciu miłości, a więc dotyczy warunków trudnych. Nie da się go czytać jako opisu czegoś, co jest już zamknięte.
Dlatego, moi umiłowani, tak jak zawsze byliście posłuszni, nie tylko w mojej obecności, ale jeszcze bardziej teraz, pod moją nieobecność, z bojaźnią i drżeniem wykonujcie swoje zbawienie.
Flp 2,12
Wykonywanie zbawienia z bojaźnią i drżeniem brzmi jak zaprzeczenie pewności. Warto jednak przeczytać następny werset, w którym Paweł mówi, że to Bóg sprawia w nich chcenie i wykonanie. Bojaźń nie dotyczy tu wyniku, tylko powagi sprawy.
Staliśmy się bowiem uczestnikami Chrystusa, jeśli tylko nasze pierwotne przeświadczenie aż do końca niewzruszenie zachowamy.
Hbr 3,14
List do Hebrajczyków stawia warunek najostrzej: staliśmy się uczestnikami, jeśli zachowamy przeświadczenie do końca. Zdanie łączy dokonaną przeszłość z warunkiem dotyczącym przyszłości i nie da się go rozdzielić.
Jak czytać obietnice i ostrzeżenia razem?
Oba zestawy pochodzą od tych samych autorów i czasem z tych samych listów. To znaczy, że nie widzieli w nich sprzeczności. Najprościej powiedzieć, że pewność w Piśmie nie jest zaświadczeniem wydanym raz na zawsze i odłożonym do szuflady, tylko czymś, co idzie razem z trwaniem — jak pewność, że jest się w drodze, dopóki się nią idzie.
Trzeba jednak przyznać, że dalej sprawa się rozchodzi. Jedni czytają obietnicę o niewyrwaniu z ręki jako gwarancję nieutracalną, drudzy czytają warunki jako realną możliwość odpadnięcia. Obie strony mają teksty i obie muszą tłumaczyć zdania niewygodne dla siebie. Pismo nie zawiera wypowiedzi, która by ten spór zamknęła.
Czego nie wiemy
Nie wiemy, jak pogodzić obietnice bezwarunkowe z wezwaniami warunkowymi — Pismo stawia je obok siebie i nie tłumaczy. Nie wiemy, po czym rozpoznać poświadczenie Ducha w sposób, który dałoby się komuś pokazać. Nie wiemy, gdzie przebiega granica między zdrową pewnością a złudzeniem. Wiemy natomiast, że lęk nie jest celem żadnego z tych tekstów — nawet te ostrzegające zostały napisane do ludzi, których autorzy nazywają braćmi.
Zobacz też: Jeszua (Jezus) · Reszta (szear) — mniejszość, która ocaleje · Celem (צֶלֶם) — obraz Boży i posąg bożka to jedno słowo · List do Hebrajczyków · Paweł — znaczenie imienia
