Dziesiąta litera jest najmniejszym znakiem alfabetu — i zaczynają się od niej dwa najważniejsze imiona w Piśmie.
Kształt, nazwa i wymowa
Jod to י. Czyta się „j”, wartość liczbowa 10. To po prostu mały haczyk zawieszony u góry wiersza, nieschodzący do linii pisma — najmniejsza litera hebrajska i jedyna, której nie da się pomylić z żadną inną przez sam rozmiar.
Pierwsza litera imienia Boga
Imię własne Boga zapisano czterema literami: יהוה — jod, he, waw, he. Pierwsza z nich to właśnie jod.
I mówił jeszcze Bóg do Mojżesza: Tak powiesz synom Izraela: Pan, Bóg waszych ojców, Bóg Abrahama, Bóg Izaaka i Bóg Jakuba, posłał mnie do was. To jest moje imię na wieki i takim ma pozostać w pamięci po wszystkie pokolenia.
Wj 3,15
Tam, gdzie w polskim tekście stoi „Pan”, w hebrajskim stoi to imię. Bóg mówi o nim wyraźnie, że jest Jego własne i że nie zamierza dzielić się związaną z nim czcią:
Ja, Pan, to jest moje imię, a mojej chwały nie oddam innemu ani mojej czci – rzeźbionym posągom.
Iz 42,8
Wymawiamy je „Jahwe”. Skróconą formę — Jah — spotkałeś już w lekcji 5, w słowie „hallelu-Jah”.
Słowo biblijne: Jeszua
Od jod zaczyna się też imię Mesjasza. Hebrajskie יֵשׁוּעַ — Jeszua — to skrócona forma imienia יְהוֹשׁוּעַ (Jehoszua), które znamy z Biblii jako Jozue. Imię to łączy pierwsze litery imienia Bożego z rdzeniem יָשַׁע — jasza, „zbawiać”, „wybawiać”. Znaczy więc mniej więcej: „Jahwe zbawia”. Stąd zdanie anioła do Józefa:
I urodzi syna, któremu nadasz imię Jezus. On bowiem zbawi swój lud od jego grzechów.
Mt 1,21
Zwróć uwagę, że imię i wyjaśnienie są tu jednym: najpierw „nadasz imię”, a zaraz potem „On bowiem zbawi swój lud od jego grzechów”. Po hebrajsku to gra na tym samym rdzeniu, po polsku znika. Polskie przekłady zapisują to imię jako „Jezus”, bo idą przez grecką formę Iesous, w której hebrajskie brzmienie się zatarło. W tym serwisie używamy formy hebrajskiej — Jeszua — właśnie po to, żeby ten związek był widoczny.
Jod w Psalmie 119
Dziesiąta strofa to Ps 119,73-80. Otwiera ją słowo יָדֶיךָ — jadecha, „twoje ręce”, od rzeczownika יָד (jad, ręka):
Twoje ręce mnie uczyniły i ukształtowały; daj mi rozum, abym się nauczył twoich przykazań;
Ps 119,73
Kolejność jest tu warta uwagi: najpierw „uczyniły mnie”, potem „daj mi rozum”. Psalmista prosi o zrozumienie tego, kto go stworzył — a nie o zrozumienie w oderwaniu od Stwórcy.
Do przećwiczenia
- Napisz jod י obok waw ו. Zobacz różnicę wysokości — jod nie dotyka linii pisma.
- Znajdź w swojej Biblii pięć miejsc ze słowem „Pan” zapisanym wersalikami lub kapitalikami. To zwykle sygnał, że w oryginale stoi tam imię własne.
- Przeczytaj Ps 119,73-80 i policz, ile razy psalmista prosi o rozum lub zrozumienie.
Zobacz też: Jahwe · Jeszua (Jezus) · Jasza (יָשַׁע) — co znaczy „zbawić” po hebrajsku · Jozue — znaczenie imienia
