Dziewiąta litera daje nam słowo, które w Biblii pada po raz pierwszy już w pierwszym rozdziale — i to sześć razy pod rząd.
Kształt, nazwa i wymowa
Tet to ט. Czyta się „t", wartość liczbowa 9. Wygląda jak miseczka z zawiniętym do środka brzegiem. W hebrajskim biblijnym istnieją dwie litery czytane jako „t" — tet ט oraz taw ת z ostatniej lekcji. Dziś brzmią tak samo i nie musisz na tym etapie zastanawiać się dlaczego; wystarczy, żebyś umiał je rozpoznać na papierze.
Słowo biblijne: tow
טוֹב — tow — znaczy „dobry", „dobre", ale też „przyjemny", „właściwy", „korzystny". To słowo domykające każdy dzień stworzenia — w hebrajskim szyku: „i widział Bóg, że było dobre"; UBG oddaje to jako „I Bóg widział, że to było dobre" (Rdz 1,10). Na koniec szóstego dnia pada w wersji wzmocnionej:
I Bóg widział wszystko, co uczynił, a było to bardzo dobre. I nastał wieczór i poranek, dzień szósty.
Rdz 1,31
„Bardzo dobre" to po hebrajsku tow meod. Warto zauważyć, kto tu wystawia ocenę. Nie człowiek stwierdza, że świat mu się podoba — to Stwórca ocenia własne dzieło. Biblijne „dobre" jest przede wszystkim orzeczeniem Boga, a nie naszym odczuciem.
To samo słowo psalmista odnosi wprost do Boga i zaprasza do sprawdzenia:
Skosztujcie i zobaczcie, jak dobry jest Pan: Błogosławiony człowiek, który mu ufa.
Ps 34,8
„Skosztujcie i zobaczcie" — czyli sprawdźcie sami. Pismo nie prosi tu o ślepe przyjęcie tezy, tylko o doświadczenie.
Warto zapamiętać jeszcze jedno zastosowanie tego słowa. Hebrajski nie ma osobnego wyrazu na „lepszy" — mówi po prostu „dobry ponad", stawiając tow przed porównaniem. Dlatego zdania w rodzaju „lepsza jest mądrość niż złoto" brzmią w oryginale dosłownie „dobra jest mądrość ponad złoto". Gdy w polskim tekście widzisz stopień wyższy, w hebrajskim najczęściej stoi tam nasze tow.
Tet w Psalmie 119
Dziewiąta strofa, Ps 119,65-72, jest zbudowana wokół słowa tow — cztery z ośmiu wersetów zaczynają się dokładnie od niego. Najpierw o Bogu:
Jesteś dobry i czynisz dobro; naucz mnie twoich praw.
Ps 119,68
A potem zdanie, które w ustach człowieka po przejściach brzmi zupełnie inaczej niż w ustach teoretyka:
Dobrze to dla mnie, że zostałem uciśniony, abym się nauczył twoich praw.
Ps 119,71
Psalmista nie mówi, że utrapienie samo w sobie jest dobre. Mówi, że wyszło mu na dobre, bo dopiero wtedy zaczął się uczyć. To ważna różnica i warto jej nie zacierać.
Do przećwiczenia
- Zapisz dziewięć poznanych liter od prawej do lewej: א ב ג ד ה ו ז ח ט. To już prawie połowa alfabetu.
- Przeczytaj Rdz 1 i policz, ile razy pada tam ocena „dobre". Ostatnia jest wzmocniona.
- Przeczytaj Ps 119,65-72 i wypisz, czego psalmista nauczył się dzięki trudnym okolicznościom.
