Siódma litera daje nam czasownik, którym Pismo otwiera jedno z Dziesięciu Słów — i którym opisuje wierność Boga wobec własnych obietnic.
Kształt, nazwa i wymowa
Zajin to ז. Czyta się „z”, wartość liczbowa 7. Wygląda jak waw ו z szerszym, symetrycznie osadzonym daszkiem — i to jedyna różnica, więc przy pierwszych próbach czytania warto się przy niej zatrzymać na sekundę dłużej.
Słowo biblijne: zachar
זָכַר — zachar — tłumaczymy jako „pamiętać”, ale hebrajskie „pamiętanie” nie jest czynnością umysłu. To nie znaczy „mieć w głowie”, tylko „wziąć pod uwagę i coś z tym zrobić”. Kiedy Biblia mówi, że Bóg pamięta, zaraz potem opisuje Jego działanie.
Od tego czasownika zaczyna się czwarte przykazanie:
Pamiętaj o dniu szabatu, aby go święcić.
Wj 20,8
Pierwsze słowo brzmi w oryginale zachor. Nie „pomyśl czasem o sabacie”, tylko — w sensie tego czasownika — „miej go na uwadze i zachowaj”. Ten sam czasownik opisuje Boga po potopie:
I wspomnę na moje przymierze, które jest między mną a wami oraz wszelką żywą istotą cielesną. Nie będzie już więcej wód potopu, który miałby zniszczyć wszelkie ciało.
Rdz 9,15
Zauważ konstrukcję: „wspomnę na moje przymierze” — a potem konkretna konsekwencja. Boże pamiętanie to zawsze pamiętanie skutkujące.
Rodzina słowa
Od tego samego rdzenia pochodzi zikaron — pamiątka, znak przypominający. Malachiasz opisuje coś, co po hebrajsku nazywa się sefer zikaron, księgą pamięci:
Wtedy rozmawiali o tym między sobą ci, którzy się bali Pana. Pan zobaczył to i usłyszał, i napisano księgę wspomnień przed nim z powodu tych, którzy się boją Pana i rozmyślają o jego imieniu.
Ml 3,16
Warto też wiedzieć, że tym samym rdzeniem hebrajski nazywa doroczne święta „pamiątkami” — nie dlatego, że mamy o nich pamiętać w kalendarzu, ale dlatego, że mamy w nich uczestniczyć.
Zajin w Psalmie 119
Siódma strofa to Ps 119,49-56. Aż dwa jej wersety zaczynają się wprost od naszego czasownika. Pierwszy jest prośbą:
Pamiętaj o słowie danym twemu słudze, na którym to słowie kazałeś mi polegać.
Ps 119,49
Hebrajskie זְכֹר — zechor — to ten sam tryb rozkazujący co w przykazaniu o sabacie, tyle że skierowany do Boga: „pamiętaj”. Cztery wersety dalej psalmista odwraca kierunek:
Pamiętam o twoich wiecznych sądach, Panie, i pocieszam się nimi.
Ps 119,52
Najpierw prosi Boga o pamięć, potem sam pamięta. To dobry opis tego, jak w Piśmie działa relacja: nie jesteś proszony o nic, czego Bóg by pierwszy nie zrobił.
Do przećwiczenia
- Zapisz obok siebie waw ו i zajin ז. Zapamiętaj: szerszy daszek to zajin.
- Znajdź w Piśmie trzy zdania zaczynające się od „pamiętaj”. Sprawdź, czy po każdym z nich następuje konkretne polecenie.
- Przeczytaj Ps 119,49-56 i wypisz, co psalmista robi nocą. To jedna z niewielu tak osobistych scen w całym psalmie.
