Doxa (δόξα, translit. doxa) to grecki rzeczownik o numerze Stronga G1391, który w tekście Nowego Testamentu występuje dokładnie 168 razy. Oznacza potężną chwałę, niebiańską wspaniałość oraz niezrównany majestat samego Stwórcy, Jahwe (PAN). Studium tego słowa pomaga nam zrozumieć, czym jest prawdziwa Boża chwała i w jaki sposób objawia się ona w życiu wierzących ludzi.
Znaczenie i zakres słowa
W naszym indeksie słownikowym greckie słowo doxa jest oddawane jako „chwała” (168×). Przekładalność tego terminu ukazuje pewne odcienie gramatyczne, które pojawiają się w interlinii. Najczęstszą formą jest „chwała” (143×), ale występują także formy takie jak „chwały” (15×), pytająca „chwała?” (2×), wykrzyknikowa „chwała!” (2×) oraz narzędnikowa „chwałą” (2×).
Polskie słowo „chwała” nie zawsze w pełni oddaje całą głębię greckiego terminu doxa. Chociaż w języku potocznym chwała może kojarzyć się ze sławą czy uznaniem wśród ludzi, w kontekście biblijnym słowo to wiąże się bezpośrednio z objawieniem obecności Boga. Obejmuje ono majestat, potęgę, niebiański blask i godność, która należy się wyłącznie Stwórcy.
Doxa w Piśmie
Pierwsze znaczące wystąpienie słowa doxa w Ewangelii wg Mateusza ukazuje, że całe królestwo i potęga należą wiecznie do Ojca.
„I nie wystawiaj nas na pokusę, ale wybaw nas od złego; twoje bowiem jest królestwo, moc i chwała na wieki. Amen.” — Mt 6,13 (UBG)
W tym miejscu słowo doxa odnosi się do wiecznej wspaniałości Boga, któremu należą się wszelkie uwielbienie i moc.
W dalszej części tej samej Ewangelii widzialna chwała towarzyszy powrotowi Syna Człowieczego.
„Wówczas ukaże się na niebie znak Syna Człowieczego. Wtedy będą lamentować wszystkie ludy ziemi i ujrzą Syna Człowieczego przychodzącego na obłokach niebieskich z mocą i wielką chwałą.” — Mt 24,30 (UBG)
Gdy Jeszua (Jezus) powróci na obłokach nieba, Jego przyjściu będzie towarzyszyć potężna doxa — widzialny blask i majestat Króla.
Uczniowie jednak nie od razu rozumieli duchowy charakter tej chwały, co widać w prośbie synów Zebedeusza w Ewangelii Marka.
„Odpowiedzieli mu: Spraw, abyśmy siedzieli jeden po twojej prawej, a drugi po lewej stronie w twojej chwale.” — Mk 10,37 (UBG)
Uczniowie pragnęli miejsc po prawej i lewej stronie w Jego majestacie, łącząc pojęcie doxa z ziemską władzą i pozycją.
Inny wymiar chwały pojawia się już na samym początku historii narodzenia Mesjasza w Ewangelii Łukasza.
„I oto stanął przy nich anioł Pana, a chwała Pana zewsząd ich oświeciła. I ogarnął ich wielki strach.” — Łk 2,9 (UBG)
Nocne niebo rozbłysło, gdy chwała Pańska, czyli niebiański blask obecności Bożej, otoczyła pasterzy na polu.
Apostoł Jan wzywa nas do kontemplacji faktu, że ta sama niebiańska doxa zamieszkała pośród ludzi w ciele Mesjasza.
„A to Słowo stało się ciałem i mieszkało wśród nas (i widzieliśmy jego chwałę, chwałę jako jednorodzonego od Ojca), pełne łaski i prawdy.” — J 1,14 (UBG)
Słowo stało się ciałem, a wierzący mogli oglądać chwałę, jaką Jednorodzony Syn posiada od swojego Ojca.
Apostoł Paweł wyjaśnia tragiczny stan ludzkości z powodu grzechu w Liście do Rzymian.
„Wszyscy bowiem zgrzeszyli i są pozbawieni chwały Boga;” — Rz 3,23 (UBG)
Wszyscy zgrzeszyli i zostali pozbawieni obecności oraz blasku Bożej chwały, którą człowiek miał odzwierciedlać od stworzenia.
Równocześnie Paweł w Listach do Koryntian pokazuje, że wierzący bracia mogą stać się odbiciem tej wspaniałości.
„A jeśli chodzi o Tytusa, jest on moim towarzyszem i współpracownikiem wśród was, jeśli zaś chodzi o naszych braci, są wysłannikami kościołów i chwałą Chrystusa.” — 2Kor 8,23 (UBG)
Wysłannicy zborów zostali nazwani chwałą Chrystusa, ponieważ ich posługa i wierne życie przynoszą uwielbienie Pomazańcowi.
Ostateczną wizję chwały odnajdujemy w Księdze Objawienia, gdzie cały stworzony świat oddaje cześć Bogu.
„Godzien jesteś, Panie, wziąć chwałę i cześć, i moc, ponieważ ty stworzyłeś wszystko i z twojej woli trwa i zostało stworzone.” — Ap 4,11 (UBG)
Na tronie zasiada Stwórca, który jest godzien przyjąć wszelką chwałę, cześć i moc za to, że powołał wszystko do istnienia.
Głębia znaczenia
W Starym Testamencie odpowiednikiem greckiego słowa doxa jest hebrajskie pojęcie kawod, oznaczające ciężar, wartość i potęgę. Gdy greccy tłumacze przekładali Pismo, użyli słowa doxa na określenie właśnie tej Bożej wielkości. Chwałę Jahwe oglądano w Jeszui — jak pisze Jan: „oglądaliśmy jego chwałę”. Bóg nie oddaje swojej chwały nikomu innemu ani wizerunkom, dlatego prawdziwi wierzący nie oddają czci obrazom, figurom ani śmiertelnym ludziom.
Co to znaczy dla nas
Zrozumienie słowa doxa ma kluczowe znaczenie dla codziennego kroczenia z Bogiem. Pismo wyraźnie uczy nas, że prawo Boże oraz Sabat i święta biblijne pozostają aktualnym wzorcem sprawiedliwego życia dla każdego wierzącego. Naszym celem nie jest szukanie własnego uznania czy chwały pośród ludzi, lecz żywe odzwierciedlanie chwały Stwórcy przez posłuszeństwo Jego przykazaniom. Oczekując na zmartwychwstanie i objawienie się Królestwa Bożego, oddajemy należną cześć wyłącznie Jedynemu Bogu, odrzucając wszelką ludzką tradycję.
Powiązane
- Wszystkie 168 wystąpień słowa doxa — konkordancja G1391
- Biblia interlinearna — czytaj oryginał słowo po słowie
- Słowo z oryginału: euangelion (εὐαγγέλιον)
- Słowo z oryginału: ekklesia (ἐκκλησία)
- Słowo z oryginału: basileia (βασιλεία)
- Słownik pojęć biblijnych
Zobacz też: Sabat · Jahwe · Jeszua (Jezus) · Apostoł (szaliach) · Celem (צֶלֶם) — obraz Boży i posąg bożka to jedno słowo · Paweł — znaczenie imienia
