Siódmy rozdział Daniela jest zbudowany jak dokument z załącznikiem: najpierw widzenie, potem wyjaśnienie udzielone prorokowi na jego własną prośbę. Dzięki temu wiemy, czym są bestie, i wiemy to nie z domysłu. Reszta wymaga ostrożności, bo wyjaśnienie kończy się wcześniej niż widzenie.
Cztery bestie z morza
Daniel powiedział: Oto co zobaczyłem w swoim widzeniu w nocy: Oto cztery wiatry niebieskie potykały się na wielkim morzu. A cztery wielkie bestie wyszły z morza, jedna różniła się od drugiej. Pierwsza była podobna do lwa i miała orle skrzydła. Przypatrywałem się jej, aż jej skrzydła zostały wyrwane i podniosła się z ziemi tak, że stanęła na nogach jak człowiek, a dano jej serce ludzkie. Potem oto druga bestia, podobna do niedźwiedzia. I stanęła na jednym boku, mając trzy żebra w paszczy między zębami. I tak mówiono do niej: Wstań, pożeraj dużo mięsa. Potem spojrzałem, a oto inna bestia, podobna do pantery, która miała cztery ptasie skrzydła na grzbiecie. Bestia miała także cztery głowy i dano jej władzę. Potem widziałem w nocnych widzeniach: Oto czwarta bestia, straszna, przerażająca i bardzo silna, mająca wielkie żelazne zęby. Pożerała i miażdżyła, a resztę deptała swoimi nogami. Różniła się od wszystkich bestii, które były przed nią, i miała dziesięć rogów. Uważnie przypatrywałem się rogom, a oto mały róg wyrósł między nimi i trzy spośród tych pierwszych rogów zostały wyrwane przed nim. A oto w tym rogu były oczy podobne do oczu ludzkich i usta mówiące wielkie rzeczy.
Dn 7,2-8
Zwierzęta są opisane szczegółowo, ale bez nazw własnych. Czwarte jest inne od poprzednich i to na nim skupia się dalszy ciąg: dziesięć rogów, a między nimi jeszcze jeden, mały, przed którym trzy zostają wyrwane. Ten róg ma oczy i usta, czyli cechy osoby, choć wyrasta z królestwa.
Sąd, który zasiadł
I patrzyłem, aż trony zostały postawione, a Odwieczny zasiadł; jego szata była biała jak śnieg, a włosy jego głowy jak czysta wełna, jego tron jak ogniste płomienie, a jego koła jak płonący ogień. Strumień ognia wypływał i tryskał sprzed niego. Tysiąc tysięcy służyło mu, a dziesięć tysięcy po dziesięć tysięcy stało przed nim. Sąd zasiadł i otwarto księgi. Wtedy patrzyłem z powodu głosu wielkich słów, które wypowiedział róg. Przypatrywałem się, aż bestia została zabita, a jej ciało zniszczone i wydane na spalenie w ogniu. Także i pozostałym bestiom odebrano władzę i dano im przedłużenie życia aż do zamierzonego okresu i czasu.
Dn 7,9-12
Scena przenosi się z morza do sali sądowej. Nie ma tu walki dwóch stron; jest postępowanie, otwarte księgi i wyrok. To jedna z najważniejszych informacji rozdziału: przełom następuje przez sąd, a nie przez zwycięstwo militarne kogokolwiek z ziemi.
Widziałem też w nocnym widzeniu: Oto w obłokach nieba przybył ktoś podobny do Syna Człowieka, przyszedł aż do Odwiecznego i przyprowadzono go przed niego. I dano mu władzę, cześć i królestwo, aby wszyscy ludzie, wszystkie narody i języki służyli mu. Jego władza jest władzą wieczną, która nie przeminie, a jego królestwo nie będzie zniszczone.
Dn 7,13-14
Postać podobna do Syna Człowieka przychodzi do Odwiecznego i otrzymuje władzę. Kierunek ruchu jest zatem ku Bogu, nie od Boga ku ziemi — o czym łatwo zapomnieć, gdy ten obraz czyta się wyłącznie przez sceny powrotu z Ewangelii.
Wyjaśnienie podane w samym rozdziale
Te wielkie bestie, w liczbie czterech, to czterej królowie, którzy powstaną z ziemi. Ale święci Najwyższego wezmą królestwo i posiądą je na wieki, aż na wieki wieków.
Dn 7,17-18
I przypatrywałem się, a oto ten róg walczył ze świętymi i przemagał ich; Aż przyszedł Odwieczny i oddano sąd świętym Najwyższego; i nadszedł czas, aby święci otrzymali królestwo.
Dn 7,21-22
I powiedział tak: Czwarta bestia oznacza czwarte królestwo na ziemi, które będzie różniło się od wszystkich królestw, i pożre całą ziemię, podepcze i zmiażdży ją. A dziesięć rogów oznacza, że z tego królestwa powstanie dziesięciu królów, a po nich powstanie inny, który będzie różnił się od pierwszych i poniży trzech królów; Będzie mówił słowa przeciw Najwyższemu i wytracał świętych Najwyższego; będzie zamierzał zmienić czasy i prawa, gdyż będą wydane w jego ręce aż do czasu, czasów i połowy czasu.
Dn 7,23-25
Tu pada zwrot, który w Piśmie nie ma odpowiednika: o rogu powiedziano, że „będzie zamierzał zmienić czasy i prawa”. Nie chodzi o zwykły ucisk ani o podbój, lecz o ingerencję w porządek czasu i w prawo. Tekst nie mówi, jakie czasy i jakie prawa, nie mówi też, czy zamiar się powiódł — mówi tylko, że taki zamiar będzie. Wymienianie tu konkretnych instytucji jest już dopowiedzeniem i nie wolno go podawać jako treści proroctwa.
Potem zasiądzie sąd i tam odbiorą mu władzę, aby została zniszczona i wytracona aż do końca. A królestwo, władza i wielkość królestwa pod całym niebem zostaną oddane ludowi świętych Najwyższego, którego królestwo będzie królestwem wiecznym, a wszystkie zwierzchności będą mu służyć i jego słuchać.
Dn 7,26-27
Rozdział kończy się odebraniem władzy i przekazaniem królestwa świętym Najwyższego. Trzy razy powtarza się ta sama myśl: święci są przez pewien czas przemagani, a mimo to otrzymują królestwo. Jedno i drugie należy do tego samego proroctwa.
I stanąłem na piasku morza. I zobaczyłem bestię wychodzącą z morza, mającą siedem głów i dziesięć rogów, a na jej rogach było dziesięć koron, a na jej głowach imię bluźnierstwa. A bestia, którą widziałem, podobna była do pantery, a jej łapy jak u niedźwiedzia, a jej paszcza jak paszcza lwa. I dał jej smok swoją moc, swój tron i wielką władzę.
Ap 13,1-2
Apokalipsa łączy cechy trzech bestii Daniela w jedną. To wyraźne nawiązanie, ale nie automatyczne utożsamienie: u Daniela zwierzęta są cztery i kolejne, u Jana jedno i złożone.
Cztery teksty, które komplikują odczytanie
Niech was nikt w żaden sposób nie zwodzi. Ten dzień bowiem nie nadejdzie, dopóki najpierw nie przyjdzie odstępstwo i nie objawi się człowiek grzechu, syn zatracenia; Który się sprzeciwia i wynosi ponad wszystko, co się nazywa Bogiem lub co jest przedmiotem czci, tak że zasiądzie w świątyni Boga jako Bóg, podając się za Boga.
2 Tes 2,3-4
Paweł opisuje pojedynczą osobę zasiadającą w świątyni. Daniel opisuje róg wyrastający z królestwa. Podobieństwo jest duże, lecz kategoria inna — i połączenie obu w jedną postać jest wnioskiem interpretatora, nie zdaniem żadnego z tych tekstów.
I dano jej paszczę mówiącą rzeczy wielkie i bluźnierstwa. Dano jej też moc, aby działała przez czterdzieści dwa miesiące. I otworzyła swoją paszczę, by bluźnić przeciwko Bogu, by bluźnić jego imieniu, jego przybytkowi i tym, którzy mieszkają w niebie. Pozwolono jej też walczyć ze świętymi i zwyciężać ich. I dano jej władzę nad każdym plemieniem, językiem i narodem.
Ap 13,5-7
Okres podany przez Jana i okres podany przez Daniela brzmią pokrewnie, ale zapisane są inaczej: tam czterdzieści dwa miesiące, tu czas, czasy i połowa czasu. Sprowadzanie ich do wspólnego mianownika wymaga założenia o długości roku i miesiąca, którego żaden z tych tekstów nie podaje.
Z jednego z nich wyrósł mały róg, a ten bardzo wzrastał ku południu, ku wschodowi i ku wspaniałej ziemi. Wzrósł aż do wojska niebieskiego i zrzucił na ziemię część wojska oraz gwiazd i podeptał je. Wzniósł się nawet aż do księcia tego wojska i przez niego została odjęta codzienna ofiara i zostało porzucone miejsce jego świątyni. Także wojsko zostało mu podane przeciwko codziennej ofierze z powodu przestępstwa i porzucił prawdę na ziemię, a cokolwiek czynił, powodziło mu się.
Dn 8,9-12
W ósmym rozdziale również pojawia się mały róg, lecz wyrasta z zupełnie innego pnia i działa przeciwko codziennej ofierze. Czy to ta sama figura, czy dwie różne? Księga tego nie mówi, a od odpowiedzi zależy cały dalszy układ.
Gdy więc zobaczycie obrzydliwość spustoszenia, o której mówił prorok Daniel, stojącą w miejscu świętym (kto czyta, niech rozumie);
Mt 24,15
Jeszua odsyła do Daniela, lecz nie do siódmego rozdziału i nie do rogu. Kto buduje jeden ciąg z Daniela 7, Daniela 8 i mowy oliwnej, powinien powiedzieć czytelnikowi, że spina te miejsca sam. Pismo tej sprawy nie zamyka.
Czego nie wiemy
Nie wiemy, które królestwa oznaczają cztery bestie — anioł ich nie nazywa. Nie wiemy, kim jest mały róg ani czy w ogóle jest osobą, czy porządkiem władzy trwającym dłużej niż jedno życie. Nie wiemy, jakie „czasy” i jakie „prawa” miałby zmienić, ani czy zmiana dotyczy kalendarza, prawa Bożego, prawa ludzkiego czy wszystkiego naraz. Nie wiemy, jak długo trwa czas, czasy i połowa czasu, bo tekst nie podaje jednostki. Nie wiemy wreszcie, czy sąd z tego rozdziału jest tym samym sądem, co sceny sądu w innych księgach. Rozdział daje klucz do bestii i zatrzymuje się przed resztą.
Zobacz też: Reszta (szear) — mniejszość, która ocaleje · Jeszua (Jezus) · Paweł — znaczenie imienia · Daniel — znaczenie imienia
