To zdanie zaskakuje, bo pada mimochodem. Paweł nie wykłada nauki o sądzie nad istotami duchowymi. Rozstrzyga spór o to, czy wierzący powinni ciągać się nawzajem po sądach — i w tym sporze używa argumentu, który zakłada u czytelników wiedzę już posiadaną.
W jakiej sprawie Paweł napisał te słowa Koryntianom?
Czy nie wiecie, że święci będą sądzić świat? A jeśli świat będzie sądzony przez was, to czy nie jesteście godni osądzać sprawy pomniejsze? Czy nie wiecie, że będziemy sądzić aniołów? A cóż dopiero sprawy doczesne?
1 Kor 6,2-3
Zwróćmy uwagę na formę: to dwa pytania retoryczne, oba zaczynające się od „czy nie wiecie”. Paweł nie informuje, tylko przypomina. Zakłada, że Koryntianie już to słyszeli. Cała konstrukcja idzie od większego do mniejszego: skoro macie sądzić świat i aniołów, to tym bardziej poradzicie sobie ze sprawą o pieniądze między dwoma braćmi.
Argument działa tylko wtedy, gdy przesłanka jest prawdziwa. Gdyby Paweł powoływał się na coś wątpliwego, jego wniosek byłby bez wartości. To mocna wskazówka, że mówi o czymś, co uważał za znane i pewne.
Gdzie Biblia mówi o sądzie powierzonym świętym?
Aż przyszedł Odwieczny i oddano sąd świętym Najwyższego; i nadszedł czas, aby święci otrzymali królestwo.
Dn 7,22
Daniel widzi, jak sąd zostaje oddany świętym Najwyższego, a potem otrzymują królestwo. To najstarszy tekst w tej sprawie i pokazuje, że idea nie jest wymysłem apostolskim.
A Jezus im powiedział: Zaprawdę powiadam wam, że przy odrodzeniu, gdy Syn Człowieczy zasiądzie na tronie swojej chwały, i wy, którzy poszliście za mną, zasiądziecie na dwunastu tronach, sądząc dwanaście pokoleń Izraela.
Mt 19,28
Jeszua mówi to samo dwunastu i wiąże z odrodzeniem oraz z tronem chwały. Sąd nad dwunastoma pokoleniami jest w tym zdaniu funkcją, a nie zaszczytem samym w sobie.
Zobaczyłem też trony i zasiedli na nich, i dano im władzę sądzenia. I zobaczyłem dusze ściętych z powodu świadectwa Jezusa i z powodu słowa Bożego oraz tych, którzy nie oddali pokłonu bestii ani jej wizerunkowi i nie przyjęli jej znamienia na czoło ani na rękę. I ożyli, i królowali z Chrystusem tysiąc lat.
Ap 20,4
Objawienie łączy oba wątki: trony, władza sądzenia i królowanie. Warto zauważyć, komu to zostaje dane — ludziom, którzy przegrali w tym życiu, ściętym i odmawiającym pokłonu. Odwrócenie ról jest tu zamierzone.
Czego ten werset nie mówi o sądzeniu aniołów?
Czy nie wiecie, że będziemy sądzić aniołów? A cóż dopiero sprawy doczesne?
1 Kor 6,3
Sam werset, czytany osobno, nie odpowiada na żadne z pytań, które od razu się nasuwają. Nie mówi, których aniołów. Nie mówi, na czym sądzenie polega. Nie mówi, kiedy się odbywa. Wszystko to dopisuje się do niego z zewnątrz.
Czy nie są oni wszyscy duchami służebnymi, posyłanymi, by służyć tym, którzy mają odziedziczyć zbawienie?
Hbr 1,14
List do Hebrajczyków mówi o aniołach jako duchach służebnych, posyłanych do tych, którzy mają odziedziczyć zbawienie. Ktoś mógłby uznać, że to wyklucza sądzenie ich przez ludzi. Ale zdanie dotyczy aniołów wiernych i ich obecnej służby, a Paweł mówi o sądzie, który dopiero nastąpi. Te dwa opisy nie muszą się wykluczać, choć Pismo nigdzie ich nie zestawia.
Lecz archanioł Michał, rozprawiając z diabłem, spierał się o ciało Mojżesza, nie ośmielił się wypowiedzieć przeciwko niemu bluźnierczego oskarżenia, ale powiedział: Niech cię Pan zgromi.
Jud 1,9
Trudniejszy jest ten fragment. Juda pokazuje archanioła, który nie ośmielił się wypowiedzieć oskarżenia przeciw diabłu i odesłał sprawę do Pana. Jeśli nawet Michał tak postąpił, to jak ludzie mieliby sądzić istoty duchowe? Juda używa tego jako ostrzeżenia przed lekkomyślnym mówieniem o rzeczywistościach, których nie rozumiemy. To realna przeciwwaga dla zdania Pawła i nie da się jej łatwo pogodzić. Pismo nie tłumaczy, jak jedno ma się do drugiego.
Po co Paweł w ogóle o tym wspomniał?
Warto wrócić do celu, w jakim Paweł to napisał. Nie chciał, żeby Koryntianie rozmyślali o przyszłej władzy. Chciał, żeby przestali się procesować i sami rozstrzygali swoje spory. Zapowiedź udziału w sądzie ma tu funkcję praktyczną: skoro to was czeka, zacznijcie się uczyć teraz. Każde użycie tego wersetu do budowania poczucia wyższości odwraca jego sens.
Czego nie wiemy
Nie wiemy, których aniołów dotyczy zapowiedź ani czy chodzi wyłącznie o upadłych. Nie wiemy, na czym polega sądzenie w tym kontekście — czy jest wydawaniem wyroku, czy uczestnictwem w rozstrzygnięciu. Nie wiemy, kiedy to następuje. I nie wiemy, jak pogodzić to z powściągliwością archanioła, o której pisze Juda; napięcie zostaje w tekście nierozwiązane.
Zobacz też: Jeszua (Jezus) · List do Hebrajczyków · Michał · Paweł — znaczenie imienia · Daniel — znaczenie imienia · Juda — znaczenie imienia
