Biblia ukazuje, że kara śmierci jest w swej istocie zgodna z Bożym prawem jako sprawiedliwa odpłata za umyślne przelanie ludzkiej krwi. Jahwe (PAN) powierzył władzy sądowniczej prawo do stosowania miecza wobec złoczyńców. Jednak Słowo Boże objawia również drugi biegun: Bóg nie ma upodobania w śmierci bezbożnego, a Jeszua (Jezus) wzywał do miłosierdzia i pokuty.
Co przymierze z Noem mówi o odpłacie za morderstwo?
Pismo Święte od samego początku ludzkiej historii po potopie określa zasady ochrony życia ludzkiego. Człowiek został stworzony na obraz Boga, dlatego celowe pozbawienie kogoś życia narusza samą świętość Stwórcy. W przymierzu z Noem Jahwe sformułował fundamentalną zasadę odpłaty za morderstwo, która stała się podstawą sprawiedliwości dla całej ludzkości:
„Kto przeleje krew człowieka, przez człowieka będzie przelana jego krew, bo na obraz Boga człowiek został stworzony.” — Rdz 9,6 (UBG)
Zasada ta została następnie szczegółowo rozwinięta w Prawie Mojżeszowym (Torze). Tora precyzyjnie odróżniała nieumyślne spowodowanie śmierci od celowego, zabójczego działania z premedytacją. Za morderstwo sprawiedliwość Boża wymagała najwyższego wymiaru kary, aby usunąć zło z pośrodku ludu i zadośćuczynić rozlanemu życiu:
„Kto uderzy człowieka tak, że ten umrze, poniesie śmierć;” — Wj 21,12 (UBG)
Co ważne, Nowy Testament wcale nie uchyla sprawiedliwości sprawowanej przez struktury państwowe. Apostoł Paweł w Liście do Rzymian jasno wyjaśnia, że świecka władza działa z Bożego ustanowienia i posiada prawo stosować surowe środki dyscyplinujące oraz represyjne wobec tych, którzy dopuszczają się przestępstw:
„Przełożeni bowiem nie są postrachem dla uczynków dobrych, ale złych. A chcesz nie bać się władzy? Czyń dobrze, a będziesz miał od niej pochwałę. Jest bowiem sługą Boga dla twojego dobra. Ale jeśli czynisz zło, bój się, bo nie na próżno nosi miecz, gdyż jest sługą Boga, mszczącym się w gniewie nad tym, który czyni zło.” — Rz 13,3-4 (UBG)
Jak pogodzić Bożą sprawiedliwość z miłosierdziem?
Aby w pełni zrozumieć biblijne podejście do kary ostatecznej, należy zestawić ze sobą dwa uzupełniające się aspekty Bożego charakteru: absolutną sprawiedliwość oraz niewyczerpane miłosierdzie. Tora bez wątpienia przewidywała karę śmierci jako sąd nad przelaniem krwi i poważnymi przestępstwami przeciwko przymierzu. Bóg ustanowił jasne granice moralne, a władza ziemska „nie na próżno nosi miecz” (Rz 13,3-4).
Z drugiej jednak strony, Pismo Święte niezwykle mocno akcentuje pragnienie Boga, aby grzesznik porzucił swoją złą drogę i żył. Jahwe nie jest bezdusznym sędzią, który czerpie satysfakcję z egzekucji. Prorok Ezechiel przypomina, że Bóg nie ma upodobania w śmierci niegodziwego, lecz w tym, by bezbożny zawrócił ze swojej drogi i zachował życie (Ez 33,11).
W doskonały sposób tę równowagę objawił Mesjasz, Jeszua (Jezus). W znanej historii o kobiecie przyłapanej na cudzołóstwie, oskarżyciele chcieli wykorzystać przepis Prawa, by pochopnie i bez zachowania pełnej procedury ukarać ją śmiercią. Jeszua nie unieważnił Tory ani nie zakwestionował Bożych standardów moralnych, lecz obnażył obłudę i grzech samych sędziów, mówiąc do nich: „Kto z was jest bez grzechu, niech pierwszy rzuci w nią kamieniem” (J 8,7). Zatrzymał egzekucję, dając kobiecie przestrzeń do pokuty i nowego życia, a jednocześnie nakazał jej odwrócenie się od grzechu.
Biblia ukazuje zatem, że o ile kara śmierci mieści się w Bożym kanonie sprawiedliwości i powadze ludzkiego życia, o tyle jej wykonanie wymaga absolutnej bezstronności, niezaprzeczalnych dowódców oraz braku obłudy po stronie wykonawców wyroku.
Czy „nie zabijaj” zakazuje państwu wykonywania wyroków?
Pierwszym powszechnym błędem jest powoływanie się na przykazanie „Nie zabijaj” jako na bezwzględny pacyfistyczny zakaz stosowania kary śmierci przez państwo. W języku hebrajskim użyte w Dekalogu słowo tircach odnosi się do morderstwa, skrytobójstwa lub nieumyślnego zabójstwa, a nie do sądowego wyroku wydanego przez prawowity organ sprawiedliwości. Sama Tora, zawierająca Dekalog, kilka rozdziałów dalej nakazuje stosowanie kary śmierci za morderstwo z premedytacją (Wj 21,12).
Drugim nieporozumieniem jest twierdzenie, że Nowy Testament całkowicie znosi Prawo i odbiera państwu prawo do karania mieczem. Jeszua w nauczaniu na górze mówił o osobistym przebaczeniu i nieodpłacaniu złem za zło w relacjach międzyludzkich, nie znosił jednak roli urzędów państwowych. Państwo ma obowiązek chronić niewinnych obywateli i powstrzymywać zło, używając do tego siły i oręża sprawiedliwości (Rz 13,3-4).
Trzeci błąd polega na myśleniu, że skazanie kogoś na śmierć wyklucza możliwość łaski Bożego zbawienia. Historia pokazuje, że nawet przestępca wiszący na krzyżu obok Jeszui, który przyznał, że odbiera sprawiedliwą karę za swoje czyny, otrzymał przebaczenie i obietnicę raju w momencie szczerego opamiętania.
Jaka postawa wobec sądów wynika z Pisma?
Dla wierzącego człowieka opierającego się na zasadzie sola scriptura zrozumienie biblijnej nauki o karze śmierci niesie konkretne konsekwencje:
1. Szacunek dla prawowitej władzy i porządku prawnego. Wierzący powinien uznawać rolę państwa w powstrzymywaniu przestępczości i dążeniu do sprawiedliwości, modląc się za rządzących, aby wydawali sprawiedliwe wyroki i nie nadużywali swojej władzy.
2. Modlitwa o mądrość sądowniczą i brak pomyłek. Ponieważ ludzki system sądowniczy jest ułomny, chrześcijanie powinni zabiegać o absolutną rzetelność procesów, aby uniknąć skazania osoby niewinnej, powstrzymując się od samosądów i pochopnego potępiania.
3. Głoszenie Ewangelii każdemu człowiekowi. Nawet wobec osób skazanych za najcięższe przestępstwa zadaniem uczniów Jeszui jest niesienie poselstwa o upamiętaniu i zbawieniu. Bóg daje szansę na ratunek duchowy każdemu, kto w pokorze uznaje swój grzech, niezależnie od tego, jakie konsekwencje cywilne musi ponieść na ziemi.
Powiązane pytania
- Czy służba w wojsku to grzech? Biblia o żołnierzach
- Co Biblia mówi o samotności? Jak ją przeżywać z Bogiem
- Co Biblia mówi o przebaczeniu? Jak przebaczyć według Pisma
- Co Biblia mówi o żałobie? Pocieszenie po stracie bliskiej osoby
- Wszystkie pytania i odpowiedzi
Zobacz też: Dziesięć przykazań · Jahwe · Jeszua (Jezus) · Tora (תּוֹרָה) — co znaczy „prawo” po hebrajsku · Apostoł (szaliach) · Mesjasz (Maszijach)
