Pismo nie zawiera ani jednego zdania zakazującego zanurzania dzieci i ani jednego opisu takiego zanurzenia. Cała sprawa rozstrzyga się więc na wzorcu: co robiono w opowiadaniach, które mamy, i co z tego wolno wnioskować o sytuacjach, których nie opisano. Cytaty z Uwspółcześnionej Biblii Gdańskiej.
Kolejność w Dziejach
Wtedy Piotr powiedział do nich: Pokutujcie i niech każdy z was ochrzci się w imię Jezusa Chrystusa na przebaczenie grzechów, a otrzymacie dar Ducha Świętego.
Dz 2,38
A gdy uwierzyli Filipowi, który głosił o królestwie Bożym i o imieniu Jezusa Chrystusa, chrzcili się zarówno mężczyźni, jak i kobiety.
Dz 8,12
Pierwsze wezwanie brzmi: pokutujcie i niech każdy się ochrzci. Kolejność jest w zdaniu, nie w komentarzu. W Samarii najpierw pada wzmianka o uwierzeniu, potem o zanurzeniu, i wymienieni są mężczyźni oraz kobiety — nie dzieci.
A gdy jechali drogą, przybyli nad jakąś wodę. Wówczas eunuch powiedział: Oto woda; co stoi na przeszkodzie, żebym mógł być ochrzczony? I powiedział Filip: Jeśli wierzysz z całego serca, możesz. A on odpowiedział: Wierzę, że Jezus Chrystus jest Synem Bożym.
Dz 8,36-37
Rozmowa z dworzaninem stawia warunek wprost. Na pytanie, co stoi na przeszkodzie, pada odpowiedź: „Jeśli wierzysz z całego serca, możesz”. Nie ma tu żadnego innego warunku, ale też żaden inny nie zostaje wykluczony — pytanie dotyczyło dorosłego.
Paweł zaś powiedział: Jan chrzcił chrztem pokuty, mówiąc ludziom, aby uwierzyli w tego, który przyjdzie po nim, to znaczy w Jezusa Chrystusa. Gdy to usłyszeli, zostali ochrzczeni w imię Pana Jezusa.
Dz 19,4-5
Kto uwierzy i ochrzci się, będzie zbawiony, ale kto nie uwierzy, będzie potępiony.
Mk 16,16
Ostatnie zdanie jest najmocniejsze w brzmieniu: „Kto uwierzy i ochrzci się, będzie zbawiony”. Uczciwość każe jednak dodać, że pochodzi ono z zakończenia Ewangelii Marka, którego brakuje w najstarszych zachowanych rękopisach. Kto opiera dowód wyłącznie na tym wersecie, opiera go na tekście o spornym umocowaniu — i lepiej powiedzieć to samemu, niż czekać, aż powie to ktoś inny.
Co znaczy zanurzenie
Czyż nie wiecie, że my wszyscy, którzy zostaliśmy ochrzczeni w Jezusie Chrystusie, w jego śmierci zostaliśmy ochrzczeni? Zostaliśmy więc pogrzebani z nim przez chrzest w śmierci, aby jak Chrystus został wskrzeszony z martwych przez chwałę Ojca, tak żebyśmy i my postępowali w nowości życia.
Rz 6,3-4
Pogrzebani z nim w chrzcie, w którym też razem z nim zostaliście wskrzeszeni przez wiarę, która jest działaniem Boga, który go wskrzesił z martwych.
Kol 2,12
Oba miejsca opisują zanurzenie jako pogrzeb i powstanie razem z Mesjaszem, i oba wiążą je z wiarą działającą w zanurzanym. Trudno przypisać takie przeżycie niemowlęciu. To argument z treści obrzędu, nie z opisu praktyki, i jest mocniejszy niż samo liczenie przypadków.
Argument z całego domu
A gdy została ochrzczona razem ze swoim domem, poprosiła: Jeśli uznaliście mnie za wierną Panu, wejdźcie do mojego domu i zamieszkajcie w nim. I wymogła to na nas.
Dz 16,15
Tej samej godziny w nocy wziął ich ze sobą, obmył ich rany i natychmiast się ochrzcił, on i wszyscy jego domownicy.
Dz 16,33
Ochrzciłem też dom Stefanasa. Poza tym nie wiem, czy ochrzciłem jeszcze kogoś.
1 Kor 1,16
Trzy razy pada wzmianka o zanurzeniu domu. To nie jest argument słaby i nie należy go zbywać: dom w tamtej kulturze obejmował dzieci, krewnych i służbę. Jeśli w żadnym z tych domów nie było małego dziecka, jest to zbieg okoliczności, a nie reguła — teksty tego nie mówią.
Do tego samego opowiadania należą jednak dwa inne zdania:
I głosili słowo Pańskie jemu i wszystkim jego domownikom.
Dz 16,32
Wprowadził ich do swego domu, zastawił przed nimi stół i weselił się, uwierzywszy Bogu z całym swoim domem.
Dz 16,34
Słowo było głoszone wszystkim domownikom, a radość z uwierzenia jest przypisana całemu domowi. W tym jednym przypadku dom składał się więc z ludzi, którzy słuchali i uwierzyli. Nie przesądza to o pozostałych domach, ale przesądza o tym.
Obrzezanie jako wzór
Każdy syn wśród was w ósmym dniu życia będzie obrzezany, każdy mężczyzna przez wszystkie pokolenia, tak narodzony w domu, jak i nabyty za pieniądze od jakiegokolwiek cudzoziemca, który nie pochodzi z twego potomstwa.
Rdz 17,12
To najpoważniejszy argument drugiej strony i ma strukturę, a nie tylko pojedynczy werset. Znak przymierza był w Torze nakładany na ośmiodniowe niemowlę, bez pytania go o zdanie. Jeśli zanurzenie zajęło miejsce obrzezania jako znak przynależności, to naturalne byłoby zachowanie tej samej praktyki wobec dzieci.
I przyjął znak obrzezania jako pieczęć sprawiedliwości wiary, którą miał przed obrzezaniem, po to, aby był ojcem wszystkich nieobrzezanych wierzących, aby im też poczytana była sprawiedliwość;
Rz 4,11
Paweł opisuje jednak obrzezanie Abrahama inaczej: jako pieczęć sprawiedliwości wiary, którą ten miał wcześniej. W tym ujęciu znak przypieczętowuje coś, co już jest. To osłabia analogię, choć jej nie kasuje — Abraham był dorosły, a jego potomkowie obrzezywani ósmego dnia już nie.
Gdy Jezus to zobaczył, oburzył się i powiedział do nich: Pozwólcie dzieciom przychodzić do mnie i nie zabraniajcie im. Do takich bowiem należy królestwo Boże.
Mk 10,14
Zdanie o dzieciach przychodzących do Mesjasza jest przywoływane w tej sprawie stale. Warto zauważyć, czego w nim nie ma: nie ma zanurzenia. Jest błogosławieństwo i dotknięcie. Kto robi z tego wersetu dowód w sprawie chrztu, dokłada do niego treść, której tam nie ma.
Gdzie leży granica tego wywodu
Trzeba powiedzieć wprost: wszystkie argumenty za odkładaniem zanurzenia do czasu własnej wiary są argumentami z milczenia. Pismo nie zakazuje zanurzania dzieci. Nie rozstrzyga też, co zrobić z dzieckiem urodzonym w rodzinie wierzącej — a to jest sytuacja, w której spór faktycznie się toczy. Wzorzec opisany w Dziejach dotyczy ludzi wchodzących do wspólnoty z zewnątrz, i wobec nich jest jednoznaczny. Wobec drugiego pokolenia Nowe Przymierze nie zostawiło ani jednego opisu.
Czego nie wiemy
Nie wiemy, czy w domach Lidii i strażnika więzienia były małe dzieci — tekst ich nie wymienia w żadną stronę. Nie wiemy, jak wczesna wspólnota postępowała z dziećmi urodzonymi już w niej, bo żaden list ani żadne opowiadanie tego nie porusza. Nie wiemy, w jakim wieku zanurzano dzieci wierzących rodziców w pierwszym pokoleniu. I nie wiemy, dlaczego przy tak szczegółowych wskazówkach dotyczących zgromadzenia ta kwestia została pominięta całkowicie.
Zobacz też: Obrzezanie (brit mila) · Abraham · Nowe przymierze · Paweł — znaczenie imienia
