Polskie słowo „chrzest” zaciera to, co widać w oryginale. Grecki czasownik baptizo znaczy „zanurzać” — stąd w tym kursie mówimy o zanurzeniu. To nie jest szczegół językowy: cały sens obrzędu opiera się na obrazie zniknięcia pod wodą i wyjścia z niej.
Jeszua sam przez to przeszedł
Wtedy Jezus przyszedł z Galilei nad Jordan do Jana, aby być przez niego ochrzczonym. Ale Jan powstrzymywał go, mówiąc: Ja potrzebuję być ochrzczonym przez ciebie, a ty przychodzisz do mnie? A Jezus mu odpowiedział: Ustąp teraz, bo godzi się nam wypełnić wszelką sprawiedliwość. Wtedy mu ustąpił. A gdy Jezus został ochrzczony, zaraz wyszedł z wody, a oto otworzyły mu się niebiosa i ujrzał Ducha Bożego zstępującego jak gołębica i przychodzącego na niego.
Mt 3,13-16
Dwie rzeczy rzucają się w oczy. Po pierwsze, Jeszua nie potrzebował obmycia z grzechu, a mimo to przyszedł — żeby „wypełnić wszelką sprawiedliwość”, czyli przejść tę samą drogę, którą wyznaczył innym. Po drugie, tekst mówi wprost, że wyszedł z wody. Zanurzenie odbywało się w rzece, nie przy kropielnicy.
Najpierw wiara i opamiętanie, potem woda
W Dziejach Apostolskich kolejność jest zawsze taka sama. Gdy tłum w Jerozolimie pyta, co ma robić, Piotr odpowiada:
Wtedy Piotr powiedział do nich: Pokutujcie i niech każdy z was ochrzci się w imię Jezusa Chrystusa na przebaczenie grzechów, a otrzymacie dar Ducha Świętego.
Dz 2,38
Najpierw opamiętanie — czyli teszuwa z poprzedniej lekcji — a dopiero potem zanurzenie. Tego samego dnia przyjęło je około trzech tysięcy osób — tych, które chętnie przyjęły jego słowa (Dz 2,41). Ta sama zasada wraca w rozmowie Filipa z dworzaninem etiopskim:
A gdy jechali drogą, przybyli nad jakąś wodę. Wówczas eunuch powiedział: Oto woda; co stoi na przeszkodzie, żebym mógł być ochrzczony? I powiedział Filip: Jeśli wierzysz z całego serca, możesz. A on odpowiedział: Wierzę, że Jezus Chrystus jest Synem Bożym. Kazał więc zatrzymać wóz. Obaj, Filip i eunuch, zeszli do wody i ochrzcił go.
Dz 8,36-38
Filip stawia jeden warunek: wiarę z całego serca. Nie pochodzenie, nie staż w społeczności, nie znajomość teologii. Dlatego w Piśmie zanurzenie zawsze poprzedza świadoma decyzja człowieka, który wie, co robi i dlaczego. Jeszua ujął związek między jednym a drugim krótko: kto uwierzy i ochrzci się, będzie zbawiony (Mk 16,16) — wiara jest pierwsza, zanurzenie jest jej odpowiedzią.
Co ten obrzęd obrazuje
Czyż nie wiecie, że my wszyscy, którzy zostaliśmy ochrzczeni w Jezusie Chrystusie, w jego śmierci zostaliśmy ochrzczeni? Zostaliśmy więc pogrzebani z nim przez chrzest w śmierci, aby jak Chrystus został wskrzeszony z martwych przez chwałę Ojca, tak żebyśmy i my postępowali w nowości życia.
Rz 6,3-4
Obraz jest mocny: woda to grób. Schodzisz pod nią razem ze starym życiem, wychodzisz do nowego. Paweł powtarza to porównanie w innym liście — pogrzebani i wskrzeszeni razem z Mesjaszem (Kol 2,12) — a Piotr dodaje, że nie chodzi o zmycie brudu z ciała, lecz o odpowiedź czystego sumienia wobec Boga (1 P 3,21). Sama woda niczego nie załatwia mechanicznie; znaczenie ma to, co się w tej wodzie deklaruje.
Praktycznie: zanurzenie jest publiczne, bo jest wyznaniem. Nie jest ostatnim etapem długiej edukacji ani nagrodą za dojrzałość — w Dziejach ludzie przyjmowali je tego samego dnia, w którym uwierzyli. Jest pierwszym krokiem posłuszeństwa, po którym zaczyna się reszta drogi. Ananiasz powiedział Pawłowi wprost, żeby nie zwlekał (Dz 22,16).
Jeśli myślisz o tym kroku, warto najpierw odpowiedzieć sobie na trzy pytania: czy wierzę w to, co mówi Pismo o Jeszui; czy zawróciłem z drogi, o której wiem, że jest zła; i czy jestem gotów powiedzieć to głośno przy świadkach.
Do przemyślenia
- Co zmienia w rozumieniu obrzędu fakt, że oryginalne słowo znaczy po prostu „zanurzać”?
- Dlaczego w Piśmie zanurzenie zawsze następuje po świadomej decyzji, a nie przed nią?
- Jeśli woda ma obrazować grób starego życia, co konkretnie zostaje w nim u ciebie?
Zobacz też: Baptizo (βαπτίζω) — co znaczy „chrzcić” po grecku · Jeszua (Jezus) · Teszuwa (pokuta) · Reszta (szear) — mniejszość, która ocaleje · Piotr · Filip — znaczenie imienia
