Pytanie brzmi prosto, ale odpowiedzi nie ma w żadnym wersecie. Pismo nie podaje wieku ziemi ani daty stworzenia. Liczby, które krążą w dyskusjach, powstały z sumowania rodowodów — to rachunek wykonany przez człowieka na tekście, a nie informacja, którą tekst podaje. Warto zobaczyć, jak się ten rachunek robi i gdzie ma słabe miejsce.
Skąd bierze się biblijna rachuba lat od Adama?
Rodzaju 5 i Rodzaju 11 podają wiek ojca w chwili narodzin syna oraz długość jego dalszego życia. To jedyne miejsca, które w ogóle pozwalają układać oś czasu od Adama.
Adam żył sto trzydzieści lat i spłodził syna na swoje podobieństwo, na swój obraz, i nadał mu imię Set. A dni Adama po spłodzeniu Seta było osiemset lat i spłodził synów i córki. A tak wszystkich dni, które żył Adam, było dziewięćset trzydzieści lat i umarł.
Rdz 5,3-5
Ten sam schemat powtarza się przez cały rozdział, a po potopie wraca w rodowodzie Sema.
To są dzieje rodu Sema: Gdy Sem miał sto lat, spłodził Arpachszada, dwa lata po potopie. Po spłodzeniu Arpachszada Sem żył pięćset lat i spłodził synów i córki. Arpachszad żył trzydzieści pięć lat i spłodził Szelacha.
Rdz 11,10-12
Jeśli potraktować te dane jako ciągły łańcuch pokoleń, wystarczy dodać liczby i wynik gotowy. Cały spór dotyczy jednego założenia: czy łańcuch rzeczywiście jest ciągły.
Czy biblijne rodowody wymieniają wszystkie pokolenia?
Że w rodowodzie może brakować ogniw, wiadomo nie z zewnętrznych domysłów, lecz z samego Pisma. Mateusz zestawia królów Judy tak:
A Aza spłodził Jozafata, a Jozafat spłodził Jorama, a Joram spłodził Ozjasza.
Mt 1,8
Kronikarz opisuje ten sam odcinek inaczej:
Jego synem Joram, jego synem Achazjasz, jego synem Joasz; Jego synem Amazjasz, jego synem Azariasz, jego synem Jotam;
1 Krn 3,11-12
Między Joramem a Ozjaszem — u Kronikarza noszącym imię Azariasz — stoją jeszcze Achazjasz, Joasz i Amazjasz. Mateusz ich pomija, a mimo to używa tego samego czasownika co rodowody Rodzaju. Skoro w Piśmie ten czasownik bywa użyty o dalszym przodku, a nie o ojcu, sumowanie rodowodów daje wartość najmniejszą z możliwych, a nie miarę. Nie znaczy to, że w Rodzaju 5 i 11 luki są. Znaczy, że tekst nie gwarantuje ich braku, więc wynik dodawania jest szacunkiem człowieka.
Czy przykazanie o szabacie datuje początek świata?
Wyjścia 20,11 bywa przywoływane jako rozstrzygnięcie sporu o wiek ziemi.
Pan bowiem przez sześć dni stworzył niebo i ziemię, morze i wszystko, co jest w nich, a siódmego dnia odpoczął. Dlatego Pan błogosławił dzień szabatu i uświęcił go.
Wj 20,11
Werset mówi, ile trwało dzieło stworzenia — sześć dni — a nie ile czasu upłynęło od tamtej pory. To dwie różne informacje i tylko pierwszą tekst podaje. Z długości pracy nie wynika data jej rozpoczęcia, tak jak z tego, że dom stawiano rok, nie wynika, kiedy go postawiono. Ten sam błąd popełnia się w drugą stronę, gdy z sumy rodowodów wyprowadza się długość dni stworzenia.
Czy tysiąc lat jak jeden dzień wydłuża dni stworzenia?
Po drugiej stronie sporu przywołuje się Psalm 90 i Drugi List Piotra.
Tysiąc lat bowiem w twoich oczach jest jak dzień wczorajszy, który minął, i jak straż nocna.
Ps 90,4
Ale niech to jedno, umiłowani, nie będzie przed wami zakryte, że jeden dzień u Pana jest jak tysiąc lat, a tysiąc lat jak jeden dzień.
2 P 3,8
Oba miejsca mówią o tym, jak Bóg odnosi się do czasu, a nie o długości dnia stworzenia. Psalm 90 to modlitwa o kruchości ludzkiego życia, a 2 P 3,8 argument o cierpliwości Boga wobec obietnicy powrotu. Rozciąganie ich na chronologię jest ruchem czytelnika: żaden z tych wersetów nie mówi, że dzień w Rodzaju 1 trwał tysiąc lat, ani że liczby z rodowodów należy mnożyć. Sprawa pozostaje otwarta również dlatego, że Mt 1,8 i 1 Krn 3,11-12 działają tylko w jedną stronę — pokazują, że rodowód bywa skrócony, ale nie dowodzą, że akurat te dwa są.
Czego nie wiemy
Nie wiemy, ile lat ma ziemia, ponieważ Pismo tego nie podaje — ani wprost, ani w postaci daty możliwej do odczytania bez dodatkowych założeń. Nie wiemy, czy rodowody Rodzaju 5 i 11 są pełne; wiemy jedynie, że sposób ich zapisu na to pytanie nie odpowiada. Nie wiemy też, ile trwał dzień stworzenia, i tego pytania ten artykuł nie rozstrzyga. Nie rozstrzyga również danych spoza Pisma: pomiary wieku skał i wszechświata są innym rodzajem argumentu, prowadzonym innymi narzędziami, a Biblia się do nich nie odnosi ani ich nie przewiduje. Kto podaje konkretny wiek ziemi jako naukę Pisma, mówi więcej, niż Pismo powiedziało — i naraża na szwank to, co Pismo mówi rzeczywiście: że początek pochodzi od Boga.
Zobacz też: Oś czasu · Achazjasz · Amazjasz · Mateusz — znaczenie imienia · Azariasz — znaczenie imienia · Joasz — znaczenie imienia
