Popularne wyobrażenie mówi o duszach w chmurach. Pismo mówi coś innego i mówi to konsekwentnie: kierunek ruchu w opisie końca prowadzi z góry na dół. Bóg zamieszkuje wśród ludzi, a nie zabiera ich do siebie na stałe.
Które teksty obiecują sprawiedliwym dziedzictwo ziemi?
Błogosławieni cisi, ponieważ oni odziedziczą ziemię.
Mt 5,5
Jedno z ośmiu błogosławieństw mówi wprost o dziedziczeniu ziemi. Jeszua nie tworzy tu nowego zdania, tylko cytuje psalm, który mówi o tym samym.
Sprawiedliwi odziedziczą ziemię i będą na niej mieszkać na wieki.
Ps 37,29
Psalm jest jeszcze wyraźniejszy: sprawiedliwi nie tylko odziedziczą ziemię, ale będą na niej mieszkać. Jest to obietnica trwałego zamieszkania, a nie chwilowego pobytu.
I uczyniłeś nas dla naszego Boga królami i kapłanami, i będziemy królować na ziemi.
Ap 5,10
Apokalipsa mówi to samo o odkupionych. Królowanie ma miejsce na ziemi, choć śpiewane jest w scenie rozgrywającej się przed tronem.
Dokąd zstępuje nowe Jeruzalem z Objawienia?
Potem zobaczyłem nowe niebo i nową ziemię. Pierwsze niebo bowiem i pierwsza ziemia przeminęły i nie było już morza. A ja, Jan, zobaczyłem święte miasto, nowe Jeruzalem, zstępujące z nieba od Boga, przygotowane jak oblubienica przyozdobiona dla swego męża. I usłyszałem donośny głos z nieba: Oto przybytek Boga jest z ludźmi i będzie mieszkał z nimi. Oni będą jego ludem, a sam Bóg będzie z nimi i będzie ich Bogiem.
Ap 21,1-3
To jest najważniejszy fragment w całej sprawie. Nowe Jeruzalem nie jest miejscem, do którego się wstępuje — ono zstępuje. Głos z nieba nie mówi, że ludzie idą do przybytku Boga, tylko że przybytek Boga jest z ludźmi. Cała linia Pisma, od namiotu na pustyni po świątynię, zmierza właśnie do tego zdania.
Oto bowiem stworzę nowe niebiosa i nową ziemię i nie będą wspominane pierwsze rzeczy ani nie przyjdą na myśl.
Iz 65,17
Izajasz zapowiada nowe niebiosa i nową ziemię jako stworzenie, a nie jako przeprowadzkę. W dalszej części tego samego rozdziału opisuje ludzi, którzy budują domy i sadzą winnice — obraz jest jak najbardziej ziemski.
Warto zauważyć, że tak samo zaczyna się i kończy całe Pismo. Zaczyna się od ogrodu na ziemi i od człowieka, który ma ją uprawiać, a kończy się miastem z drzewem życia i rzeką. Pomiędzy tym nie ma miejsca, w którym Bóg zmieniłby zamiar co do samego stworzenia. Odkupienie w tym języku nie polega na zabraniu ludzi z ziemi, tylko na usunięciu z niej przekleństwa.
Co znaczy obietnica wielu mieszkań w domu Ojca?
W domu mego Ojca jest wiele mieszkań. Gdyby tak nie było, powiedziałbym wam. Idę, aby wam przygotować miejsce. A gdy odejdę i przygotuję wam miejsce, przyjdę znowu i wezmę was do siebie, żebyście, gdzie ja jestem, i wy byli.
J 14,2-3
Zdanie o wielu mieszkaniach w domu Ojca jest najczęściej cytowane przy pogrzebach i brzmi jak zapowiedź nieba jako celu. Warto zauważyć, co obiecuje druga jego połowa: Jeszua mówi, że przyjdzie znowu i weźmie uczniów do siebie. Punktem ciężkości jest więc powrót, a nie odlot. Ale zdanie o mieszkaniach w domu Ojca zostaje i nie da się go po prostu odsunąć.
Nasza zaś ojczyzna jest w niebie, skąd też oczekujemy Zbawiciela, Pana Jezusa Chrystusa.
Flp 3,20
Paweł pisze o ojczyźnie w niebie, jednak w tym samym zdaniu wyjaśnia, po co: stamtąd oczekujemy Zbawiciela. Obywatelstwo miasta nie oznacza, że się w nim mieszka — w tamtych czasach rzymski obywatel w kolonii żył na miejscu, a jego prawa pochodziły z odległej stolicy.
Wiemy bowiem, że jeśli zostanie zniszczony ten namiot naszego ziemskiego mieszkania, to mamy budowlę od Boga, dom nie ręką uczyniony, wieczny w niebiosach.
2 Kor 5,1
Trzeci tekst mówi o domu wiecznym w niebiosach. Można go czytać jako opis pochodzenia nowego ciała, a nie miejsca zamieszkania, ale przyznajmy: samo zdanie tego nie rozstrzyga. Rozdział mówi dalej o przyodzianiu, więc chodzi raczej o to, w co człowiek zostanie ubrany, niż o adres — jednak apostoł nie stawia tu kropki nad i.
Czego nie wiemy
Nie wiemy, jak ułożyć obok siebie zdania o mieszkaniach w domu Ojca i o mieście zstępującym na ziemię. Nie wiemy, czy niebo i ziemia po odnowieniu pozostają dwoma osobnymi miejscami, skoro Bóg zamieszkuje z ludźmi. Nie wiemy, czy zmartwychwstali mają dostęp do jednego i drugiego. Nie podajemy też żadnych terminów ani nie wskazujemy w żadnym współczesnym mieście czy państwie spełnienia tych zapowiedzi — tekst do tego nie upoważnia. Wiemy tyle, że nadzieja Pisma nie jest ucieczką z ziemi, lecz jej naprawą, i że ostatnie rozdziały Apokalipsy opisują świat z rzeką, drzewami i miastem, a nie stan bezcielesny.
Zobacz też: Jeszua (Jezus) · Przybytek (Miszkan) · Apostoł (szaliach) · Izajasz · Paweł — znaczenie imienia
